Toon mogelijke situaties in de toekomst met de reële voorwaarde.

(Mostra situazioni possibili nel futuro con la condizione reale.)

Che cos’è una “condizione reale” con als?

Con la condizione reale parli di una situazione nel futuro che è possibile o probabile.

  • La frase con als (= la condizione) usa sempre il presente.
  • La frase principale esprime il risultato nel futuro.

In italiano spesso useresti il futuro o il presente con valore futuro:

  • Se ho tempo, ti chiamo stasera.

In olandese è molto simile:

  • Als ik tijd heb, bel ik je vanavond.
  • Als het regent, zullen we binnen blijven.

La struttura base: schema visivo

Parte Struttura olandese Significato in italiano
Condizione Als + soggetto + verbo (presente) Se + presente
Risultato (futuro) 1. zullen + infinito
2. presente con valore futuro
3. imperativo (+ spesso dan) 		faremo…
facciamo… (futuro vicino)
fai…
  • Als + presente → zullen + infinito
    Als het regent, zullen we binnen blijven.
    (= Se piove, staremo dentro.)
  • Als + presente → presente (futuro)
    Als je hier bent, geef ik je de sleutel.
    (= Se sei qui, ti do la chiave.)
  • Als + presente → imperativo (+ dan)
    Als je tijd hebt, bel me dan.
    (= Se hai tempo, chiamami.)

Attenzione ai tempi verbali nella frase con als

Regola chiave:

  • Nella frase con als usa sempre il presente, anche se parli del futuro.
Tipo Olandese Perché
✔ Corretto Als ik tijd heb, bel ik je vanavond. Condizione reale, verbo al presente (heb).
✘ Sbagliato Als ik tijd zal hebben, bel ik je. In olandese non si usa il futuro dopo als.
✘ Non è più “reale” Als ik tijd had, bel ik je. had è passato → condizione ipotetica, non reale.

Autocontrollo: vedi zal / zullen o un passato (had, was) subito dopo als? Probabilmente è sbagliato per questa costruzione.

Ordine delle parole: dove vanno i verbi?

Ricorda due situazioni:

  1. La frase inizia con la proposizione con als
  • Als + … , poi nella principale il verbo coniugato va subito dopo la virgola.
Olandese Commento
Als het regent, zullen we binnen blijven. zullen è il verbo coniugato, viene subito dopo la virgola.
Als het regent, we zullen binnen blijven. Soggetto e verbo sono invertiti → errore.
Als het regent, blijven we binnen zullen. L’infinito e zullen sono in ordine sbagliato.
  1. La frase inizia con la principale
  • Principale: ordine normale Soggetto + Verbo.
  • Subordinata con als: il verbo va alla fine della proposizione.
Olandese Struttura
We zullen binnen blijven als het regent. ... blijven (principale) | als + … + regent (alla fine).
Ik bel je vanavond als ik tijd heb. ... bel (principale) | als + … + heb.

Autocontrollo:

  • In una frase con als il verbo finisce in fondo a quella proposizione.

Quando usare zullen, il presente o l’imperativo?

Tutte e tre le opzioni sono corrette; cambia solo lo stile.

  • zullen + infinito → piano, decisione, promessa.

Als je klaar bent, zullen we samen koffie drinken.
(Se hai finito, berremo un caffè insieme.)

  • Presente con valore futuro → futuro abbastanza sicuro, più neutro.

Als het kantoor morgen dicht is, werken we thuis.
(Se l’ufficio è chiuso domani, lavoriamo da casa.)

  • Imperativo (+ dan) → dare un ordine o un consiglio.

Als je nog vragen hebt, stuur me dan een e-mail.
(Se hai ancora domande, mandami un’e‑mail.)

Come in italiano:

  • Se hai tempo, chiamami. (imperativo)
  • Se hai tempo, ti chiamerò. (futuro)

L’uso di dan con l’imperativo

Nell’imperativo la parola dan è molto frequente.

  • Als + condizione, imperativo + dan.
Olandese Italiano
Als je tijd hebt, bel me dan. Se hai tempo, chiamami.
Als je de oefening niet begrijpt, vraag dan hulp aan de docent. Se non capisci l’esercizio, chiedi allora aiuto all’insegnante.

Dan sottolinea il risultato: “in quel caso, allora…”.

Non è obbligatorio, ma è molto naturale nell’olandese parlato.

Come distinguere condizione e risultato

Un dubbio frequente: entro quale parte della frase c’è la condizione?

  • La parte con als descrive la condizione (il “se…”).
  • La frase principale descrive il risultato (quello che succede).
Parte Olandese Domanda di controllo
Condizione Als het regent, ... Quando? In quale situazione? → Se piove.
Risultato ..., zullen we binnen blijven. Cosa succede in quel caso? → Restiamo dentro.

Autocontrollo:

  • La frase senza als deve poter stare in piedi da sola.
  • La frase con als da sola è “incompleta”, manca il risultato.

Errori tipici per italofoni (e come evitarli)

  • Errore 1: usare il futuro dopo “als”

Influenza dell’italiano: Se pioverà, resteremo dentro.

In olandese:

  • ✔ Als het regent, zullen we binnen blijven.
  • ✘ Als het zal regenen, zullen we binnen blijven.
  • Errore 2: usare il passato nella condizione reale

Il passato (had, was) crea una condizione irreale / ipotetica.

  • ✔ Als ik tijd heb, bel ik je vanavond.
  • ✘ Als ik tijd had, bel ik je vanavond.
  • Errore 3: ordine dei verbi nella principale con “zullen”

Regola: zullen (coniugato) viene prima, l’infinito va alla fine.

  • ✔ Als het regent, zullen we binnen blijven.
  • ✘ Als het regent, blijven we binnen zullen.
  • Errore 4: verbo non in ultima posizione nella frase con als
  • ✔ We bellen je als we bij jouw huis zijn.
  • ✘ We bellen je als we zijn bij jouw huis.

Piccolo percorso in 3 passi: puoi già usare questa struttura?

  1. Riconosci la condizione reale
    • La situazione è possibile nel futuro?
    • La frase con als è al presente?
  2. Controlla rapidamente i verbi
    • Nella frase con als: solo presente, verbo alla fine se als è in mezzo.
    • Nella principale: verbo coniugato al secondo posto.
    • Con zullen: zullen coniugato + infinito in fondo.
  3. Scegli lo stile del risultato
    • Vuoi pianificare / promettere? → zullen + infinito.
    • Vuoi parlare di un fatto probabile? → presente.
    • Vuoi dare un consiglio / ordine? → imperativo (+ spesso dan).

Riepilogo visivo delle regole chiave

  • Als + presente (mai futuro, mai passato per la condizione reale).
  • Verbo della frase con als → alla fine se la frase non inizia con als.
  • Verbo coniugato nella principale → sempre al secondo posto.
  • Risultato nel futuro: zullen + infinito / presente / imperativo (+ dan).
  • Dan è molto comune con l’imperativo, ma non obbligatorio.

Se riesci a rispettare queste poche regole, puoi già usare le condizioni reali con als in modo sicuro e naturale nelle tue conversazioni in olandese.

  1. Usa la reële voorwaarde per situazioni che sono possibili o probabili in futuro.
  2. La proposizione principale di solito segue la condizione, ma può anche essere messa all’inizio.
 Voorwaarde (Condizione)Hoofdzin (Proposizione principale)
Structuur (Struttura)Als + tegenwoordige tijd toekomende tijd
Voorbeelden (Esempi)Als het regent, zullen we binnen blijven.
Structuur (Struttura)Als + tegenwoordige tijdimperatief
Voorbeelden (Esempi)Als je tijd hebt, bel me dan.

Eccezioni!

  1. La parola 'dan' viene spesso usata con un imperativo.
  2. La proposizione principale descrive la conseguenza, non la condizione.

Esercizio 1: Scelta multipla

Istruzione: Scegli la risposta corretta

1. Als je vanavond op tijd komt, _______ we samen het diner voorbereiden.

Se vieni puntuale stasera, _______ preparare la cena insieme.)

2. We _______ je als we bij jouw huis zijn.

Noi _______ quando siamo davanti a casa tua.)

3. Als je geen bloemen _______, is dat geen probleem.

Se non _______ dei fiori, non è un problema.)

4. Als jullie een bordspel willen spelen, _______ dan het schaakspel uit de kast.

Se volete giocare a un gioco da tavolo, _______ la scacchiera dallo scaffale.)

Esercizio 2: Scelta multipla

Istruzione: Scegli la frase corretta con una condizione reale che descrive una situazione possibile nel futuro.

1.
La condizione usa il passato (avessi); per una condizione reale deve essere al presente.
La condizione contiene una forma futura (avrò), il che è sbagliato; per condizioni reali si usa sempre il presente.
2.
Qui si usa l'imperativo nella principale, ma è un’espressione futura meno appropriata di un verbo al futuro per questo esercizio.
La condizione è al passato (avevi); per condizioni reali deve essere al presente.

Esercizio 3: Riscrivi le frasi

Istruzione: Riscrivi le frasi con una proposizione subordinata di condizione reale con 'se' + tempo presente. Nella proposizione principale usa o il futuro (will + infinito) o l'imperativo seguito da 'allora'.

Mostra/Nascondi traduzione Mostra/Nascondi suggerimenti
  1. Hint Hint (maak dan) Je hebt morgen tijd. Je maakt het huis schoon.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Als je morgen tijd hebt, maak dan het huis schoon.
    (Als je morgen tijd hebt, maak dan het huis schoon.)
  2. Hint Hint (bel dan) Je ziet een fout in het contract. Je belt meteen de manager.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Als je een fout in het contract ziet, bel dan meteen de manager.
    (Als je een fout in het contract ziet, bel dan meteen de manager.)
  3. Het is mooi weer. Wij gaan naar het park.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Als het mooi weer is, zullen we naar het park gaan.
    (Als het mooi weer is, zullen we naar het park gaan.)
  4. Hint Hint (stuur dan) Je krijgt een uitnodiging voor het sollicitatiegesprek. Je stuurt een bevestiging per e-mail.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Als je een uitnodiging voor het sollicitatiegesprek krijgt, stuur dan een bevestiging per e-mail.
    (Als je een uitnodiging voor het sollicitatiegesprek krijgt, stuur dan een bevestiging per e-mail.)

Esercizio 4: La grammatica in azione

Istruzione: Lavorate in coppia e organizzate una visita di amici per questo weekend.

Mostra/Nascondi traduzione
Situazione
Je woont in Nederland en je nodigt dit weekend vrienden bij je thuis uit.
(Abiti nei Paesi Bassi e inviti degli amici a casa questo weekend.)
Discutere
  • Als het regent, wat zullen jullie binnen doen en waarom? (Se dovesse piovere, cosa farete dentro e perché?)
  • Als je vrienden graag spelletjes spelen, welke avond plannen jullie en wat doen jullie? (Se i tuoi amici amano i giochi, quale serata programmerete e cosa farete?)
Parole e frasi utili
  • Als je komt, zal ik een borrel schenken. (Se vieni, offrirò un aperitivo.)
  • Als jullie van spelletjes houden, doen we een bordspel. (Se vi piacciono i giochi, faremo un gioco da tavolo.)
  • Als het mooi weer is, gaan we misschien eerst uitgaan. (Se il tempo è bello, magari prima usciremo.)
Usare in conversazione
  • Als + tegenwoordige tijd → hoofdzin met zullen (toekomst) (Als + tegenwoordige tijd → frase principale con zullen (futuro))
  • Als + tegenwoordige tijd → hoofdzin als imperatief (gebruik 'dan') (Als + tegenwoordige tijd → frase principale come imperativo (usa 'dan'))

Scritto da

Questo contenuto è stato progettato e revisionato dal team pedagogico di coLanguage. Chi siamo

Profile Picture

Kato De Paepe

Business e lingue

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Ultimo aggiornamento:

Venerdì, 06/03/2026 04:08