Wymowa

Aussprache

Aussprache deutscher Buchstaben und Laute.

(Wymowa niemieckich liter i dźwięków.)

Wyjaśnienie nauczyciela

Co tu ćwiczysz: litery i połączenia dźwięków w niemieckim

Ten dział pomaga Ci czytać i pisać poprawnie oraz rozpoznawać nazwiska i imiona.

Najczęstszy błąd: pomijanie kropek w nazwiskach i słowach.

Litera	Brzmi najbliżej (PL)	Minimalna różnica znaczenia
ä	zbliżone do e w „sen”	schon (już) vs schön (ładny)
ö	„o” z przodu ust (zaokrąglone usta)	König ≠ ~~Konig~~
ü	jak „i”, ale z ustami jak do „u”	Jürgen ≠ ~~Jurgen~~

Wskazówka artykulacyjna: przy ö/ü usta są zaokrąglone, ale język idzie do przodu.
Wskazówka do pisowni: w formalnych danych (imię/nazwisko) umlaut to część litery – nie „ozdoba”.

W niemieckim CH nie czyta się jak polskie „cz”.

Typ	Kiedy najczęściej	Przykład	Jak ustawić usta
CH miękkie	po i, e, ä, ö, ü oraz po spółgłosce l/n/r	ich	język wysoko, powietrze „przez szczelinę”
CH twarde	często po a, o, u, au	Buch	tył języka bliżej podniebienia (jak „ch” w „Bach”)

Szybki test: powiedz powoli i-ch (miękko), potem Bu-ch (twardziej). To dwa różne dźwięki.

Uwaga praktyczna: w zapisie EU i ÄU brzmią tak samo — musisz zapamiętać pisownię słowa.

Zapis	Jak czytać (prosto)	Przykład	Na co uważać
K / CK	jak polskie k	Katze, backen	ck to wciąż jedno „k” (nie „c-k”)
PF	p + f razem	Pferd	nie upraszczaj do samego f
QU	kv	Quelle	to nie jest „ku”
NG	jak „ng” w „sing”	singen	często bez wyraźnego „g” na końcu
Z	jak c	Zeit	nie czytaj jak polskie „z”

S na początku często brzmi jak „z”: Sonne (≈ „zonne”).
W środku wyrazu zależy od otoczenia, ale na A1 najważniejsze jest: start wyrazu = dźwięczne.

W niemieckim spółgłoski na końcu wyrazu często tracą dźwięczność.

Ważne: mimo wymowy, w pisowni zostaje b/d/g.

Jeśli 3/4 jest OK, jesteś gotowy/a do zadań z imionami i nazwiskami oraz krótkich dialogów.

Ä	Bär (niedźwiedź)	K oder (lub) CK	Katze, backen (kot, piec)
Ö	schön, öffnen (piękny, otwierać)	M	Mutter (mama)
Ü	früh, fünf (wcześnie, pięć)	N	Nacht (noc)
CH (weich) ((miękkie) )	ich (ja)	NG	singen (śpiewać)
CH (hart) ((twarde) )	Buch (książka)	PF	Pferd (koń)
EU oder (lub )ÄU	heute, Häuser (dzisiaj, domy)	QU	Quelle (źródło)
EI	Ei, mein (jajko, mój)	R	Rot (czerwony)
H	Haus (dom)	S (am Wortanfang) ((na początku wyrazu))	Sonne (słońce)
IE	Liebe (miłość)	V	Vater (ojciec)
J	Jahr (rok)	Z	Zeit (czas)

Wyjątki!

Umlauty ä, ö, ü są samodzielnymi samogłoskami – nie brzmią jak proste warianty a, o, u i często zmieniają znaczenie słowa (np. "schon" vs. "schön").