De reële voorwaarde

Toon mogelijke situaties in de toekomst met de reële voorwaarde.

Uitleg van de docent

Wanneer gebruik je de reële voorwaarde?

Je gebruikt de reële voorwaarde als iets mogelijk of waarschijnlijk is in de (nabije) toekomst.

Voorwaarde = wat moet er eerst gebeuren?
Gevolg (hoofdzin) = wat doe je daarna / wat gebeurt er dan?

Basisstructuur (2 vaste bouwstenen)

	Voorwaarde (als-zin)	Hoofdzin (gevolg)
Vorm	als + tegenwoordige tijd	zullen + infinitief of imperatief
Voorbeeld	Als de trein vertraging heeft,	zullen we de bus nemen.

Belangrijk: in de als-zin géén toekomst

Na als gebruik je bijna altijd de tegenwoordige tijd, ook als het over morgen of later gaat.

Goed: Als je morgen tijd hebt, bel me dan.
Fout: ~~Als je morgen tijd zult hebben, bel me dan.~~
Goed: Als het straks regent, blijven we binnen.
Fout: ~~Als het straks zal regenen, blijven we binnen.~~

Woordvolgorde: waar staat de persoonsvorm?

Let op de inversie (omkering) als je met de als-zin begint.

Variant	Voorbeeld
Als-zin eerst	Als ik een mail van de klant krijg, zal ik meteen antwoorden.
Hoofdzin eerst	Ik zal meteen antwoorden als ik een mail van de klant krijg.

Start je met als? Dan komt in de hoofdzin het werkwoord voor het onderwerp: ..., zal ik / ..., gaan we.
Start je met de hoofdzin? Dan blijft het gewoon: ik zal / we zullen.

Hoofdzin: kies tussen ‘zullen’ en imperatief

Zullen + infinitief: je voorspelt of plant een gevolg.
- Als de vergadering korter is, zullen we eerder naar huis gaan.
Imperatief: je geeft een instructie/advies.
- Als je de locatie niet vindt, stuur me dan een bericht.

‘Dan’: wanneer wel, wanneer niet?

Dan zie je vooral bij een imperatief. Het maakt de relatie “voorwaarde → actie” extra duidelijk.

Vaak: Als je tijd hebt, bel me dan.
Ook oké (meer neutraal): Als je tijd hebt, bel me.
Bij ‘zullen’ niet nodig: Als het regent, zullen we binnen blijven.

Snelle zelfcheck (in 10 seconden)

Is de situatie mogelijk/waarschijnlijk? → reële voorwaarde.
Staat na als de tegenwoordige tijd? (niet: zal/zullen)
Begint de zin met de als-zin? → hoofdzin met inversie: ..., zal ik / ga je / doen we.
Is de hoofdzin een instructie? → imperatief + vaak dan.

Veelgemaakte fouten (en de correcte versie)

Toekomst in de als-zin
- ~~Als ik straks een e-mail zal krijgen, zal ik antwoorden.~~
- Goed: Als ik straks een e-mail krijg, zal ik antwoorden.
Geen inversie na de als-zin
- ~~Als het regent, we zullen binnen blijven.~~
- Goed: Als het regent, zullen we binnen blijven.
Verkeerde vorm bij imperatief
- ~~Als je tijd hebt, je belt me dan.~~
- Goed: Als je tijd hebt, bel me dan.

Gebruik de reële voorwaarde bij situaties die mogelijk of waarschijnlijk zijn in de toekomst.
De hoofdzin volgt vaak na de voorwaarde, maar mag ook vooraan staan.

	Voorwaarde	Hoofdzin
Structuur	Als + tegenwoordige tijd	toekomende tijd
Voorbeelden	Als het regent, zullen we binnen blijven.
Structuur	Als + tegenwoordige tijd	imperatief
Voorbeelden	Als je tijd hebt, bel me dan.

Uitzonderingen!

Het woord 'dan'wordt vaak gebruikt bij een imperatief.
De hoofdzin beschrijft het gevolg, niet de voorwaarde.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Als je vanavond tijd hebt, ___ me dan en kom naar onze spelletjesavond.

2. Als we morgen een borrel geven, ___ we ook wat hapjes schenken.

3. We blijven binnen als het ___.

4. Als jullie om acht uur komen, ___ ik het bordspel alvast klaar.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen tot één zin met een reële voorwaarde: maak een als-zin (tegenwoordige tijd) + hoofdzin (zullen of imperatief met 'dan').

Toon/verberg hints

Het gaat morgen regenen. We blijven binnen.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Als het morgen regent, zullen we binnenblijven.
Je hebt straks tijd. Bel mij.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Als je straks tijd hebt, bel me dan.
De trein heeft vertraging. We nemen de bus.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Als de trein vertraging heeft, zullen we de bus nemen.
Je vindt de locatie niet. Stuur me een berichtje.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Als je de locatie niet vindt, stuur me dan een berichtje.