Voorzetseluitdrukkingen: a pesar de, gracias a, en vez de...

Wat leer je in dit onderdeel?

• Je herkent en gebruikt vaste uitdrukkingen als a pesar de, a causa de, gracias a…
• Je weet wanneer je welke uitdrukking kiest (contrast, oorzaak, alternatief, enz.).
• Je let op de grammatica erna (zelfstandig naamwoord, werkwoord, bijzin).
• Je vermijdt typische fouten van Nederlandstalige leerders.

1. Wat zijn locuciones preposicionales?

De uitdrukkingen uit de tabel (a pesar de, a causa de, gracias a, en vez de, en cuanto a…) heten locuciones preposicionales.

• Ze bestaan uit meerdere woorden.
• Ze werken samen als één voorzetsel.
• Daarna komt iets als na een gewoon voorzetsel: een zelfstandig naamwoord, een werkwoord op -infinitief of een zin met que.

Vergelijk:

• por + el tráfico → por el tráfico
• a causa de + el tráfico → a causa del tráfico

2. Belangrijke algemene regel: ze veranderen niet

• Geen s erbij: en ves de → en vez de.
• Geen verkorting met a of de:
  
  • en cuantal → en cuanto a el transporte (formeel correct), maar meestal: en cuanto al transporte (hier gebeurt toch samentrekking van a + el tot al omdat het niet meer als vaste combinatie met de werkt).
• Je verandert niets binnen de uitdrukking, je buigt alleen het woord erna (el tráfico, la lluvia, mi jefe…).

Zelfcheck: kun je de woorden uit elkaar halen of vervoegen? Dan is het meestal géén vaste uitdrukking. Kun je ze niet veranderen? Dan wel.

3. Contrast: a pesar de

Betekenis: tegenstelling: “ondanks …”. Iets gebeurt, hoewel er een obstakel is.

• Fui a la oficina a pesar de la lluvia.
  → Ik ging naar kantoor ondanks de regen.

Structuur na a pesar de:

• zelfstandig naamwoord: a pesar de la lluvia
• infinitief: a pesar de llegar tarde
• que + vervoegd werkwoord: a pesar de que llegué tarde

Let op verschil met Nederlands:

• Nederlands: “ondanks dat …”
  Spaans: a pesar de que + zin.

Voorbeeld:

• Fui a la reunión a pesar de que estaba enfermo.
  → Ik ging naar de vergadering, ondanks dat ik ziek was.

Typische fouten:

• a pesar la lluvia → a pesar de la lluvia
• a pesar que llueve → a pesar de que llueve

4. Negatieve oorzaak: a causa de

Betekenis: negatieve oorzaak, vaak met iets vervelends of problematisch.
Vergelijk met “door / wegens / vanwege”.

• Llegué tarde a causa de un atasco.
  → Ik kwam te laat door een file.

Structuur na a causa de:

• meestal + zelfstandig naamwoord: a causa del tráfico
• kan ook + que + zin: a causa de que hubo un accidente

Verschil met andere oorzaken (intuïtief, B1-niveau):

• por = neutrale oorzaak: por la lluvia
• a causa de = duidelijk negatief
• gracias a = duidelijk positief

Typische fout:

• a causa un atasco → a causa de un atasco

5. Positieve oorzaak: gracias a

Betekenis: positieve oorzaak. Iets lukt of gaat goed dankzij iets of iemand.

• Llegué puntual gracias al transporte público.
  → Ik kwam op tijd dankzij het openbaar vervoer.

Structuur na gracias a:

• meestal + zelfstandig naamwoord: gracias a mi jefe
• kan ook + que + zin: gracias a que salí pronto

Let op:

• Gebruik gracias a alleen als het effect echt positief is.
• Bij een negatief gevolg kies je eerder a causa de of por.

Vergelijk:

• Gracias a la nueva línea de metro llego antes a casa.
  (positief)
• A causa de la nueva línea de metro hay más ruido.
  (negatief)

6. Alternatief: en vez de

Betekenis: alternatief, vervanging: “in plaats van …”.

• Voy en metro en vez de ir en coche.
  → Ik ga met de metro in plaats van met de auto.

Structuur na en vez de:

• + zelfstandig naamwoord: en vez de coche
• + infinitief: en vez de conducir

Let op vorm:

• Altijd en vez de, nooit en ves de.

Verschil met Nederlands:

• Nederlands: “in plaats van met de auto”
  Spaans: vaak wordt het werkwoord herhaald: en vez de ir en coche.

7. Uitleg en herformulering: o sea & es decir

Deze twee gebruik je om iets opnieuw uit te leggen, te verduidelijken of samen te vatten.

Voorbeelden met o sea:

• Trabajo hasta las seis, o sea que no tengo tiempo.
  → Ik werk tot zes uur, dus ik heb geen tijd.
• Va en transporte público, o sea, no usa el coche.
  → Hij/zij gaat met het openbaar vervoer, met andere woorden: hij/zij gebruikt geen auto.

Let op:

• Na o sea kun je verder met que of een nieuwe zin:
  
  • o sea que no tengo tiempo
  • o sea, no tengo tiempo

Voorbeelden met es decir:

• Llega tarde, es decir, pierde la reunión.
  → Hij/zij komt te laat, dat wil zeggen: hij/zij mist de vergadering.
• No contesta a los correos, es decir, no está disponible.
  → Hij/zij beantwoordt de mails niet, met andere woorden: hij/zij is niet beschikbaar.

Typische fouten:

• es decir que él no viene, ¿no? → grammaticaal mogelijk, maar vaak is korter en duidelijker:
  O sea, él no viene, ¿no?

Op B1-niveau kun je onthouden:

• o sea → gebruik je vooral in gesprekken.
• es decir → klinkt iets formeler, ook geschikt in presentaties, e-mails.

8. Thema aangeven: en cuanto a

Betekenis: een nieuw thema of perspectief introduceren: “wat … betreft”, “wat betreft …”.

• En cuanto al transporte, prefiero el metro.
  → Wat vervoer betreft, geef ik de voorkeur aan de metro.

Structuur na en cuanto a:

• + zelfstandig naamwoord: en cuanto a mi trabajo
• + pronomen: en cuanto a eso (wat dat betreft)

Let op:

• Schrijf altijd alle drie de woorden: en + cuanto + a.
• Niet verwarren met cuando (als/wanneer).

9. Overzicht: welke uitdrukking kies je wanneer?

10. Stap-voor-stap: zo bouw je zelf een zin

1. Kies eerst wat je wilt uitdrukken:
   • Contrast? → a pesar de
   • Negatieve oorzaak? → a causa de
   • Positieve oorzaak? → gracias a
   • Alternatief? → en vez de
   • Herformulering? → o sea / es decir
   • Thema? → en cuanto a
2. Beslis wat erna komt:
   • alleen een zelfstandig naamwoord? → a pesar de la lluvia
   • een infinitief? → en vez de conducir
   • een hele zin? → gebruik vaak de que bij oorzaak/contrast: a pesar de que…, a causa de que…, gracias a que…
3. Controleer de vaste vorm:
   • Staat elk woord er? a pesar de, en vez de, gracias a…
   • Geen extra woorden ertussen.

11. Korte zelfcheck: begrijp je het?

• Kun je een voorbeeld geven met a pesar de (contrast) uit je eigen leven?
• Kun je het verschil uitleggen tussen a causa de en gracias a?
• Kun je een zin maken met en vez de over je vervoer naar je werk?
• Kun je in het Spaans zeggen: “Wat mijn werk betreft…” met en cuanto a?
• Kun je een zin uit je moedertaal nemen en die herformuleren met o sea of es decir?

Als je dit allemaal kunt, heb je de locuciones uit dit hoofdstuk voldoende onder controle om ze actief in gesprekken te gaan gebruiken.