Onregelmatige vergelijkingen

Onregelmatige vergelijkingen zoals 'goed', 'beter', 'best'.

Uitleg van de docent

Wanneer gebruik je welke vorm?

Positief: geen vergelijking. Dit hotel is goed.
Vergrotende trap: je vergelijkt 2 dingen, vaak met dan. Dit hotel is beter dan dat hostel.
Overtreffende trap: je vergelijkt met alle (de rest), vaak met van / van allemaal of in keuzes. Dit is het best(e) hotel van de drie.

Let op: bij de overtreffende trap staat vaak het (bij een bijvoeglijk gebruikt woord) of de (als er een zelfstandig naamwoord achter staat).

De belangrijkste onregelmatige vormen (die je echt moet kennen)

Basis	Vergrotende trap	Overtreffende trap	Typische context
goed	beter	het best	kwaliteit
veel	meer	het meest	hoeveelheid/aantal
weinig	minder	het minst	hoeveelheid/aantal
graag	liever	het liefst	voorkeur

Valkuil: ~~goedere~~, ~~meerder~~, ~~weinig-er~~, ~~graager~~ bestaan niet.

“Het best” of “de beste”? (zelfde betekenis, andere bouw)

het + overtreffende trap (zonder zelfstandig naamwoord):
Voor deze trip is een hotel het best.
de/het + overtreffende trap + zelfstandig naamwoord:
Dit is het beste hotel voor een zakenreis.
Zij hebben de beste service.

Snelle check: staat er een zelfstandig naamwoord achter (hotel/service/kamer)? Dan krijg je meestal -e: het beste hotel, de minste overlast.

Graag: voorkeur uitdrukken zonder “graagst”

liever … dan …: Ik neem liever een rustige kamer dan een goedkope kamer.
het liefst (sterkste voorkeur): Ik wil het liefst een kamer aan de binnenkant.
liefst kan ook, maar is informeler en klinkt sneller “kort”: Ik wil liefst een late check-out.

Verder / dichterbij: zo gebruik je “ver” en “dichtbij” natuurlijk

ver → verder → het verst
Het station is verder dan ik dacht. / Dit hotel ligt het verst van het centrum.
dichtbij → dichterbij → het dichtstbij
Dit hotel ligt dichterbij het congrescentrum. / Van alle opties ligt dit hotel het dichtstbij.

Valkuil: ~~dichtbijer~~ en ~~dichtstbij~~ (zonder het) zijn meestal fout in deze zinnen.

Kleine spellingregel: 1 klinker valt weg bij sommige vergrotende trappen

Bij sommige woorden met een tweeklank wordt de klank korter in de vergrotende trap.

Positief	Vergrotende trap	Wat gebeurt er?
groot	groter	oo → o

Tip: spreek het uit. Je hoort: groter (korte o), niet grooter.

Zelfcheck: kies in 10 seconden de juiste vorm

Vergelijk je 2 dingen? → vergrotende trap (vaak met dan).
Vergelijk je met alle of maak je een ‘beste keuze’? → overtreffende trap (vaak met het/de).
Gaat het om hoeveelheid? → denk aan meer / minder / het meest / het minst.
Gaat het om voorkeur? → denk aan liever / het liefst (niet *graager*).

De vergelijkende trap van goed, veel, weinig en graag zijn sterk onregelmatig.
Een paar andere woorden hebben kleine bijzonderheden.

Positief	Vergrotende trap	Overtreffende trap
goed	beter	het best
veel	meer	het meest
weinig	minder	het minst
graag	liever	het liefst
ver	verder	het verst
vaak	vaker	het vaakst
dichtbij	dichterbij	het dichtstbij
groot	groter	het grootst

Uitzonderingen!

Bij sommige vergrotende trappen verliest de tweeklank 1 klinker.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Een hostel is vaak goedkoper, maar dit hotel is toch ____ voor een zakenreis.

2. Ik bel ____ met de receptie dan dat ik online een reservering maak.

3. In het hoogseizoen zijn er ____ reserveringen dan in de winter.

4. Bij volpension is er ____ eten inbegrepen.

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin met correcte onregelmatige vergelijkingen, passend bij een situatie voor het boeken van een accommodatie.

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen met de vergrotende of overtreffende trap van het woord tussen haakjes (goed, veel, weinig, graag, ver, vaak, dichtbij, groot).

Toon/verberg hints

Ik spreek Nederlands (goed) dan vorig jaar.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Ik spreek Nederlands beter dan vorig jaar.
In het weekend werk ik (weinig) dan doordeweeks.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
In het weekend werk ik minder dan doordeweeks.
Hij gaat (vaak) naar de sportschool van al mijn collega’s.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Hij gaat het vaakst naar de sportschool van al mijn collega’s.
Wij gaan (graag) met de trein dan met de auto.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Wij gaan liever met de trein dan met de auto.

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Vergelijk opties en beslis samen welke accommodatie het beste is.

Situatie

Je belt een hotel om accommodatie voor een korte zakenreis te boeken.

Bespreek

Welke accommodatie is beter voor jou: camping, hostel of hotel? Waarom?
Wat vind je het liefst: volpension, halfpension of alleen ontbijt? Leg uit met voorbeelden uit je werk of reizen.

Nuttige woorden en uitdrukkingen

Ik wil graag een tweepersoonskamer, het liefst met volpension.
Een hostel is vaak goedkoper, maar een hotel is beter voor rust.
De camping ligt verder; het hotel is dichterbij de vergaderlocatie.

Gebruik in gesprek

beter
meer
het liefst