Silne czasowniki: czas przeszły niedokonany i imiesłów czasu przeszłego
W tym materiale skupimy się na silnych czasownikach w języku niderlandzkim, a konkretnie na ich odmianie w czasie przeszłym niedokonanym (onvoltooid verleden tijd) oraz na imiesłowie czasu przeszłego (voltooid deelwoord). Poziom tego zagadnienia to A2, więc jest odpowiedni dla osób już znających podstawy języka, które chcą pogłębić swoje umiejętności w zakresie czasów przeszłych i nieregularnych form czasownikowych.
Co to są silne czasowniki?
Silne czasowniki to czasowniki, które nie stosują standardowych reguł odmiany. Główną cechą wyróżniającą je jest zmiana samogłoski w rdzeniu czasownika podczas tworzenia czasu przeszłego i imiesłowu przeszłego. Jest to zjawisko odmienne od regularnych czasowników, które dodają typowe końcówki bez zmiany samogłoski.
Odmiana silnych czasowników
- Czas przeszły niedokonany (O.V.T.) – czasownik zmienia swoją samogłoskę w rdzeniu, np. krijgen – kreeg, kiezen – koos, trekken – trok.
- Imiesłów czasu przeszłego (voltooid deelwoord) – najczęściej kończy się na '-en' oraz zaczyna się od 'ge-' plus temat czasownika oraz '-en', np. gekregen, gekozen, getrokken.
Przykłady wybranych silnych czasowników
Infinitief | O.V.T. | Voltooid deelwoord |
---|
Krijgen | kreeg | gekregen |
Kiezen | koos | gekozen |
Trekken | trok | getrokken |
Vragen | vroeg | gevraagd |
Doen | deed | gedaan |
Gaan | ging | gegaan |
Houden | hield | gehouden |
Komen | kwam | gekomen |
Denken | dacht | gedacht |
Zeggen | zei | gezegd |
Ważne informacje i wskazówki
Warto pamiętać, że odmiana silnych czasowników wymaga szczególnej uwagi, ponieważ zmiana samogłoski nie jest intuicyjna dla polskich użytkowników. Często ich forma czasu przeszłego i imiesłowu przeszłego różni się znacznie od formy podstawowej. W przykładach można zauważyć np. że czasownik krijgen w czasie przeszłym to kreeg, a imiesłów gekregen.
Różnice między językiem polskim a niderlandzkim
W języku polskim czasowniki mają odmianę według aspektów (dokonany i niedokonany) i rodzajów osobowych, natomiast w niderlandzkim kluczowe jest rozróżnienie słabych (regularnych) i silnych (nieregularnych) czasowników poprzez odmianę w czasie przeszłym i tworzenie imiesłowów. Polski odpowiednik silnych czasowników to najczęściej czasowniki nieregularne, gdzie również występują zmiany samogłosek, np. brać – brałem, wziąć – wziąłem.
Przydatne wyrażenia, które warto znać:
- Onvoltooid verleden tijd – czas przeszły niedokonany
- Voltooid deelwoord – imiesłów czasu przeszłego
- Sterke werkwoorden – silne (nieregularne) czasowniki
- krijgen – dostać
- kiezen – wybierać
- vragen – pytać