Leer de basis van rangtelwoorden in het Nederlands, zoals eerste, tweede en twintigste, en begrijp hun gebruik bij volgorde, data en leeftijden.
  1. Tot 'negentiende' wordt het rangtelwoord gevormd door '-de'achter het hoofdtelwoord te zetten.
  2. Vanaf'twintigste' wordt '-ste' gebruikt, zoals 'twintigste'.
RangtelwoordRangtelwoordRangtelwoord
EersteElfdeTwintigste
TweedeTwaalfdeDertigste
DerdeDertiendeVeertigste
VierdeVeertiendeVijftigste
VijfdeVijftiendeZestigste
ZesdeZestiendeZeventigste
ZevendeZeventiendeTachtigste
AchtsteAchttiendeNegentigste
NegendeNegentiendeHonderdste
Tiende  

Uitzonderingen!

  1. Bij eerste, derde, achtste wijkt de vorm af.

Oefening 1: Rangtelwoorden

Instructie: Vul het juiste woord in.

Toon vertaling Toon antwoorden

Negentigste, zesentwintigste, achtste, vierde, derde, zestigste, tweede, eerste

1. 26:
De hoeveelste is het vandaag? Het is de ....
(De hoeveelste is het vandaag? Het is de zesentwintigste.)
2. 8:
Het is de ... keer dat ik hier ben.
(Het is de achtste keer dat ik hier ben.)
3. 2:
Mijn zoon viert zijn ... verjaardag.
(Mijn zoon viert zijn tweede verjaardag.)
4. 90:
Mijn opa viert zijn ... verjaardag morgen.
(Mijn opa viert zijn Negentigste verjaardag morgen.)
5. 4:
We beginnen de ... oktober met het project.
(We beginnen de vierde oktober met het project.)
6. 60:
Veel piloten gaan op hun ... al met pensioen.
(Veel piloten gaan op hun zestigste al met pensioen.)
7. 1:
Het is vandaag de ... juni.
(Het is vandaag de eerste juni.)
8. 3:
Mijn zoon is ... geworden in de zwemwedstrijd.
(Mijn zoon is derde geworden in de zwemwedstrijd.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste oplossing

1. Hij woont op de ___ verdieping van het gebouw.


2. Vandaag is het de ___ van mei.


3. Hij is vandaag twintig jaar oud, het is zijn ___ verjaardag.


4. De ___ werknemer heeft het bedrijf verlaten.


5. Zij nam de ___ trein naar Amsterdam.


6. Hij vierde zijn ___ verjaardag met zijn vrienden.


Inleiding tot Rangtelwoorden

Rangtelwoorden zijn woorden die aangeven in welke volgorde iets staat. Je gebruikt ze om een positie of plaats in een reeks aan te duiden, zoals bij data (bijvoorbeeld: de vijfde van mei), leeftijden (de twintigste verjaardag) of rangschikkingen (de eerste plaats).

Hoe worden rangtelwoorden gevormd?

In het Nederlands worden rangtelwoorden vooral gemaakt door achter het hoofdtelwoord een uitgang toe te voegen:

  • Tot en met negentiende gebruik je -de. Bijvoorbeeld: elfde, twaalfde, negentiende.
  • Vanaf twintigste voeg je -ste toe. Bijvoorbeeld: twintigste, dertigste, honderdste.

Let op: er zijn enkele uitzonderingen in de vorm van de rangtelwoorden eerste, derde en achtste, die afwijken van deze regel.

Veelvoorkomende rangtelwoorden

Hier volgen enkele voorbeelden van rangtelwoorden die vaak worden gebruikt:

  • eerste: de eerste keer
  • tweede: op de tweede dag
  • derde: de derde verdieping
  • vijfde: de vijfde straat
  • elfde: zijn elfde verjaardag
  • twintigste: de twintigste in lijn
  • honderdste: de honderdste klant

Gebruik van rangtelwoorden in zinnen

Rangtelwoorden worden vaak gebruikt met zelfstandige naamwoorden om een specifieke positie aan te geven. Enkele voorbeeldzinnen zijn:

  • Hij woont op de derde verdieping van het gebouw.
  • Vandaag is het de vijfde van mei.
  • Hij is vandaag twintig jaar oud, het is zijn twintigste verjaardag.
  • De achtste werknemer heeft het bedrijf verlaten.
  • Zij nam de eerste trein naar Amsterdam.

Belangrijke taalverschillen

Omdat de instructietaal en de doeltaal beide Nederlands zijn, zijn er geen vertalingen nodig. Wel is het belangrijk om te letten op de speciale vormen van sommige rangtelwoorden, zoals eerste en derde, die afwijken van de reguliere uitgang. Deze vormen moet je dus goed onthouden om fouten te voorkomen.

Enkele handige woorden en uitdrukkingen om rangtelwoorden mee te oefenen:

  • volgende - next (als alternatief voor een rangtelwoord)
  • laatste - last (gebruik je om de volgorde aan te duiden)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Zakendoen en talen

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

donderdag, 17/07/2025 19:26