De gebiedende wijs gebruikt de volgorde werkwoord, onderwerp, rest, met voorbeelden als Ga zitten, Doe het raam open.

(The imperative uses the order werkwoord, onderwerp, rest, with examples like Ga zitten, Doe het raam open.)

1. What is the imperative (gebiedende wijs)?

  • Use the imperative to give direct instructions, orders or friendly requests.
  • In Dutch, the imperative is usually very short and starts with the verb.

Examples:

  • Werk samen! – Work together!
  • Ga naar binnen! – Go inside!
  • Stuur het rapport! – Send the report!

2. Basic word order: 1 – 2 – 3

In this chapter, you always use this pattern:

1st place 2nd place 3rd place
Verb (Subject) Rest of the sentence

The subject is often invisible (especially with jij), but the order is still the same in your head.

Examples:

  • Werk (jij) samen! → Verb – (subject) – rest
  • Gaat u naar binnen! → Verb – subject – rest
  • Helpt jullie mij! → Verb – subject – rest

3. Imperative with jij (singular, informal)

  • Form: verb (stem) + rest.
  • You normally do not say jij in the imperative.

Examples:

  • Kom op tijd! – Be on time!
  • Bel me morgen! – Call me tomorrow!
  • Vergeet de afspraak niet! – Don’t forget the appointment!

With an explicit jij, it usually sounds like a statement or a question, not a command:

  • Stuur jij het rapport vandaag. → sounds like “Are you sending the report today?”
  • Stuur het rapport vandaag! → real imperative

4. Imperative with u (singular, formal)

  • Use u in professional and polite contexts.
  • Form: verb + -t + u + rest.
  • Here the subject is obligatory on the 2nd place.
Pattern Example Meaning
Verb + t + u + rest Maakt u de deur open! Please open the door.
Verb + t + u + rest Wacht u hier! Please wait here.

Compare:

  • Maak u geen zorgen. ✗ (missing -t)
  • Maakt u geen zorgen. ✓

5. Imperative with jullie (plural, informal)

  • Use jullie to address a group informally.
  • There are two common, natural patterns:
  1. Verb (stem) + rest (no subject) – neutral, common
    • Zet de laptops uit! – Turn the laptops off!
    • Stuur geen lange e-mails! – Don’t send long emails!
  2. Verb + -t + jullie + rest – stressing the group, slightly more formal/strong
    • Helpt jullie mij even met deze taak! – You (all) help me with this task.

Avoid:

  • Jullie helpt mij even … ✗ (subject first and wrong verb form)
  • Correct: Helpt jullie mij even … ✓ or simply Help mij even … ✓

6. Negative imperative: niet vs. geen

General pattern:

Verb + (subject) + niet/geen + rest

  • niet = not (for actions, adjectives, adverbs, prepositional phrases, and specific objects).
  • geen = no, not any (for indefinite nouns: no coffee, no emails, no mistake).
Type Structure Example
Negative with niet Verb + (subject) + rest + niet + extra Stuur het rapport vandaag niet naar de klant!
Negative with geen Verb + (subject) + geen + noun + rest Drink geen koffie in de vergaderruimte!

More examples:

  • Maak geen fout in het rapport! – Don’t make a mistake in the report.
  • Praat niet zo hard in de vergaderruimte! – Don’t speak so loudly in the meeting room.

7. Where do I put niet?

This is a frequent question.

  • niet normally comes after the direct object and time phrase.

Good pattern:

  • Verb + object + time + niet + place/person

Examples:

  • Stuur het rapport vandaag niet naar de klant!
  • Bel mij morgen niet na negen uur!

Compare:

  • Stuur niet vandaag het rapport naar de klant. ✗ (niet too early)
  • Stuur het rapport vandaag niet naar de klant. ✓

8. Imperatives vs. normal statements and questions

At A2 level, it is easy to confuse these.

  • Imperative: starts with the verb.
  • Statement: starts with the subject.
  • Yes/no question: also starts with the verb, but the intonation and context are different.

Compare:

Type Dutch Meaning
Imperative Stuur het rapport vandaag! Send the report today! (instruction)
Statement Jij stuurt het rapport vandaag. You are sending the report today. (fact)
Question Stuur jij het rapport vandaag? Are you sending the report today? (question)

Notice:

  • Adding jij after the verb usually makes it a question, not an imperative.

9. Politeness and tone

In a professional context, the same form can sound direct or polite. You control this with:

  • Using u instead of jij.
  • Adding words like even, maar, alsjeblieft, alstublieft.

Examples:

  • Direct: Kom op tijd! – Be on time!
  • Softer: Kom even op tijd, alsjeblieft. – Please try to be on time.
  • Formal: Komt u alstublieft op tijd! – Please be on time.

In emails or meetings, a question is often more polite than a strong imperative:

  • Imperative (quite direct): Stuur het rapport morgen.
  • Softer: Wil je het rapport morgen sturen?
  • Formal: Zou u het rapport morgen willen sturen?

For this grammar chapter, focus first on the core imperative forms. Later you can adjust the tone.

10. Step-by-step: can you build it yourself?

  1. Decide who you speak to:
    • jij (informal, one person)
    • u (formal)
    • jullie (group)
  2. Take the infinitive (werken, sturen, maken, wachten).
  3. Make the verb form:
    • jij → stem: werken → werk, sturen → stuur
    • u → stem + t: werkt, stuurt, maakt
    • jullie → usually stem, optionally stem + t + jullie
  4. Add rest in a logical order:
    • object (het rapport, hem, mij)
    • time (vandaag, morgen, nu)
    • place (hier, in de vergaderruimte)
    • extra information (duidelijk, samen, rustig)
  5. If it is negative, insert niet or geen after the important part:
    • Verb + (subject) + geen + noun + rest
    • Verb + (subject) + object + time + niet + place/person

11. Quick self-check

  • Does the sentence start with the verb?
  • For u: did you add -t to the verb? (Maakt u …, Gaat u …)
  • For jij: did you omit jij in an imperative? (Stuur …, Niet: Stuur jij …)
  • For jullie: is the verb first? (Zet de laptops uit! / Helpt jullie …)
  • Negative: is niet/geen in a logical place (after object and time)?
  • Does the sentence sound like a command, not like a statement or question?

If you can answer “yes” to these points, your Dutch imperative is probably correct and ready to use in real conversations.

  1. Negative: Werkwoord + (onderwerp) + niet/geen + rest.
  2. With 'u' and 'jullie': subject must be in 2nd position.
1e plaats (1st position)
Werkwoord (Verb)		2e plaats (2nd position)
Onderwerp (bject)		3e plaats (3rd position)
Rest (Rest)
Werk-samen!
Gaatunaar binnen!
Helpenjulliemij!

Exceptions!

  1. There is often no subject in affirmative sentences with 'jij'.

Exercise 1: Multiple choice

Instruction: Choose the correct answer

1. ___ samen aan dit project en communiceer duidelijk met je teamgenoten.

___ together on this project and communicate clearly with your teammates.)

2. ___ nu naar het overleg en leg de fout rustig uit.

___ now to the meeting and calmly explain the mistake.)

3. ___ geen fouten meer in dit rapport en controleer daarna de cijfers samen.

___ no more mistakes in this report and then check the figures together.)

4. ___ je teamgenoten en werk niet alleen aan de oplossing.

___ your teammates and don’t work on the solution alone.)

Exercise 2: Multiple Choice

Instruction: Choose the correct imperative in each sentence.

1.
Incorrect word order for an imperative and uses a subject-first structure. In the imperative the sentence begins with the verb: 'Send him the new schedule tomorrow.'
When 'you' (jij) is used in the imperative, the subject is usually omitted: use 'Send him the new schedule tomorrow.' With an explicit 'you' it sounds like a statement rather than an imperative.
2.
For the polite form 'u' the verb normally carries a -t in Dutch; this English rendering is intended to reflect the negative polite imperative but is awkwardly literal.
This is a declarative sentence (subject first), not an imperative. An imperative begins with the verb: 'Do not worry about the deadline.'

Exercise 3: Rewrite the phrases

Instruction: Rewrite the sentences in the imperative (command) form. Pay attention to the order: verb – (subject) – rest. For negations use: verb – (subject) – not/no – rest. Example: Jij maakt de deur open. → Maak de deur open! / Jullie maken de deur niet open. → Maak de deur niet open!

Show/Hide translation Show/Hide hints
  1. Jij gaat nu naar binnen.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Ga nu naar binnen!
    (Go inside now!)
  2. U maakt het rapport vandaag af.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Maakt u het rapport vandaag af!
    (Finish the report today, please!)
  3. Jullie praten niet zo hard in de vergaderruimte.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Praat niet zo hard in de vergaderruimte!
    (Don’t speak so loudly in the meeting room!)
  4. Jij helpt je collega met de presentatie.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Help je collega met de presentatie!
    (Help your colleague with the presentation!)

Exercise 4: Grammar in action

Instruction: Give each other short, clear instructions in the imperative (you singular/formal/you plural).

Show/Hide translation
Situation
Jij en een collega organiseren samen een belangrijk teamproject op kantoor.
(You and a colleague are organizing an important team project together at the office.)
Discuss
  • Welke taak geef jij aan je collega? Gebruik een directe opdracht. (Which task will you give your colleague? Use a direct command.)
  • Wat zeg je als iemand iets niet moet doen? Gebruik een negatieve gebiedende wijs met niet/geen. (What do you say when someone must not do something? Use a negative imperative with niet/geen.)
Useful words and phrases
  • Werk samen met je teamgenoot. (Work together with your teammate.)
  • Communiceer duidelijk met het team. (Communicate clearly with the team.)
  • Maak geen fout in de planning. (Don't make a mistake in the schedule.)
Use in conversation
  • Affirmatieve bevelen: werkwoord, (onderwerp), rest — bijvoorbeeld: "Werk samen!" (Affirmative commands: verb, (subject), rest — for example: "Werk samen!")
  • Bevelen met u/jullie: onderwerp op tweede plaats — bijvoorbeeld: "Gaat u naar het overleg!" (Commands with u/jullie: subject in second position — for example: "Gaat u naar het overleg!")
  • Negatieve bevelen: werkwoord + (onderwerp) + niet/geen + rest — bijvoorbeeld: "Maak geen fout." (Negative commands: verb + (subject) + niet/geen + rest — for example: "Maak geen fout.")

Written by

This content has been designed and reviewed by the coLanguage pedagogical team: About coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Business and languages

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Last Updated:

Wednesday, 04/03/2026 22:53