Uitspraak

Wat is hier het doel?

Je leert Duitse klanken herkennen in de schrijfwijze. Zo kun je namen en woorden correct lezen en spellen (handig bij voorstellen, e-mail, telefoon).

Umlaute (ä, ö, ü): aparte klinkers (niet “a/o/u met puntjes”)

• ä klinkt vaak als Nederlandse è: Bär (niet Bar).
• ö lijkt op NL eu in “deur”: schön, öffnen (niet schon).
• ü lijkt op NL uu met lippen rond: früh, fünf (niet fruh).

Let op betekenisverschil: schon = al / reeds, maar schön = mooi.

CH: twee verschillende klanken (zacht vs. hard)

CH (zacht)	ich	zoals een zachte, “ademende” klank (geen Nederlandse sj)
CH (hard)	Buch	zoals NL ch in “acht”

• Vuistregel: na i, e, ä, ö, ü vaak zacht (bv. ich).
• Na a, o, u, au vaak hard (bv. Buch).

K of CK: wanneer schrijf je wat?

• K is de “standaard” k-klank: Katze.
• CK staat vaak na een korte klinker: backen.

Snelle check: klinkt de klinker kort en “afgekapt”? Dan zie je vaak ck (zoals in backen).

EU / ÄU en EI: onthoud ze als vaste klanken

• EU en ÄU klinken hetzelfde: heute, Häuser.
• EI klinkt als “ai”: Ei, mein.

NG: één klankgroep (niet “n + g” uitspreken)

• ng spreek je als één klank uit: singen.
• Je zegt dus niet sin-gen met een harde g ertussen.

PF en QU: twee letters, één vaste uitspraak

• Pf begint met een korte “p” vóór de “f”: Pferd.
• Qu spreek je uit als kw: Quelle.

S aan het begin van het woord: vaak als “z”

• In veel woorden klinkt S aan het begin als z: Sonne.

Dit helpt bij verstaan en netjes uitspreken in gesprekken.

IE, J, V, Z: vier typische “valkuilletters”

IE	Liebe	lange ie-klank
J	Jahr	klinkt als j (NL “jaar”)
V	Vater	vaak als f (dus: “Fater”)
Z	Zeit	klinkt als ts (“tseit”)

Eindmedeklinkers: vaak “hard” (stemloos) aan het einde

In het Duits worden eindklanken vaak stemloos uitgesproken.

• b aan het einde klinkt vaak als p: lieb → ongeveer “liep”.

Praktische tip: schrijf zoals je het woord kent, maar verwacht aan het einde een iets “hardere” klank.

Zelfcheck: waar moet je extra op letten?

1. Zie je ä/ö/ü? Spreek het bewust anders uit dan a/o/u.
2. Zie je ch? Bepaal: zacht (na i/e/ä/ö/ü) of hard (na a/o/u/au).
3. Zie je v of z? Denk: v → f, z → ts.
4. Eindigt het woord op b/d/g? Reken op een hardere eindklank.