Verben mit '(om) te', 'laten' und 'aan het'

Werkwoorden met '(om) te', 'laten' en 'aan het'

Bij sommige werkwoorden gebruik je extra vormen zoals 'te', 'laten', 'aan het', 'om te'.

(Bij sommige werkwoorden gebruik je extra vormen zoals 'te', 'laten', 'aan het', 'om te'.)

Lehrerklärung

Worum geht’s hier?

Diese vier Muster helfen dir, Infinitive (Grundform: maken, reizen, ontspannen) richtig zu benutzen:

laten + infinitief → jemand anders macht etwas (oder: Vorschlag „Laten we …”)
te + infinitief → nach bestimmten Verben („beschließen/anfangen/versuchen …”)
om te + infinitief → Ziel/Absicht („um zu …”)
aan het + infinitief → Handlung läuft gerade („gerade am … sein”)

1) laten + infinitief: „jemanden etwas machen lassen”

Kernidee: Du organisierst/entscheidest – eine andere Person führt die Handlung aus.

Konstruktion	Typische Bedeutung	Beispiel (NL)
laten + infinitief	Auftrag / Dienstleistung / delegieren	Ik laat mijn haar knippen.
laten + infinitief	„zulassen / erlauben”	Laat me even uitleggen wat er gebeurt.

Wichtig: Nach laten steht der Infinitiv ohne te.

Richtig: Ik laat mijn collega’s het verslag schrijven.
Falsch: ~~Ik laat mijn collega’s het verslag te schrijven.~~

Wortstellung-Tipp: Das „Wer macht’s?” steht oft direkt nach laten.

Ik laat de monteur mijn laptop schoonmaken.
Ik laat mijn laptop door de monteur schoonmaken. (formeller)

2) te + infinitief: nach „Steuer-Verben”

Kernidee: Ein Verb „öffnet” eine zweite Handlung: te + infinitief.

Sehr häufig (A2):

beginnen / starten: Ik begin te werken.
besluiten: We besluiten te reizen.
proberen: Ik probeer op tijd te komen.
vergeten: Ik vergeet te bellen.

Selbstcheck: Steht vor dem Infinitiv ein Verb wie „beschließen/anfangen/versuchen/vergessen”? → meistens te.

Richtig: Hij besluit naar Spanje te gaan.
Falsch: ~~Hij besluit naar Spanje gaan.~~

3) om te + infinitief: Ziel / Zweck („um zu …”)

Kernidee: Du erklärst den Zweck einer Handlung.

Frage	Signal	Beispiel (NL)
Wozu? Mit welchem Ziel?	om te	Ik ga op vakantie om te ontspannen.

Merksatz: Nach om kommt immer te + infinitief.

Richtig: We gaan naar Texel om daar een week te ontspannen.
Falsch: ~~We gaan naar Texel om daar een week ontspannen.~~

Mini-Tipp: Wenn du auf Deutsch „um zu …” sagen würdest, passt fast immer om te.

4) aan het + infinitief: gerade im Prozess

Kernidee: Etwas passiert jetzt gerade oder ist sichtbar im Gang.

Riet is haar koffer aan het maken.
Wij zijn aan het wachten op de bus.

Formel: zijn + aan het + infinitief (ohne te).

Richtig: Ik ben een e-mail aan het schrijven.
Falsch: ~~Ik ben een e-mail aan het te schrijven.~~

Schnelle Entscheidung: Welche Konstruktion brauche ich?

Passiert es gerade jetzt? → aan het + infinitief
Ist es das Ziel (wozu)? → om te + infinitief
Macht es jemand anders für mich? → laten + infinitief
Steht davor ein Verb wie „beschließen/anfangen/versuchen/vergessen”? → te + infinitief

Häufige Stolpersteine (und wie du sie vermeidest)

„te” nach laten: nie.
- Correct: Ik laat het reisbureau de reis boeken.
- ~~Ik laat het reisbureau de reis te boeken.~~
„om” ohne „te”: nicht möglich.
- Correct: Ik bel om een afspraak te maken.
- ~~Ik bel om een afspraak maken.~~
„aan het” ohne „het”: klingt unvollständig.
- Correct: We zijn aan het plannen.
- ~~We zijn aan plannen.~~

Mini-Checkliste: Kann ich das schon?

Ich erkenne: om te = Ziel/Absicht.
Ich nutze nach laten den Infinitiv ohne te.
Ich bilde „gerade dabei”: zijn + aan het + infinitief.
Ich weiß: Nach Verben wie besluiten/beginnen/proberen/vergeten kommt oft te.

Na ''laten staat het hele werkwoord zonder 'te'.
Na 'om' gebruik je altijd te + infinitief.

Constructie (Konstruktion)	Uitleg (Erklärung)	Voorbeeld (Beispiel)
laten + werkwoord	Actie door iemand anders (Handlung durch jemand anderen) Voorstel (Vorschlag )	Ik laat de reis boeken door het reisbureau. (Ich lasse die Reise vom Reisebüro buchen.) Laten we op vakantie gaan. (Lass uns in den Urlaub fahren.)
te + werkwoord	Na bepaalde werkwoorden (Nach bestimmten Verben)	Hij besluit naar Spanje te gaan. (Er beschließt, nach Spanien zu fahren.) Ik begin me klaar te maken. (Ich fange an, mich fertig zu machen.)
om te + infinitief	Doel of reden van een actie (Ziel oder Grund einer Handlung)	Ik ga op vakantie om te ontspannen. (Ich fahre in den Urlaub, um mich zu entspannen.)
aan het + infinitief	Actie is bezig (Handlung ist im Gange)	Riet is haar koffer aan het maken. (Riet packt gerade ihren Koffer.)

Übung 1: Mehrfachauswahl

Anleitung: Wähle die richtige Antwort

1. We besluiten dit jaar met de trein naar Frankrijk ___ reizen.

2. Ik ___ de vlucht door het reisbureau boeken, omdat ik het zelf te druk heb.

3. We gaan in september naar Texel ___ daar een week te ontspannen.

4. We zijn al ___ wachten op de bus naar het strand.

Übung 2: Mehrfachauswahl

Anleitung: Wähle den richtigen Satz in Bezug auf Verben mit 'te', 'lassen', 'um zu' und 'gerade dabei zu'.

Übung 3: Umschreiben Sie die Ausdrücke

Anleitung: Schreibe die Sätze mit der richtigen Konstruktion um: lassen + Verb, zu + Infinitiv, um ... zu + Infinitiv oder dabei sein + Infinitiv, damit die Bedeutung gleich bleibt.

Anzeigen/Übersetzung ausblenden Hinweise einblenden/ausblenden

Hinweis Hinweis (laten) Het reisbureau boekt mijn vakantie.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Beispiel
Ik laat mijn vakantie door het reisbureau boeken.
(Ich lasse meinen Urlaub vom Reisebüro buchen.)
Hinweis Hinweis (laten) Ik ga morgen naar de kapper. De kapper knipt mijn haar.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Beispiel
Morgen laat ik mijn haar knippen bij de kapper.
(Morgen lasse ich mir beim Friseur die Haare schneiden.)
Hinweis Hinweis (te) Ik heb een plan: ik ga sparen voor een vakantie.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Beispiel
Ik besluit te sparen voor een vakantie.
(Ich habe mir vorgenommen, für einen Urlaub zu sparen.)
Hinweis Hinweis (om te) Ik volg een cursus. Ik wil beter Nederlands spreken.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Beispiel
Ik volg een cursus om beter Nederlands te spreken.
(Ich besuche einen Kurs, um besser Niederländisch zu sprechen.)

Übung 4: Grammatik in Aktion

Anleitung: Erstellt gemeinsam einen konkreten Reiseplan und vereinbart, wer was organisieren wird.

Anzeigen/Übersetzung ausblenden

Situation

Jij en een collega bespreken bij het reisbureau gezamenlijke vakantieplannen.

Diskutieren

Wat ben je nu aan het regelen voor jullie volgende reis? (Was organisierst du gerade für eure nächste Reise?)
Wat zijn jullie van plan te doen om te ontspannen op vakantie? (Was habt ihr vor, um euch im Urlaub zu entspannen?)

Nützliche Wörter und Redewendungen

Ik ben de vlucht aan het boeken bij het reisbureau. (Ich buche gerade den Flug im Reisebüro.)
Wij laten de excursie door de reisleider organiseren. (Wir lassen die Exkursion vom Reiseleiter organisieren.)
We gaan naar het eiland om op het strand te ontspannen. (Wir fahren auf die Insel, um uns am Strand zu entspannen.)

Im Gespräch verwenden

om te + infinitief (om te + infinitief)
aan het + infinitief (aan het + infinitief)
laten + werkwoord (laten + werkwoord)