The real conditional

De reële voorwaarde

Toon mogelijke situaties in de toekomst met de reële voorwaarde.

(Show possible situations in the future with the reële voorwaarde.)

Teacher explanation

When to use this: a real (possible) condition

Use als when the condition is realistic: something that can happen (often in the future).

Condition (als-clause) = the “if” part
Main clause = the result / consequence

Meaning	Dutch pattern	English idea
Possible future situation	Als + present tense, zullen + infinitive	If …, we will …
Advice / instruction	Als + present tense, imperative (+ dan)	If …, (then) do …

Key rule: present tense in the als-clause (even for the future)

The most common mistake is using the future in the als-clause.

Correct: Als ik tijd heb, bel ik je (vanavond).
Wrong: ~~Als ik tijd zal hebben, bel ik je.~~

Why? In Dutch, the condition uses present tense. The future meaning comes from context or from zullen in the main clause.

Two natural main clauses: “zullen” (future) or imperative (instruction)

Main clause type	Use it when you want to…	Example
zullen + infinitive	predict / plan / decide	Als het regent, zullen we binnen blijven.
Imperative (+ dan)	give a clear instruction	Als je tijd hebt, bel me dan.

Note: The main clause describes the result, not the condition.

Word order: what changes when you start with “als”

When the sentence starts with the als-clause, the main clause has inversion: the verb comes first.

Order	Example
Als-clause first → verb first in main clause	Als je hier bent, geef ik je de sleutel.
Main clause first → normal order	Ik geef je de sleutel als je hier bent.

Wrong word order: ~~Als je hier bent, ik geef je de sleutel.~~

“Dan” with the imperative: when and where

Dan is common (not mandatory) when the main clause is an instruction.

Als je vragen hebt, stuur me dan een e-mail.
Als je straks klaar bent, kom dan even langs.

Position: place dan after the imperative verb.

Wrong: ~~Als je vragen hebt, dan stuur me een e-mail.~~ (sounds unnatural)

Self-check: can I build the sentence correctly?

Is it realistic/possible? Yes → use this structure.
Als-clause: use present tense (no zal/zullen there).
Main clause: choose one:
- zullen + infinitive (plan/prediction), or
- imperative (+ dan) (instruction)
If als-clause is first: main clause starts with the verb (geef ik / zullen we).

Mini model sentences (professional, everyday Dutch)

Als de klant vandaag tekent, zullen we morgen starten.
Als je de bijlage niet ziet, check dan je spamfolder.
Als er vertraging is, bellen we je meteen.
Als je tijd hebt, lees dan even mijn voorstel.

Use the reële voorwaarde for situations that are possible or likely in the future.
The main clause often comes after the condition, but it can also come first.

	Voorwaarde (Condition)	Hoofdzin (Main clause)
Structuur (Structure)	Als + tegenwoordige tijd (If + present tense)	toekomende tijd ( future tense)
Voorbeelden (Examples)	Als het regent, zullen we binnen blijven. (If it rains, we will stay inside.)
Structuur (Structure)	Als + tegenwoordige tijd (If + present tense)	imperatief (imperative)
Voorbeelden (Examples)	Als je tijd hebt, bel me dan. (If you have time, call me then.)

Exceptions!

The word 'dan' is often used with an imperative.
The main clause describes the result, not the condition.

Exercise 1: Multiple choice

Instruction: Choose the correct answer

1. Als je vanavond op tijd komt, _______ we samen het diner voorbereiden.

2. We _______ je als we bij jouw huis zijn.

3. Als je geen bloemen _______, is dat geen probleem.

4. Als jullie een bordspel willen spelen, _______ dan het schaakspel uit de kast.

Exercise 2: Multiple Choice

Instruction: Choose the correct sentence with a real condition that describes a possible situation in the future.

Exercise 3: Rewrite the phrases

Instruction: Rewrite the sentences with a subordinate clause expressing a real condition using 'als' + present tense. In the main clause, use either the future tense (zullen + infinitive) or the imperative with 'dan'.

Show/Hide translation Show/Hide hints

Hint Hint (maak dan) Je hebt morgen tijd. Je maakt het huis schoon.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Example
Als je morgen tijd hebt, maak dan het huis schoon.
(If you have time tomorrow, clean the house.)
Hint Hint (bel dan) Je ziet een fout in het contract. Je belt meteen de manager.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Example
Als je een fout in het contract ziet, bel dan meteen de manager.
(If you see a mistake in the contract, call the manager immediately.)
Het is mooi weer. Wij gaan naar het park.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Example
Als het mooi weer is, zullen we naar het park gaan.
(If the weather is nice, we'll go to the park.)
Hint Hint (stuur dan) Je krijgt een uitnodiging voor het sollicitatiegesprek. Je stuurt een bevestiging per e-mail.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Example
Als je een uitnodiging voor het sollicitatiegesprek krijgt, stuur dan een bevestiging per e-mail.
(If you receive an invitation to the job interview, send a confirmation by e-mail.)

Exercise 4: Grammar in action

Instruction: Work in pairs and plan a visit from friends for this weekend.

Show/Hide translation

Situation

Je woont in Nederland en je nodigt dit weekend vrienden bij je thuis uit.

Discuss

Als het regent, wat zullen jullie binnen doen en waarom? (If it rains, what will you do indoors and why?)
Als je vrienden graag spelletjes spelen, welke avond plannen jullie en wat doen jullie? (If your friends like playing games, which evening will you choose and what will you do?)

Useful words and phrases

Als je komt, zal ik een borrel schenken. (If you come, I'll serve drinks.)
Als jullie van spelletjes houden, doen we een bordspel. (If you (plural) like games, we'll play a board game.)
Als het mooi weer is, gaan we misschien eerst uitgaan. (If the weather is nice, we might go out first.)

Use in conversation

Als + tegenwoordige tijd → hoofdzin met zullen (toekomst) (Als + present tense → main clause with zullen (future))
Als + tegenwoordige tijd → hoofdzin als imperatief (gebruik 'dan') (Als + present tense → main clause as an imperative (use 'dan'))