Lekcje

Rekcja czasownika: kierować samochodem, kierować firmą

Rekcja czasownika oznacza, że niektóre czasowniki wymagają po sobie konkretnego przyimka i przypadku.

Zajmować się / kierować / prowadzić: o co chodzi i jaki przypadek wybrać?

Te trzy czasowniki są podobne znaczeniowo, ale łączą się z innymi przypadkami i dlatego „brzmią” inaczej.

Co chcesz powiedzieć? Najczęściej użyj Przypadek Typowe pytanie
Opieka / obowiązki / obszar pracy zajmować się narzędnik Kim? Czym?
Zarządzanie / bycie szefem, koordynacja kierować narzędnik Kim? Czym?
„Prowadzenie” czegoś jako procesu / działalności prowadzić biernik Kogo? Co?

1) „Zajmować się” + narzędnik: obowiązki, opieka, temat

  • zajmować się = mieć coś „na głowie”, odpowiadać za coś, pracować z czymś
  • Po się prawie zawsze dajesz narzędnik (kim? czym?).
Poprawnie Uwaga
Ona zajmuje się dziećmi. dziećmi = narzędnik
On zajmuje się finansami. finansami = narzędnik (lm.)
Lekarz zajmuje się pacjentami. pacjentami = narzędnik (lm.)
Zajmuję się projekt. → Zajmuję się projektem. projekt + -em

2) „Kierować” + narzędnik: zarządzanie i… prowadzenie pojazdu

  • kierować ma dwa bardzo częste konteksty:
  • zarządzanie: kierować firmą / zespołem / projektem
  • prowadzenie pojazdu: kierować samochodem / skuterem
  • W obu przypadkach: narzędnik (kim? czym?).
Poprawnie Typowe błędy
W Polsce kieruje się samochodem. kieruje się samochód (biernik) – tak nie mówimy
Czy mogę kierować tym skuterem? kierować skuter
Ona kieruje firmą. kieruje firmę
On kieruje zespołem i projektem. oba w narzędniku

Szybki test: jeśli możesz zastąpić „kierować” słowami zarządzać / być odpowiedzialnym za → wybierz narzędnik.

3) „Prowadzić” + biernik: firmę, spotkanie, samochód (jako czynność)

  • prowadzić = prowadzić działalność lub przebieg czegoś (procesu), czasem też pojazd
  • Łączy się z biernikiem (kogo? co?).
Poprawnie Uwaga
Moja siostra prowadzi firmę. kogo? co? → firmę
On prowadzi spotkanie. spotkanie = biernik
Ona prowadzi samochód. tu mówimy o czynności „prowadzenia”
Prowadzi firmą. → Prowadzi firmę. nie narzędnik

Kierować czy prowadzić? Dwie szybkie podpowiedzi

  • kierować + narzędnik = „sterować” czymś / zarządzać (bardziej formalnie, „z góry”)
  • prowadzić + biernik = „prowadzić działalność” albo „poprowadzić” przebieg (spotkanie, szkolenie)
Sytuacja Najbardziej naturalnie
Jestem szefem działu Kieruję działem.
Mam własny biznes Prowadzę firmę.
Jestem osobą, która prowadzi spotkanie Prowadzę spotkanie.
Jadę autem Kieruję samochodem / Prowadzę samochód (obie formy możliwe)

Mini-ściąga końcówek (A2): narzędnik vs biernik

Nie musisz znać całej odmiany, ale te końcówki pomogą w 80% sytuacji.

Przypadek Najczęściej widać końcówkę Przykład
Narzędnik -em / -ą / -ami / -em samochodem, firmą, dziećmi, finansami
Biernik często jak mianownik (rzecz. nieożyw.) lub -ę (żeń.) dom, samochód, spotkanie; firmę

Samokontrola: 3 pytania przed wyborem formy

  1. Czy jest „się”? → zwykle zajmować się + narzędnik.
  2. Czy chodzi o zarządzanie / szefa? → kierować + narzędnik.
  3. Czy chodzi o prowadzenie czegoś jako działania/procesu? → prowadzić + biernik.

Jeśli po zdaniu możesz dopowiedzieć „kim? czym?” i brzmi dobrze — jesteś w narzędniku. Jeśli „kogo? co?” — jesteś w bierniku.

  1. czekać na + biernik
  2. myśleć o + miejscownik
  3. bać się + dopełniacz
Zajmować sięKierowaćProwadzić
+ narzędnik+ narzędnik+ biernik
domemsamochodemfirmę
finansamifirmądom
dziećmiprojektemsamochód
pacjentamiruchem ulicznymspotkanie
projektemzespołemdziecko

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Darmowy PL

Przygotowywanie audio…

PL + PL

Przygotowywanie audio…

1. Proszę uważać: w Polsce kieruje się ___, a nie „samochód”. Proszę uważać: w Polsce kieruje się samochodem, a nie „samochód”.


2. Czy mogę kierować tym ___ bez prawa jazdy? Czy mogę kierować tym skuterem bez prawa jazdy?


3. Jeśli pan kieruje ___, proszę podpisać tę umowę o ubezpieczeniu. Jeśli pan kieruje firmą, proszę podpisać tę umowę o ubezpieczeniu.


4. Kto kierował tym ___, kiedy dostał pan mandat? Kto kierował tym pojazdem, kiedy dostał pan mandat?


Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania, używając właściwego czasownika i odpowiedniego przypadku: zajmować się + narzędnik, kierować + narzędnik, prowadzić + biernik. Przykład: Jest dyrektorem. (firma) → Kieruje firmą.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

  1. (kierować) W pracy on jest odpowiedzialny za projekt.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    W pracy on kieruje projektem.
  2. (zajmować się) W weekend ona opiekuje się dziećmi.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    W weekend ona zajmuje się dziećmi.
  3. (kierować) Pan Marek jest szefem zespołu w naszej firmie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Pan Marek kieruje zespołem w naszej firmie.
  4. (prowadzić) Moja siostra ma własną firmę.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Moja siostra prowadzi własną firmę.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O firmie coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

magister filologii hiszpańskiej

University of Lodz

University_Logo

Polska


Ostatnia aktualizacja:

poniedziałek, 07/09/2026 17:55