Poznaj lokalne przyimki w języku niemieckim używane z celownikiem i biernikiem, takie jak an, auf, hinter, in, oraz wyrażenia opisujące położenie i kierunek, np. Die Tasse steht neben der Kanne lub Ich lege die Serviette unter das Besteck.
Präposition (przyimek)Dativ (Wo? – Position) (celownik (Gdzie? – pozycja))Akkusativ (Wohin? – Richtung) (biernik (dokąd? – kierunek))
an (an)Die Kanne steht an der Tischkante.Ich stelle die Kanne an die Tischkante.
auf (na)Der Teller liegt auf der Tischdecke.Ich lege den Teller auf die Tischdecke.
hinter (za)Der Topf steht hinter der Pfanne.Ich stelle den Topf hinter die Pfanne.
in (w)Das Glas steht in der Spülmaschine.Ich stelle das Glas in die Spülmaschine.
neben (obok)Die Tasse steht neben der Kanne.Ich stelle die Tasse neben die Kanne.
über (nad)Die Lampe hängt über dem Tisch.Ich hänge die Lampe über den Tisch.
unter (pod)Die Serviette liegt unter dem Besteck.Ich lege die Serviette unter das Besteck.
vor (przed)Das Messer liegt vor dem Teller.Ich lege das Messer vor den Teller.
zwischen (między)Die Gabel liegt zwischen dem Löffel und dem Messer.Ich lege die Gabel zwischen den Löffel und das Messer.

Wyjątki!

  1. Czasowniki, które zawsze występują z celownikiem: bleiben, sein, wohnen, sich befinden
  2. Czasowniki, które zawsze łączą się z biernikiem: bitten um, sich kümmern um, warten auf, sich freuen auf

Ćwiczenie 1: Ortspräpositionen mit Akkusativ und Dativ

Instrukcja: Wstaw poprawne słowo.

Pokaż tłumaczenie Pokaż odpowiedzi

der, den, die, dem

1.
Das Glas steht auf ... Tisch.
(Szklanka stoi na stole.)
2.
Ich lege die Serviette neben ... Teller.
(Kładę serwetkę obok talerza.)
3.
Der Teller liegt neben ... Tasse.
(Talerz leży obok filiżanki.)
4.
Der Löffel liegt in ... Schüssel.
(Łyżka leży w misce.)
5.
Ich stelle die Kanne an ... Tischkante.
(Stawiam dzbanek na krawędzi stołu.)
6.
Ich stelle das Glas auf ... Tisch.
(Kładę szklankę na stole.)
7.
Das Messer liegt vor ... Teller.
(Nóż leży przed talerzem.)
8.
Ich hänge die Lampe in ... Raum.
(Wieszam lampę w pokoju.)

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne rozwiązanie

1. Ich stelle den Teller ___ den Tisch.

(Stawiam talerz ___ stole.)

2. Die Tasse steht ___ der Kanne.

(Filiżanka stoi ___ dzbanka.)

3. Ich lege die Serviette ___ das Besteck.

(Kładę serwetkę ___ sztućce.)

4. Das Glas steht ___ der Spülmaschine.

(Szklanka stoi ___ zmywarce.)

5. Ich hänge die Lampe ___ den Tisch.

(Wieszam lampę ___ stołem.)

6. Die Gabel liegt ___ dem Löffel und dem Messer.

(Widelec leży ___ łyżką a nożem.)

Przyimki miejsca z celownikiem i biernikiem po niemiecku

Ta lekcja skupia się na tzw. przyimkach zmiennych (Wechselpräpositionen), które w języku niemieckim wymagają użycia celownika (Dativ) lub biernika (Akkusativ) w zależności od kontekstu zdania. Nauczysz się rozróżniać, kiedy stosować konkretny przypadek, aby opisać położenie i kierunek ruchu.

Co to są przyimki zmienne?

Przyimki takie jak an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, zwischen mogą łączyć się zarówno z celownikiem, jak i z biernikiem. Celownik odpowiada na pytanie Wo? (gdzie? – stała pozycja), natomiast biernik na Wohin? (dokąd? – kierunek, ruch).

Przykłady zastosowania

  • an
    Die Kanne steht an der Tischkante. (celownik – gdzie?)
    Ich stelle die Kanne an die Tischkante. (biernik – dokąd?)
  • auf
    Der Teller liegt auf der Tischdecke.
    Ich lege den Teller auf die Tischdecke.
  • in
    Das Glas steht in der Spülmaschine.
    Ich stelle das Glas in die Spülmaschine.

Ważne czasowniki i ich przypadki

Niektóre niemieckie czasowniki zawsze wymagają konkretnego przypadku związku z miejscem:

  • Zawsze z celownikiem (Dativ): bleiben, sein, wohnen, sich befinden
  • Zawsze z biernikiem (Akkusativ): bitten um, sich kümmern um, warten auf, sich freuen auf

Różnice między polskim a niemieckim

W języku polskim przyimki miejsca nie zmieniają się w zależności od kierunku ruchu – znaczenie „gdzie” i „dokąd” często wyraża się za pomocą różnych konstrukcji lub dodatkowych czasowników ruchu. W niemieckim jednak przypadek gramatyczny przyimka precyzuje właśnie to rozróżnienie.

Przykładowo:

  • niem. Ich stelle die Kanne an die Tischkante – dosłownie „stawiam dzbanek na krawędzi stołu” (ruch, biernik),
  • pol. „Stawiam dzbanek na krawędzi stołu” – przyimek „na” pozostaje niezmieniony, to czasownik „stawiam” sugeruje kierunek ruchu.

Przydatne słowa i wyrażenia

  • die Tischkante – krawędź stołu
  • die Tischdecke – obrus
  • die Spülmaschine – zmywarka
  • bleiben – pozostawać
  • sein – być
  • stellen – stawiać (z orientacją na ruch, biernik)
  • liegen – leżeć (stała pozycja, celownik)

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Sophie Schmidt

Zarządzanie Administracją Międzynarodową

Würzburger Dolmetscherschule

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

czwartek, 17/07/2025 22:37