De gebiedende wijs gebruikt de volgorde werkwoord, onderwerp, rest, met voorbeelden als Ga zitten, Doe het raam open.

(Tryb rozkazujący używa kolejności czasownik, podmiot, reszta, z przykładami takimi jak Ga zitten, Doe het raam open.)

  1. Negatyw: Werkwoord + (onderwerp) + niet/geen + rest.
  2. Przy u i jullie: podmiot na drugiej pozycji jest obowiązkowy.
1e plaats (1. miejsce)
Werkwoord (czasownik)
2e plaats (2. miejsce)
Onderwerp (podmiot)
3e plaats (3. miejsce)
Rest (reszta)
Werk-samen!
Gaatunaar binnen!
Helpenjulliemij!

Wyjątki!

  1. W zdaniach twierdzących z jij często nie ma podmiotu.

Ćwiczenie 1: Szyk wyrazów w trybie rozkazującym

Instrukcja: Wstaw poprawne słowo.

Pokaż tłumaczenie Pokaż odpowiedzi

Help, Doen, Helpen, Communiceer, Blijft, Houd, Ga

1. Helpen:
... jullie jullie teamgenoot bij een fout.
(Czy pomagacie swojemu koledze z zespołu przy błędzie?)
2. Blijven:
... u rustig en werkt u samen met het team.
(Pozostań spokojny i współpracuj z zespołem.)
3. Helpen:
... je werknemer bij het verbeteren van de communicatie.
(Pomóż swojemu pracownikowi poprawić komunikację.)
4. Ophouden:
... op met praten tijdens het overleg.
(Przestań mówić podczas zebrania.)
5. Meedoen:
... jullie mee met het creatieve teamwerk van vandaag.
(Czy dołączycie do dzisiejszej kreatywnej pracy zespołowej?)
6. Gaan:
... nu zitten en luister goed naar je teamgenoot.
(Usiądź teraz i dobrze posłuchaj swojego kolegi z drużyny.)
7. Communiceren:
... duidelijk als je iets niet begrijpt.
(Komunikuj się wyraźnie, jeśli czegoś nie rozumiesz.)
8. Gaan:
... niet weg zonder overleg.
(Nie odchodź bez konsultacji.)

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz w każdym zdaniu poprawną formę trybu rozkazującego.

1.
Przy „ty” w trybie rozkazującym podmiot zwykle się pomija: „Wyślij mu jutro nowy harmonogram.” Z „ty” brzmi to bardziej jak stwierdzenie lub podkreślenie niż rozkaz.
Nieprawidłowy szyk wyrazów. W trybie rozkazującym zdanie zaczyna się od czasownika: „Wyślij mu jutro nowy harmonogram.”
2.
Dla formy grzecznościowej konstrukcja wymaga odpowiedniej formy czasownika: „Proszę się Pan/Pani nie martwić …” — obecne zdanie jest nienaturalne w tym układzie.
To zwykłe zdanie oznajmujące (podmiot na początku), a nie tryb rozkazujący. Tryb rozkazujący zaczyna się od formy rozkazującej: „Proszę się Pan/Pani nie martwić …”.
3.
Użycie „ty” po czasowniku powoduje, że brzmi to jak pytanie lub stwierdzenie, a nie rozkaz. W normalnym rozkazie pomijamy „ty”: „Nie wysyłaj dziś raportu do klienta.”
„Nie” stoi we właściwym miejscu; jednak w tej wersji uznano ją za niepoprawną w kontekście ćwiczenia (powtórzenie jest mylące). Poprawna forma to: „Nie wysyłaj dziś raportu do klienta.”
4.
Dla „wy” podmiot powinien stać za czasownikiem, a czasownik ma odpowiednią formę: „Pomóżcie mi, proszę, z tym zadaniem zespołowym.” W obecnej wersji interpunkcja/układ wymaga poprawy.
Podmiot stoi na początku, więc to nie jest tryb rozkazujący, lecz zdanie oznajmujące; poza tym „wy pomagacie” to forma oznajmująca. W trybie rozkazującym: „Pomóżcie mi proszę …”.

Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania na tryb rozkazujący (rozkaz). Zwróć uwagę na szyk: czasownik – (podmiot) – reszta. Przy negacjach używaj: czasownik – (podmiot) – nie/żaden – reszta. Przykład: Jij maakt de deur open. → Otwórz drzwi! / Jullie maken de deur niet open. → Nie otwierajcie drzwi!

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Jij gaat nu naar binnen.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Ga nu naar binnen!
    (Wejdź teraz do środka!)
  2. U maakt het rapport vandaag af.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Maakt u het rapport vandaag af!
    (Proszę dokończyć raport dziś!)
  3. Jullie praten niet zo hard in de vergaderruimte.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Praat niet zo hard in de vergaderruimte!
    (Nie mówcie tak głośno w sali konferencyjnej!)
  4. Jij helpt je collega met de presentatie.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Help je collega met de presentatie!
    (Pomóż koledze przy prezentacji!)
  5. U zet de computer niet uit.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Zet u de computer niet uit!
    (Proszę nie wyłączać komputera!)
  6. Jullie sturen geen lange e-mails.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Stuur geen lange e-mails!
    (Nie wysyłajcie długich e-maili!)

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Biznes i języki

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

sobota, 10/01/2026 02:08