Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Rekcja czasownika: kierować samochodem, kierować firmą

Rekcja czasownika: kierować samochodem, kierować firmą


Rekcja czasownika oznacza, że niektóre czasowniki wymagają po sobie konkretnego przyimka i przypadku, np. czekać na + biernik → czekam na autobus, myśleć o + miejscownik → myślę o wakacjach, bać się + dopełniacz → boję się ciemności.

Kiedy narzędnik, a kiedy biernik?

Te trzy czasowniki często opisują obowiązki w pracy i w domu, ale łączą się z różnymi przypadkami:

Czasownik Pytanie Przypadek Szybki przykład
zajmować się kim? czym? narzędnik zajmuję się dziećmi
kierować kim? czym? narzędnik kieruję projektem
prowadzić kogo? co? biernik prowadzę firmę

„Zajmować się” + narzędnik (opieka / obowiązki)

  • Znaczenie: opiekuję się, mam na co dzień obowiązki związane z, dbam o coś.
  • Budowa: zajmować się + kim? czym?
Poprawnie Niepoprawnie
Ona zajmuje się domem i dziećmi. Ona zajmuje się dom i dzieci.
W przychodni zajmuję się pacjentami. W przychodni zajmuję się pacjenty.

Uwaga: po „zajmować się” zawsze jest się i zawsze narzędnik.

„Kierować” + narzędnik (zarządzanie / sterowanie)

  • Znaczenie w pracy: zarządzać (np. projektem, zespołem, firmą).
  • Znaczenie w ruchu / technice: sterować, „kierować ruchem”.
  • Budowa: kierować + kim? czym?
Poprawnie Niepoprawnie
Pan kieruje ruchem ulicznym. Pan kieruje ruch uliczny.
W firmie kieruję zespołem. W firmie kieruję zespół.
W poprzedniej pracy kierowałem firmą. W poprzedniej pracy kierowałem firmę.

Najczęstsza pułapka: „kierować” wygląda jak „prowadzić”, ale ma inny przypadek (narzędnik).

„Prowadzić” + biernik (prowadzenie firmy / pojazdu)

  • Znaczenie: prowadzić firmę, prowadzić samochód (być kierowcą), prowadzić dom.
  • Budowa: prowadzić + kogo? co?
Poprawnie Niepoprawnie
Mój brat prowadzi firmę w Krakowie. Mój brat prowadzi firmą w Krakowie.
W weekend prowadzimy samochód do Gdańska. W weekend prowadzimy samochodem do Gdańska.

Mini-ściąga: typowe końcówki, które usłyszysz

Nie musisz pamiętać całej odmiany narzędnika. Na A2 wystarczy rozpoznawać typowe formy:

Co widzisz? To najczęściej znaczy Przykład
-em narzędnik (r. męski / nijaki) samochodem, domem, projektem
narzędnik (r. żeński) firmą
-ami narzędnik (liczba mnoga) dziećmi, finansami, pacjentami
/ -a / „bez końcówki” często biernik (zależy od rodzaju) firmę, dziecko, samochód

Szybki test kontrolny (zanim wybierzesz przypadek)

  1. Wybierz czasownik: zajmować się / kierować / prowadzić.
  2. Zadaj pytanie:
    • zajmować się, kierowaćkim? czym? (narzędnik)
    • prowadzićkogo? co? (biernik)
  3. Sprawdź końcówkę:
    • narzędnik: często -em / -ą / -ami
    • biernik: często -ę / -a lub „bez końcówki”

Jeśli w zdaniu słyszysz „-em, -ą, -ami”, a masz „prowadzić” — to sygnał, że coś jest nie tak.

Zajmować sięKierowaćProwadzić
+ narzędnik+ narzędnik+ biernik
domemsamochodemfirmę
finansamifirmądom
dziećmiprojektemsamochód
pacjentamiruchem ulicznymsamochód
projektemzespołemdziecko

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1. Proszę pamiętać, że na parkingu pod lotniskiem kieruje pan ______ tylko zgodnie ze znakami.


2. Jeśli będzie pan kierować ______, proszę zawsze zapiąć pasy.


3. W naszej firmie pani Anna kieruje ______ i pilnuje terminów.


4. W poprzedniej pracy kierowałem ______, więc znam zasady ubezpieczenia i kaucji.


Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania, wstawiając podane obok czasowniki w odpowiedniej formie i z właściwym przypadkiem: „zajmować się” i „kierować” + narzędnik, „prowadzić” + biernik (przykład: Ja (zajmować się) dzieci → Ja zajmuję się dziećmi).

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Wskazówka Wskazówka (kierować) W pracy on (kierować) projekt.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    W pracy on kieruje projektem.
  2. Wskazówka Wskazówka (zajmować się) Ona (zajmować się) dom i dzieci.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ona zajmuje się domem i dziećmi.
  3. Wskazówka Wskazówka (prowadzić) Mój brat (prowadzić) firma w Krakowie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Mój brat prowadzi firmę w Krakowie.
  4. Wskazówka Wskazówka (kierować) Po mieście ja (kierować) samochód.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Po mieście ja kieruję samochodem.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

magister filologii hiszpańskiej

University of Lodz

University_Logo

Polska


Ostatnia aktualizacja:

sobota, 23/05/2026 22:37