Onbepaalde voornaamwoorden verwijzen naar personen of zaken zoals iemand, niets, alle, zonder specifiek te zijn.
- Het onbepaald voornaamwoord 'al' gebruik je bij een onbepaald geheel.
- Iemand en niemand verwijzen naar personen
- Iets en niets verwijzen naar dingen of dieren.
| Gebruik | Voornaamwoord | Voorbeeldzin |
|---|---|---|
| Bijvoeglijk | al/alle | Al haar boeken liggen op tafel. Alle dieren zijn gevoerd. |
| Zelfstandig | iedereen | Iedereen was bang van de tijger. |
| iemand | Is er iemand die de leeuw wil voeren? | |
| niemand | Niemand zag de olifant. | |
| iets | Hij hoorde iets in de jungle. | |
| niets | We zagen niets in de woestijn door al het zand. | |
| men | Men zegt dat de olifanten slim zijn. |
Uitzonderingen!
- Men gebruik je alleen als onderwerp, en altijd in het enkelvoud.
- Alle gebruik je met meervoudige zelfstandige naamwoorden.
Oefening 1: Onbepaalde voornaamwoorden (zoals iemand, niemand, alles)
Instructie: Vul het juiste woord in.
niets, Iedereen, iets, iemand, Men, Alle
1.
... dieren in de jungle zijn wild en snel.
(Alle dieren in de jungle zijn wild en snel.)
2.
... wilde met de olifanten mee.
(Iedereen wilde met de olifanten mee.)
3.
... zegt dat de leeuw 's nachts actief is.
(Men zegt dat de leeuw 's nachts actief is.)
4.
Er beweegt ... in de verte in de woestijn.
(Er beweegt iets in de verte in de woestijn.)
5.
Ze zei dat ze ... had gezien.
(Ze zei dat ze niets had gezien.)
6.
Er stond ... bij het hek van de giraffen.
(Er stond iemand bij het hek van de giraffen.)
Oefening 2: Meerkeuze
Instructie: Kies de juiste zin waarin het onbepaald voornaamwoord correct wordt gebruikt.
1.
'Niemand' wordt niet vervoegd met '-en'; dit is een foutieve vorm.
De uitgang '-e' hoort niet bij onbepaalde voornaamwoorden zoals 'niemand' en is fout.
2.
'Alle' wordt weliswaar met meervoudige zelfstandige naamwoorden gebruikt, maar niet in combinatie met een bezittelijk voornaamwoord zoals 'haar'.
Gebruik hier 'Al' in plaats van 'Alle'; 'Alle' is fout in combinatie met 'haar'.
3.
'Niets' betekent 'niets'; deze zin is onlogisch, want 'niets' kan niet lopen.
'Iemand' verwijst naar een persoon en is hier ongepast als er iets niet-persoons bedoeld wordt.
4.
'Dat' hoort niet bij meervoudige opsommingen; hier moet 'die' worden gebruikt voor de juiste vorm.
'Dit' en 'dat' zijn bijvoeglijke voornaamwoorden en kunnen niet zelfstandig worden gebruikt zonder zelfstandig naamwoord.
Oefening 3: Herschrijf de zinnen
Instructie: Herschrijf de zinnen met het juiste onbepaald voornaamwoord (al, alle, iedereen, iemand, niemand, iets, niets, men). Let op of het om personen of dingen gaat.
-
⇒ _______________________________________________ ExampleAlle studenten luisteren goed naar de docent.
-
⇒ _______________________________________________ ExampleAlle collegas hebben vragen over de nieuwe computer.
-
⇒ _______________________________________________ ExampleIedereen in dit bedrijf krijgt één keer per jaar een evaluatiegesprek.
-
⇒ _______________________________________________ ExampleEr is iemand die je kan helpen met de belastingaangifte.
-
⇒ _______________________________________________ ExampleIn deze vergaderruimte ligt niets op tafel.
-
In Nederland zeggen mensen dat werk en privé in balans moeten zijn.⇒ _______________________________________________ ExampleIn Nederland zegt men dat werk en privé in balans moet zijn.
