In deze les leer je de Duitse uitspraak van klanken zoals Ä in Bär, Ö in schön, Ü in früh, en combinaties als CH in ich en Buch. Belangrijk is ook het verschil tussen zachte en harde ch-geluiden en de uitspraak van het r. Uitzonderingen zoals stemloze eindmedeklinkers in lieb worden behandeld.
  1. Eindmedeklinkers worden vaak stemloos uitgesproken (bijv. lief → /liːp/).
Ä /ɛ/Bär (Beer)K oder CK /k/Katze, backen (Kat, backen)
Ö /øː/, /œ/schön, öffnen (mooi, openen)M /m/Mutter (Moeder)
Ü /yː/, /ʏ/früh, fünf (vroeg, vijf)N /n/Nacht (Nacht)
CH (weich) /ç/ich (ich)NG /ŋ/singen (singen)
CH (hart) /x/Buch (Boek)PF /pf/Pferd (Paard)
EU oder ÄU /ɔʏ̯/heute, Häuser (vandaag, huizen)QU /kv/Quelle (Quel)
EI /aɪ̯/Ei, mein (Ei, mijn)R /ʁ/Rot (Rood)
H /h/Haus (Huis)S (am Wortanfang) /z/Sonne (Zon)
IE /iː/Liebe (Liefde)V /f/Vater (Vader)
J /j/Jahr (Jaar)Z /ts/Zeit (Zeit)

Uitzonderingen!

  1. De 'r' wordt afhankelijk van de regio verschillend uitgesproken – in het zuiden vaak als tongpunt-r, in het noorden als keelklank.
  2. Umlaute ä, ö, ü zijn zelfstandige klinkers – ze klinken niet als eenvoudige varianten van a, o, u en veranderen vaak de betekenis van een woord (bijv. "schon" vs. "schön").

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste oplossing

1. Ich heiße Anna. Und du? Wie ______ du?

(Ik heet Anna. En jij? Hoe ______ jij?)

2. Der Herr Müller sagt: "______ mich!"

(Meneer Müller zegt: "______ aangenaam!")

3. Ich ______ jetzt nach Hause.

(Ik ______ nu naar huis.)

4. Das deutsche Alphabet ______ 26 Buchstaben.

(Het Duitse alfabet ______ 26 letters.)

5. Wie ist deine ______? Herr oder Frau?

(Hoe is jouw ______? Meneer of mevrouw?)

6. Ich ______ mich vor: Ich heiße Peter Schmidt.

(Ik ______ me voor: Ik heet Peter Schmidt.)

Overzicht van de Duitse uitspraak

Deze les behandelt de basisprincipes van de Duitse uitspraak, een belangrijk onderdeel voor het correct spreken en begrijpen van de taal. We richten ons op specifieke letters en klanken, inclusief klinkers, medeklinkers en speciale combinaties die kenmerkend zijn voor het Duits.

Belangrijke Duitse klanken en voorbeelden

  • Ä /ɛ/, zoals in Bär
  • Ö /øː/, /œ/, zoals in schön en öffnen
  • Ü /yː/, /ʏ/, zoals in früh en fünf
  • CH (zachte klank) /ç/, voorbeeld: ich
  • CH (harde klank) /x/, voorbeeld: Buch
  • EU of ÄU /ɔʏ̯/, zoals in heute en Häuser
  • EI /aɪ̯/, zoals in Ei en mein
  • IE /iː/, bijvoorbeeld Liebe
  • PF /pf/, zoals in Pferd
  • QU /kv/, voorbeeld: Quelle
  • S aan het begin van een woord /z/, bv. Sonne
  • V wordt uitgesproken als /f/, zoals in Vater
  • Z wordt uitgesproken als /ts/, voorbeeld Zeit

Uitspraakregels en bijzonderheden

Let op dat eindmedeklinkers vaak stemloos worden uitgesproken, bijvoorbeeld lieb wordt /liːp/. De uitspraak van de r varieert per regio: in het zuiden van Duitsland wordt deze uitgesproken als een tongpunt-r, terwijl het in het noorden meer als een keelklank klinkt.

Umlautklanken – ä, ö, ü – zijn zelfstandige klinkers en niet slechts variaties van a, o, u. Ze kunnen de betekenis van woorden veranderen, zoals in schon (al) versus schön (mooi).

Verschillen en tips voor Nederlandstalige lerenden

In tegenstelling tot het Duits heeft het Nederlands geen umlauten, dus de klanken ä, ö, ü zijn nieuw en vereisen oefening. Een handig voorbeeld is het Duitse woord schön, waarbij de ö klinkt als een combinatie tussen de Nederlandse oe en e.

Daarnaast wordt de Duitse ch-klank vaak anders uitgesproken dan vergelijkbare klanken in het Nederlands, bijvoorbeeld het zachte ich-geluid /ç/ bestaat niet in het Nederlands.

Enkele nuttige Duitse uitdrukkingen met hun Nederlandse equivalenten:

  • Wie heißt du? – Hoe heet jij?
  • Guten Tag! – Goedendag!
  • Ich verstehe nicht. – Ik begrijp het niet.
  • Danke schön. – Hartelijk dank.

Samenvatting

Deze les vormt een solide basis in de Duitse uitspraak, vooral voor beginners (A1-niveau). Het geeft inzicht in de klanken die anders zijn dan in het Nederlands, met praktische voorbeelden. Begrip van deze uitspraakregels helpt om woorden correct uit te spreken en beter verstaanbaar te zijn.

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Sophie Schmidt

Internationaal administratief management

Würzburger Dolmetscherschule

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 18/07/2025 00:19