Deze les behandelt werkwoorden met 'te', 'laten', 'om te' en 'aan het' voor dagelijkse acties, zoals 'laten boeken', 'aan het maken' en 'om te ontspannen'.
  1. Na ''laten staat het hele werkwoord zonder 'te'.
  2. Na 'om' gebruik je altijd te + infinitief.
ConstructieUitlegVoorbeeld
laten + werkwoord

Actie door iemand anders

Voorstel 

Ik laat de reis boeken door het reisbureau.

Laten we op vakantie gaan.

te + werkwoordNa bepaalde werkwoorden

Hij besluit naar Spanje te gaan.

Ik begin me klaar te maken.

om te + infinitiefDoel of reden van een actieIk ga op vakantie om te ontspannen.
aan het + infinitiefActie is bezigRiet is haar koffer aan het maken.

Oefening 1: Werkwoorden met '(om) te', 'laten' en 'aan het'

Instructie: Vul het juiste woord in.

Toon vertaling Toon antwoorden

laat, te, om te, aan het, laten

1.
Hij besluit ... reizen met een lichte rugzak.
(Hij besluit te reizen met een lichte rugzak.)
2.
We gebruiken de tijd ... ontspannen tijdens de reis.
(We gebruiken de tijd om te ontspannen tijdens de reis.)
3.
Mijn ouders ... hun bagage dragen door een medewerker.
(Mijn ouders laten hun bagage dragen door een medewerker.)
4.
Ik ben een brief ... schrijven over mijn vakantie.
(Ik ben een brief aan het schrijven over mijn vakantie.)
5.
Piet ... zijn vlucht boeken door het reisbureau.
(Piet laat zijn vlucht boeken door het reisbureau.)
6.
Ze zit op het strand ... lezen met haar zonnebril op.
(Ze zit op het strand te lezen met haar zonnebril op.)
7.
Ze is een nieuwe bikini ... zoeken in de winkel.
(Ze is een nieuwe bikini aan het zoeken in de winkel.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin met betrekking tot werkwoorden met 'te', 'laten', 'om te' en 'aan het'.

1.
Na 'laten' staat het hele werkwoord zonder 'te'. 'te schrijven' is fout.
Na 'laten' komt geen 'om te'. Deze constructie is onjuist.
2.
Er ontbreekt 'te' na 'om'. Dit is grammaticaal onjuist.
Het werkwoord 'ontspannen' is verkeerd vervoegd met een onjuiste toevoeging '-en'.
3.
'Aan' moet gecombineerd worden met 'het' gevolgd door het hele werkwoord; 'aan maken' is onjuist.
Bij 'aan het' wordt geen 'te' gebruikt; 'aan te maken' is in deze context niet correct.
4.
Het werkwoord is verkeerd vervoegd met een onnodige '-en'.
Na 'beginnen' moet 'te' gebruikt worden; 'klaar maken' zonder 'te' is fout.

Inleiding tot werkwoordconstructies met 'te', 'laten', 'om te' en 'aan het'

Deze les behandelt vier belangrijke Nederlandse werkwoordconstructies die vaak voorkomen bij het uitdrukken van handelingen, doelen en voorstellen. Je leert hoe je correct gebruikmaakt van de volgende structuren: laten + werkwoord, te + werkwoord, om te + infinitief en aan het + infinitief. Dit is essentieel voor het verbeteren van je spreek- en schrijfvaardigheid op A2-niveau.

1. De constructie "laten + werkwoord"

Deze constructie gebruik je wanneer iemand een actie door een ander laat uitvoeren of om een voorstel te doen.

  • Actie door iemand anders: Bijvoorbeeld: "Ik laat de reis boeken door het reisbureau."
  • Voorstel: Bijvoorbeeld: "Laten we op vakantie gaan."

2. De constructie "te + werkwoord"

Na bepaalde werkwoorden volgt een werkwoord met "te". Dit komt vaak voor bij werkwoorden die een begin, besluit of poging aangeven.

  • Bijvoorbeeld: "Hij besluit naar Spanje te gaan."
  • En: "Ik begin me klaar te maken."

3. De constructie "om te + infinitief"

Deze wordt gebruikt om het doel of de reden van een actie aan te geven.

  • Bijvoorbeeld: "Ik ga op vakantie om te ontspannen."

4. De constructie "aan het + infinitief"

Met deze constructie geef je aan dat een handeling op dit moment bezig is.

  • Bijvoorbeeld: "Riet is haar koffer aan het maken."

Belangrijke regels

  • Na laten volgt altijd het hele werkwoord zonder te.
  • Na om gebruik je altijd te + infinitief.

Praktische tips en woorden om te oefenen

Focus op woorden zoals besluiten, beginnen, laten, en zinnen die doelen en voorstellen uitdrukken. Probeer de voorbeelden hardop na te zeggen en nieuwe zinnen te maken met deze constructies.

Verschillen in instructietaal en Nederlands

Aangezien je instructietaal ook Nederlands is, kun je je volledig richten op het begrijpen en toepassen van deze werkwoordconstructies zonder vertalingen. Over het algemeen vereist het Nederlands het gebruik van "te" voor de infinitief na veel werkwoorden, terwijl andere talen soms andere tussenwoorden of structuren gebruiken. Een belangrijk punt is dat na laten het werkwoord direct volgt zonder "te", wat je bij sommige talen niet ziet.

Voorbeeldzinnen om te vergelijken:

  • Ik laat hem helpen (zonder 'te').
  • Ik probeer te helpen (met 'te').

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Zakendoen en talen

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 29/08/2025 20:10