Negation

When do you use niet and when geen?

• geen = no / not any
• niet = not

First ask yourself one question:

• Do I negate a noun with een or with no article?
  → Use geen.
• Do I negate anything else (verb, adjective, adverb, preposition phrase, whole sentence)?
  → Use niet.

Rule 1 – Use geen for nouns without a definite article

Use geen when you say that you have “no X” or “not a/an X”.

• Noun with een → change een to geen.
• Noun with no article → use geen in front of the noun.

• Also in fixed descriptions of a type of person/thing:
  Hij is geen manager. – He is not a manager.
  Zij is geen open persoon. – She is not an open person.

Typical mistakes

• Ik heb niet auto. → Ik heb geen auto.
• Hij is niet manager. → Hij is geen manager.

Rule 2 – Use niet for verbs, adjectives, adverbs and prepositions

Use niet when you say that an action or quality is not true.

• verb (the action)
• adjective (friendly, tired, busy, …)
• adverb (hard, often, well, …)
• preposition phrase (in Utrecht, at home, on Monday, …)

Typical mistakes

• Wij spreken geen goed Nederlands. → Wij spreken niet goed Nederlands.
  (The noun is Nederlands, but the focus is on goed.)
• Ik werk geen in Amsterdam. → Ik werk niet in Amsterdam.

Word order: where do you put niet?

The position of geen is simple: it stands directly before the noun.

• Ik heb geen Nederlandse collega.
• Wij hebben vanmiddag geen vergadering.

For niet, use this practical checklist:

1. One verb in the sentence (present or past)?
   → niet at the end, unless you want to negate a specific word.
2. Two verbs (modal + infinitive, or perfect tense)?
   → niet before the last verb (the infinitive or participle).

Important exception already in the rule above

• With an infinitive at the end, niet comes in front of that infinitive.
  Ik wil niet werken.
  Wij kunnen nu niet praten.

Step-by-step: choose between niet and geen

Use this quick procedure when you make a negative sentence.

1. Find the main noun after the verb:
   Ask: “What do I have / get / want / see / need / eat / drink?”
2. Is that noun with een or with no article?
   Yes → Use geen before the noun.
   No → Go to step 3.
3. Then use niet and decide what you negate:
   the adjective, adverb, place, time or whole idea.
4. Place niet correctly:
   One verb → at the end or before the word you negate.
   Two verbs → before the last verb.

Mini-check

• Ik heb … collega. → noun with een → geen collega.
• Wij werken … in Rotterdam. → place after verb → niet in Rotterdam.
• Hij is … vriendelijk. → adjective → niet vriendelijk.
• Zij heeft … laptop. → thing, no article → geen laptop.

Compare: small meaning differences

Sometimes both niet and geen are possible, with a different focus.

At A1 level, focus on the simple rule:

• geen → after verbs like hebben, zijn, krijgen, willen + a noun with een or no article.
• niet → everywhere else.

Self-check: can you do this now?

Without looking at the rules, decide: niet or geen?

1. Ik heb … vergadering vanmiddag.
2. Wij reizen … vaak met de trein.
3. Hij is … eerlijk persoon.
4. Ik werk vandaag … thuis.
5. Wij hebben … kinderen.

Possible answers

1. Ik heb geen vergadering vanmiddag. (noun, no article)
2. Wij reizen niet vaak met de trein. (adverb vaak)
3. Hij is geen eerlijk persoon. (type of person)
4. Ik werk vandaag niet thuis. (place)
5. Wij hebben geen kinderen. (noun, no article)

If you can explain why you chose niet or geen in each sentence, you are ready to use this in conversation.