Zinpositie van het werkwoord

De kern: waar staat het werkwoord?

In het Duits is de plaats van het (vervoegde) werkwoord heel strikt.

• Aussagesatz (mededeling): werkwoord staat op positie 2.
• Ja/Nein-Frage (ja/nee-vraag): werkwoord staat op positie 1.
• W-Frage (vraagwoord): vraagwoord op 1, werkwoord op positie 2.

Stap-voor-stap: zo vind je positie 1 en 2

1. Zoek het vervoegde werkwoord (bijv. komme, habe, bist).
2. Bepaal wat op positie 1 staat:
   • bij een mededeling: één zinsdeel (bijv. Heute of Ich)
   • bij een ja/nee-vraag: het werkwoord
   • bij een W-vraag: het vraagwoord (bijv. Woher, Wie alt)
3. Zet het werkwoord op de juiste plek:
   • mededeling/W-vraag: positie 2
   • ja/nee-vraag: positie 1

Mededeling (Aussagesatz): werkwoord altijd op positie 2

Belangrijk: positie 1 is precies één zinsdeel. Dat kan ook een tijd/plaats zijn.

• Correct: Heute feierst du deinen Geburtstag.
• Typische fout: Heute du feierst deinen Geburtstag. (werkwoord mag niet naar 3)

Ja/nee-vraag: werkwoord op 1

Bij ja/nee-vragen komt het werkwoord voorop. Het onderwerp komt daarna.

• Let op: je zegt Bist du …? (niet Du bist …? in standaard Duits).

W-vraag: vraagwoord op 1, werkwoord op 2

Bij W-vragen staat het vraagwoord vooraan, maar het werkwoord blijft op positie 2.

• Typische fout: Wie alt du bist? (werkwoord te laat)

Snelle zelfcheck (voor je verdergaat)

1. Is het een mededeling, ja/nee-vraag of W-vraag?
2. Waar staat het vervoegde werkwoord? (1 of 2)
3. Begint de zin met Heute / Am Montag? Dan moet het onderwerp vaak na het werkwoord komen:
   • Heute feierst du …
   • Am Montag habe ich …

Wat je hier leert

• Je herkent drie zinsoorten en kiest automatisch de juiste werkwoordpositie.
• Je voorkomt de meest voorkomende fout: het werkwoord op plek 3 zetten.