W tej lekcji poznasz silne czasowniki holenderskie w czasie przeszłym prostym (onvoltooid verleden tijd) i imiesłowie przeszłym (voltooid deelwoord), np. krijgen – kreeg – gekregen oraz kiezen – koos – gekozen, skupiając się na zmianie samogłoski.
  1. Czasowniki mocne to czasowniki, które odbiegają od ogólnych zasad odmiany.
  2. Czasowniki mocne zmieniają samogłoskę w czasie przeszłym niedokonanym.
  3. Voltooid deelwoord często kończy się na '-en' lub 'ge- + stam + en'.
InfinitiefO.V.T.Voltooid deelwoord
Krijgen (dostać)kreeggekregen
Kiezen (wybierać)koosgekozen
Trekken (ciągnąć)trokgetrokken
Vragen (Pytać)vroeggevraagd
Doen (Robić)deedgedaan
Gaan (Chodzić)ginggegaan
Houden (trzymać)hieldgehouden
Komen (Przyjść)kwamgekomen
Denken (myśleć)dachtgedacht
Zeggen (Mówić)zeigezegd

Ćwiczenie 1: Sterke werkwoorden: onvoltooid verleden tijd en voltooid deelwoord

Instrukcja: Wstaw poprawne słowo.

Pokaż tłumaczenie Pokaż odpowiedzi

gebleven, aangedaan, las, wist, kocht, droeg, Zag, zei

1. Zeggen:
Ze ... dat mijn jurk erg in de mode is op het moment.
(Powiedziała, że moja sukienka jest teraz bardzo modna.)
2. Zien:
... jij van welk merk die jas was?
(Czy wiedziałeś, jakiej marki była ta kurtka?)
3. Lezen:
Opa ... altijd modebladen uit dat tijdperk.
(Dziadek zawsze czytał modowe magazyny z tamtej epoki.)
4. Weten:
Ik ... niet dat jij zo met mode bezig bent.
(Nie wiedziałem, że tak się interesujesz modą.)
5. Kopen:
Ik ... een vintage jurk in de tweedehandswinkel.
(Kupiłem sukienkę vintage w sklepie z używaną odzieżą.)
6. Blijven:
De stijl van mijn moeder is altijd een beetje ouderwets ....
(Styl mojej matki zawsze pozostał nieco staroświecki.)
7. Aandoen:
We hebben onze nieuwe outfit ...
(Założyliśmy nasze nowe ubranie)
8. Dragen:
Hij ... een hippe jas op het feest.
(On włożył modną kurtkę na przyjęcie.)

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie z właściwym użyciem mocnych czasowników w czasie przeszłym niedokonanym lub imiesłowie czasu przeszłego. Zwróć uwagę na zmianę dźwięku oraz poprawny imiesłów czasu przeszłego.

1.
Czasownik 'kopen' jest mocnym czasownikiem, który w czasie przeszłym ma formę 'kocht', a imiesłów czasu przeszłego to 'gekocht'. Tutaj jednak potrzebny jest czas przeszły niedokonany, ponieważ chodzi o 'gisteren'.
'Koopte' jest niepoprawne; czasownik 'kopen' zmienia się nieregularnie w czasie przeszłym na 'kocht', a nie na 'koopte'.
2.
'Keesd' nie jest poprawną odmianą czasownika 'kiezen'.
To zdanie jest powtórzone i błędnie oznaczone. Poprawna forma to 'gekozen'; wszelkie inne pisownie są błędne.
3.
'Wasen' nie jest poprawnym słowem; powinno być 'was'.
'Trokten' nie istnieje; poprawna forma w liczbie mnogiej w czasie przeszłym to 'trokken'.
4.
'Hieldde' nie jest poprawną formą; powinna być 'hield'.
'Hielden' jest formą liczby mnogiej i nie pasuje do liczby pojedynczej 'zij' w tym kontekście.

Silne czasowniki: czas przeszły niedokonany i imiesłów czasu przeszłego

W tym materiale skupimy się na silnych czasownikach w języku niderlandzkim, a konkretnie na ich odmianie w czasie przeszłym niedokonanym (onvoltooid verleden tijd) oraz na imiesłowie czasu przeszłego (voltooid deelwoord). Poziom tego zagadnienia to A2, więc jest odpowiedni dla osób już znających podstawy języka, które chcą pogłębić swoje umiejętności w zakresie czasów przeszłych i nieregularnych form czasownikowych.

Co to są silne czasowniki?

Silne czasowniki to czasowniki, które nie stosują standardowych reguł odmiany. Główną cechą wyróżniającą je jest zmiana samogłoski w rdzeniu czasownika podczas tworzenia czasu przeszłego i imiesłowu przeszłego. Jest to zjawisko odmienne od regularnych czasowników, które dodają typowe końcówki bez zmiany samogłoski.

Odmiana silnych czasowników

  • Czas przeszły niedokonany (O.V.T.) – czasownik zmienia swoją samogłoskę w rdzeniu, np. krijgenkreeg, kiezenkoos, trekkentrok.
  • Imiesłów czasu przeszłego (voltooid deelwoord) – najczęściej kończy się na '-en' oraz zaczyna się od 'ge-' plus temat czasownika oraz '-en', np. gekregen, gekozen, getrokken.

Przykłady wybranych silnych czasowników

InfinitiefO.V.T.Voltooid deelwoord
Krijgenkreeggekregen
Kiezenkoosgekozen
Trekkentrokgetrokken
Vragenvroeggevraagd
Doendeedgedaan
Gaanginggegaan
Houdenhieldgehouden
Komenkwamgekomen
Denkendachtgedacht
Zeggenzeigezegd

Ważne informacje i wskazówki

Warto pamiętać, że odmiana silnych czasowników wymaga szczególnej uwagi, ponieważ zmiana samogłoski nie jest intuicyjna dla polskich użytkowników. Często ich forma czasu przeszłego i imiesłowu przeszłego różni się znacznie od formy podstawowej. W przykładach można zauważyć np. że czasownik krijgen w czasie przeszłym to kreeg, a imiesłów gekregen.

Różnice między językiem polskim a niderlandzkim

W języku polskim czasowniki mają odmianę według aspektów (dokonany i niedokonany) i rodzajów osobowych, natomiast w niderlandzkim kluczowe jest rozróżnienie słabych (regularnych) i silnych (nieregularnych) czasowników poprzez odmianę w czasie przeszłym i tworzenie imiesłowów. Polski odpowiednik silnych czasowników to najczęściej czasowniki nieregularne, gdzie również występują zmiany samogłosek, np. braćbrałem, wziąćwziąłem.

Przydatne wyrażenia, które warto znać:

  • Onvoltooid verleden tijd – czas przeszły niedokonany
  • Voltooid deelwoord – imiesłów czasu przeszłego
  • Sterke werkwoorden – silne (nieregularne) czasowniki
  • krijgen – dostać
  • kiezen – wybierać
  • vragen – pytać

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Kato De Paepe

Biznes i języki

KdG University of Applied Sciences and Arts Antwerp

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

piątek, 29/08/2025 08:39