De irreële voorwaarde

Toon denkbeeldige of onwaarschijnlijke situaties met de irreële voorwaarde.

Uitleg van de docent

Wanneer gebruik je de irreële voorwaarde?

Je gebruikt deze vorm als je praat over een denkbeeldige situatie:

niet echt (nu niet waar): Ik heb geen tijd.
onwaarschijnlijk: Het verhaal is vast niet echt gebeurd.
wens / droom / advies aan jezelf: Ik zou graag…

Signaalwoord: vaak staat er als (voorwaarde) + zou/zouden (resultaat).

Het bouwplan in 2 stappen (A2-proof)

Stap 1 – maak de voorwaarde (bijzin):

Als + onvoltooid verleden tijd

Als ik tijd had, …
Stap 2 – maak het resultaat (hoofdzin):

zou/zouden + infinitief

… zou ik veel romans lezen.

Snel overzicht: juiste tijden

Deel	Wat moet je gebruiken?	Voorbeeld
Bijzin (voorwaarde)	als + OVT	Als ik meer tijd had,
Hoofdzin (resultaat)	zou/zouden + infinitief	… zou ik vaker lezen.

Woordvolgorde: waar zet je ‘zou’?

In de hoofdzin staat zou/zouden vaak op plek 2 (zoals bij normale zinnen).

Als ik rijk was, zou ik de wereld rondreizen.
Als zij vaker las, zou haar literatuurkennis groeien.

Begin je met de hoofdzin? Dan komt als + OVT later in de zin:

Ik zou vaker naar het theater gaan als ik in het centrum woonde.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze herkent)

1) Verkeerde tijd in de bijzin

~~Als ik meer tijd heb, zou ik vaker lezen.~~

Goed: Als ik meer tijd had, zou ik vaker lezen.
2) ‘zal’ gebruiken in plaats van ‘zou’

~~Als ik tijd had, zal ik meer lezen.~~

Goed: Als ik tijd had, zou ik meer lezen.
3) ‘zou’ in de bijzin zetten (niet doen in deze A2-regel)

~~Als ik rijk zou zijn, zou ik een huis kopen.~~

Goed: Als ik rijk was, zou ik een huis kopen.

OVT-vormen die je vaak nodig hebt

Voor irreële voorwaarden gebruik je vaak deze werkwoorden. Handig om snel te herkennen:

Infinitief	OVT (ik/hij/zij)	Voorbeeld met ‘als’
hebben	had	Als ik meer tijd had, …
zijn	was	Als het rustiger was, …
wonen	woonde	Als we dichterbij woonden, …
kennen	kende	Als ik de auteur kende, …
lezen	las	Als ik meer las, …

Zelfcheck: klopt jouw zin?

Staat er een denkbeeldige situatie in je zin?
Begint de voorwaarde met als?
Staat in de bijzin een werkwoord in de OVT? (had/was/woonde/kende/las…)
Staat in de hoofdzin zou/zouden + infinitief?
Staat er geen ‘zal’ in de hoofdzin?

Wat leer je hiermee zeggen (handig in gesprekken)?

Wensen: Als ik meer vrije tijd had, zou ik weer een cursus volgen.
Hypotheses: Als het verhaal waar was, zou ik meteen de politie bellen.
Reflectie: Als ik beter Nederlands sprak, zou ik actiever meedoen in vergaderingen.

Formule: 'Als' + onvoltooid verleden tijd, 'zou/zouden' + infinitief.
De situatie is onwaarschijnlijk of niet echt.
Gebruik het vaak met wensen of hypothetische ideeën.

Bijzin: voorwaarde	Hoofdzin: resultaat
Als ik tijd had,	zou ik veel romans lezen.
Als het horrorverhaal echt was,	zou ik heel bang zijn.
Als ik rijk was,	zou ik de wereld rondreizen.
Als zij vaker las,	zou haar literatuurkennis groeien.

Uitzonderingen!

De hoofdzin volgt vaak na de voorwaarde, maar mag ook vooraan staan.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Als ik meer tijd had, ___ ik elke week een nieuwe roman lezen.

2. Als de bibliotheek dichter bij mijn huis ___, zou ik vaker boeken lenen.

3. Ik ___ vandaag een lidmaatschap nemen als ik mijn paspoort bij me had.

4. Als hij meer Nederlandse poëzie ___, zou zijn woordenschat veel groter zijn.

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de zin die correct is bij de irreële voorwaarde. Let op het juiste gebruik van 'als' + onvoltooid verleden tijd en 'zou/zouden' + infinitief.

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen tot een irreële voorwaarde: gebruik 'als' + onvoltooid verleden tijd en 'zou/zouden' + infinitief (maak er een denkbeeldige situatie van).

Toon/verberg hints

Ik heb geen tijd. Ik lees weinig romans.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Als ik tijd had, zou ik meer romans lezen.
Ik ben niet rijk. Ik koop geen huis aan zee.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Als ik rijk was, zou ik een huis aan zee kopen.
Het kantoor is niet dicht bij mijn huis. Ik ga niet met de fiets naar mijn werk.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Als het kantoor dichter bij mijn huis was, zou ik met de fiets naar mijn werk gaan.
Ik spreek nog niet goed Nederlands. Ik maak weinig Nederlandse vrienden.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Als ik al goed Nederlands sprak, zou ik meer Nederlandse vrienden hebben.

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Werk in tweetallen: bespreek wat jullie zouden doen in deze onwaarschijnlijke situatie.

Situatie

Je zit stil in de bibliotheek; de meeste romans zijn net uitgeleend.

Bespreek

Welke roman zou jij kiezen als er nog veel romans beschikbaar waren?
Wat zou je doen als je een onbekende schrijver heel goed vond?

Nuttige woorden en uitdrukkingen

de roman
lenen
de schrijver

Gebruik in gesprek

Als ik meer tijd had, zou ik ... + infinitief
Als het verhaal spannend was, zou ik ... + infinitief