Sterke werkwoorden: onvoltooid verleden tijd en voltooid deelwoord

Sterke werkwoorden: wat is er ‘sterk’ aan?

Sterke werkwoorden volgen niet de ‘gewone’ verleden-tijd-regel (stam + -de/-te). In plaats daarvan:

• In de O.V.T. verandert vaak de klinker: kiezen → koos, gaan → ging.
• Het voltooid deelwoord eindigt vaak op -en: gekozen, getrokken, gegaan.

O.V.T. (onvoltooid verleden tijd): wanneer gebruik je die?

• Je vertelt over een moment of periode in het verleden: gisteren, vorige week, toen, in 2023.
• Je gebruikt één werkwoordsvorm (dus niet met heb/ben):

Voorbeelden

• Gisteren kreeg ik een e-mail.
• We kozen een nieuwe leverancier.
• Ik ging na het werk naar de winkel.

Voltooid deelwoord: wanneer gebruik je dat?

Het voltooid deelwoord gebruik je meestal in de voltooide tijd:

• hebben/zijn + voltooid deelwoord

Voorbeelden

• Ik heb een jas gekregen.
• We hebben een leverancier gekozen.
• Ik ben naar de winkel gegaan.

Hebben of zijn? (snelle keuzehulp)

Bij sterke werkwoorden is de vorm lastig, maar de keuze hebben/zijn kun je vaak logisch maken:

Let op: gaan en komen gaan bijna altijd met zijn.

Scheidbare werkwoorden: waar komt ‘ge-’?

Bij scheidbare werkwoorden staat het voorvoegsel (zoals aan-, mee-, uit-) vaak vóór de stam. In het voltooid deelwoord komt ge meestal tussen het voorvoegsel en de stam.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

• Geen -de/-te bij sterke werkwoorden
  Gisteren kiesde ik… → Gisteren koos ik…
• Na heb/ben altijd een voltooid deelwoord
  Ik heb die jas gisteren krijg… → Ik heb die jas gisteren gekregen…
• O.V.T. ≠ voltooid deelwoord
  Gisteren gekregen ik een T-shirt. → Gisteren kreeg ik een T-shirt.
• Vaste vormen die je gewoon moet kennen
  krijgen → kreeg → gekregen (niet gekrijgd)

Zelfcheck (30 seconden)

1. Wil je vertellen over gisteren/toen? → kies O.V.T. (1 werkwoordsvorm).
2. Staat er heb/ben in je zin? → je hebt een voltooid deelwoord nodig.
3. Is het werkwoord sterk? → klinker verandert in de O.V.T. en het voltooid deelwoord is vaak -en.
4. Bij gaan/komen: bijna altijd zijn + gegaan/gekomen.