The irrealis condition

De irreële voorwaarde

Toon denkbeeldige of onwaarschijnlijke situaties met de irreële voorwaarde.

(Show imaginary or unlikely situations with the unreal conditional.)

Teacher explanation

When do you use this form?

Use als + past tense with zou/zouden + infinitive to talk about a situation that is:

not real now (it’s different in reality), or
very unlikely, or
a wish / imaginary idea.

Reality now	Imaginary (irreële voorwaarde)
Ik heb geen tijd.	Als ik tijd had, zou ik meer lezen.
Ik ben niet rijk.	Als ik rijk was, zou ik minder werken.

The structure in one glance

Part	Form	Meaning
Condition (bijzin)	Als + onvoltooid verleden tijd	the imaginary “if…”
Result (hoofdzin)	zou/zouden + infinitive	what would happen

Example: Als ik meer tijd had, zou ik vaker lezen.

Word order: where do the verbs go?

In the als-clause: the conjugated verb goes to the end.
Als ik tijd had, …
In the main clause: zou is in position 2, the infinitive goes to the end.
… dan zou ik meer romans lezen.

Tip: “zou is the helper, the real action is the infinitive at the end.”

Main clause first? Yes, but then the word order flips

You can start with the result. Then the als-clause comes last.

Order	Correct example
Condition → result	Als ik tijd had, zou ik meer romans lezen.
Result → condition	Ik zou meer romans lezen als ik tijd had.

Note: When the als-clause is first, you usually do not add dan. (Dan is optional.)

Common pitfalls (and how to fix them)

1) Using “zal” instead of “zou”

~~Als ik tijd had, zal ik meer lezen.~~

Correct: Als ik tijd had, zou ik meer lezen.
2) Using present perfect in the als-clause

~~Als ik de auteur heb gekend, zou ik haar om advies vragen.~~

Correct: Als ik de auteur kende, zou ik haar om advies vragen.
3) Putting “zou” inside the als-clause (very common mistake)

~~Als ik rijk zou zijn, zou ik een huis kopen.~~

A2-safe rule: use past tense after als:

Correct: Als ik rijk was, zou ik een huis kopen.

Quick self-check (before you speak)

Is it imaginary / not real now? If yes, this grammar fits.
After “als”: did you use simple past? (had / was / woonde / kende / las)
In the main clause: did you use zou/zouden + infinitive?
Verb position: is the past tense verb at the end of the als-clause, and the infinitive at the end of the main clause?

Useful past forms you need a lot

Infinitive	Past (OVT)	Example in an als-clause
hebben	had	Als ik meer tijd had, …
zijn	was / waren	Als wij dichterbij waren, …
wonen	woonde / woonden	Als we in het centrum woonden, …
lezen	las / lazen	Als zij vaker las, …
kennen	kende / kenden	Als ik hem kende, …

Mini-tip: For this topic you mostly need: had and was.

Formula: 'Als' + onvoltooid verleden tijd, 'zou/zouden' + infinitive.
The situation is unlikely or not real.
You often use it with wishes or hypothetical ideas.

Bijzin: voorwaarde (Subordinate clause: condition)	Hoofdzin: resultaat (Main clause: result)
Als ik tijd had, (If I had time,)	zou ik veel romans lezen. (I would read a lot of novels.)
Als het horrorverhaal echt was, (If the horror story were real,)	zou ik heel bang zijn. (I would be very scared.)
Als ik rijk was, (If I were rich,)	zou ik de wereld rondreizen. (I would travel around the world.)
Als zij vaker las, (If she read more often,)	zou haar literatuurkennis groeien. (Her knowledge of literature would grow.)

Exceptions!

The main clause often comes after the condition, but it can also come first.

Exercise 1: Multiple choice

Instruction: Choose the correct answer

1. Als ik meer tijd had, ___ ik elke week een nieuwe roman lezen.

2. Als de bibliotheek dichter bij mijn huis ___, zou ik vaker boeken lenen.

3. Ik ___ vandaag een lidmaatschap nemen als ik mijn paspoort bij me had.

4. Als hij meer Nederlandse poëzie ___, zou zijn woordenschat veel groter zijn.

Exercise 2: Multiple Choice

Instruction: Choose the sentence that is correct for the irrealis condition. Pay attention to the correct use of 'als' + simple past and 'zou/zouden' + infinitive.

Exercise 3: Rewrite the phrases

Instruction: Rewrite the sentences into an unreal conditional: use 'if' + past simple and 'would/would have' + infinitive (make it an imaginary situation).

Show/Hide translation Show/Hide hints

Ik heb geen tijd. Ik lees weinig romans.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Example
Als ik tijd had, zou ik meer romans lezen.
(Als ik tijd had, zou ik meer romans lezen.)
Ik ben niet rijk. Ik koop geen huis aan zee.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Example
Als ik rijk was, zou ik een huis aan zee kopen.
(Als ik rijk was, zou ik een huis aan zee kopen.)
Het kantoor is niet dicht bij mijn huis. Ik ga niet met de fiets naar mijn werk.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Example
Als het kantoor dichter bij mijn huis was, zou ik met de fiets naar mijn werk gaan.
(Als het kantoor dichter bij mijn huis was, zou ik met de fiets naar mijn werk gaan.)
Ik spreek nog niet goed Nederlands. Ik maak weinig Nederlandse vrienden.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Example
Als ik al goed Nederlands sprak, zou ik meer Nederlandse vrienden hebben.
(Als ik al goed Nederlands sprak, zou ik meer Nederlandse vrienden hebben.)

Exercise 4: Grammar in action

Instruction: Work in pairs: discuss what you would do in this unlikely situation.

Show/Hide translation

Situation

Je zit stil in de bibliotheek; de meeste romans zijn net uitgeleend.

Discuss

Welke roman zou jij kiezen als er nog veel romans beschikbaar waren? (Which novel would you choose if there were still plenty available?)
Wat zou je doen als je een onbekende schrijver heel goed vond? (What would you do if you found an unknown author you really liked?)

Useful words and phrases

de roman (novel)
lenen (to borrow)
de schrijver (author)

Use in conversation

Als ik meer tijd had, zou ik ... + infinitief (If I had more time, I would ... + infinitive)
Als het verhaal spannend was, zou ik ... + infinitief (If the story were suspenseful, I would ... + infinitive)