Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela
Jak to działa?
A1.14 - Daty kalendarzowe i święta

Rzeczowniki i rodzajniki — celownik (dem, der, den)

Nomen und Artikel - Dativ (dem, der, den)

Der Dativ zeigt das indirekte Objekt eines Satzes – also wem etwas gegeben wird, wem etwas passiert oder wem etwas gehört.

(Celownik (Dativ) pokazuje dopełnienie dalsze w zdaniu – czyli komu coś się daje, komu coś się przydarza albo do kogo coś należy.)

Dativ: „komu? (wem?)” – kiedy i po co?

Dativ używasz, gdy mówisz, komu coś dajesz / wysyłasz / życzysz / pomagasz / dziękujesz.

  • Pytanie kontrolne: Wem? = Komu?
  • Typowy schemat: osoba = Dativ, rzecz = Akkusativ
Schemat zdania Przykład
Ich gebe + komu? (Dativ) + co? (Akk.) Ich gebe dem Kollegen eine Karte.
Wir schicken + komu? (Dativ) + co? (Akk.) Wir schicken der Chefin eine E‑Mail.

Końcówki rodzajników w Dativ: szybka mapa

Najczęstszy błąd to użycie form z Nominativ („der/die/das”). W Dativ one się zmieniają.

Rodzaj / liczba określony nieokreślony Zapamiętaj jako
Maskulin dem einem -m
Neutrum dem einem -m
Feminin der einer -r
Plural den — den
  • dem = „komu?” dla der Mann i das Kind
  • der = „komu?” dla die Frau
  • den = „komu?” dla liczby mnogiej

Plural w Dativ: „den” + często -n przy rzeczowniku

W liczbie mnogiej w Dativ dzieją się zwykle dwie rzeczy:

  1. Rodzajnik: den
  2. Rzeczownik: często dostaje -n
Poprawnie Dlaczego
Ich gebe den Kindern Schokolade. Plural + Dativ → den + -n
Ich danke den Kollegen. „Kollegen” już kończy się na -n → nic nie dodajesz
Ich helfe den Babys. Plural na -s → nic nie dodajesz

Reguła praktyczna: dodaj -n w Dativ plural, chyba że plural już kończy się na -n albo -s.

Szybki „autotest”: jak wybrać dem / der / den?

  1. Znajdź osobę w zdaniu i zapytaj: Komu? (Wem?)
  2. Sprawdź rodzaj rzeczownika (der/die/das) albo czy to plural.
  3. Wstaw odpowiedni rodzajnik w Dativ:
  • der Mann → dem Mann
  • das Kind → dem Kind
  • die Chefin → der Chefin
  • die Kinder → den Kindern

Mini-porównania: typowe pomyłki i poprawna wersja

  • Ich schicke die Chefin eine E‑Mail. → Ich schicke der Chefin eine E‑Mail.
  • Ich gebe der Kollegen eine Karte. → Ich gebe dem Kollegen eine Karte.
  • Ich gebe den Kinder Schokolade. → Ich gebe den Kindern Schokolade.

Dativ zaimków: gdy nie chcesz powtarzać osoby

Gdy osoba jest już znana, możesz ją zastąpić zaimkiem w Dativ:

Rzeczownik (Dativ) Zaim. Dativ Przykład
dem Mann / dem Kollegen ihm Ich gebe ihm den Schlüssel.
der Frau / der Chefin ihr Wir schicken ihr eine E‑Mail.
den Kindern / den Kollegen ihnen Ich danke ihnen.

Uwaga: „ihr” może znaczyć jej (Dativ) albo wy (forma grzecznościowa/2. os. lm. w innych kontekstach). W tych zdaniach chodzi o jej.

  1. W celowniku (Dativ) pytamy "wem" .
  2. W liczbie mnogiej w celowniku do rzeczowników dodaje się „-n”, chyba że rzeczownik w liczbie mnogiej kończy się już na „-n” lub „-s”.
Genus / Numerus (Rodzaj / liczba)Bestimmter Artikel  (Rodzajnik określony )Unbestimmter Artikel  (Rodzajnik nieokreślony )Beispiel  (Przykład )
Maskulin (Rodzaj męski)demeinemIch gebe dem (einem) Mann das Buch. (Daję temu (jakiemuś) mężczyźnie książkę.)
Feminin (Rodzaj żeński)dereinerIch gebe der (einer) Frau den Schlüssel (Daję tej (jakiejś) kobiecie klucz.)
Neutrum (Rodzaj nijaki)demeinemIch gebe dem (einem) Kind das Spielzeug. (Daję temu (jakiemuś) dziecku zabawkę.)
Plural (Liczba mnoga)den– (kein Artikel) (– (brak rodzajnika))Ich gebe (den) Kindern keinen Zucker. (Nie daję (tym) dzieciom cukru.)

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1. Zu Weihnachten gebe ich ___ Kollegen eine Karte.

Na Boże Narodzenie daję ___ koledze kartkę.

2. Am Anfang des Urlaubs schicke ich ___ Chefin eine E‑Mail.

Na początku urlopu wysyłam ___ szefowej e-mail.

3. Zu Neujahr wünsche ich ___ Kind ein frohes neues Jahr.

W Nowy Rok życzę ___ dziecku szczęśliwego Nowego Roku.

4. An Ostern gebe ich ___ Kindern Schokolade.

Na Wielkanoc daję ___ dzieciom czekoladę.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Napisz zdania z zaimkiem w celowniku (komu?): Zastąp zaznaczony rzeczownik odpowiednim zaimkiem w celowniku (mi/tobie/jemu/jej/nam/wam/ich).

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Ich gebe dem Mann den Schlüssel.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ich gebe ihm den Schlüssel.
    (Daję mu klucz.)
  2. Wir schicken der Frau eine E‑Mail.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Wir schicken ihr eine E‑Mail.
    (Wysyłamy jej e-mail.)
  3. Du gibst dem Kind das Spielzeug.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Du gibst ihm das Spielzeug.
    (Dajesz mu zabawkę.)
  4. Ich gebe den Kindern keinen Zucker.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ich gebe ihnen keinen Zucker.
    (Nie daję im cukru.)
  5. Der Mann hilft der Frau.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Der Mann hilft ihr.
    (Mężczyzna pomaga jej.)
  6. Ich danke den Kollegen.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ich danke ihnen.
    (Dziękuję im.)

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Sophie Schmidt

Zarządzanie Administracją Międzynarodową

Würzburger Dolmetscherschule

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

środa, 22/04/2026 15:24