Rekcja czasownika: kierować samochodem, kierować firmą

Rekcja czasownika: kierować samochodem, kierować firmą


Rekcja czasownika oznacza, że niektóre czasowniki wymagają po sobie konkretnego przyimka i przypadku, np. czekać na + biernik → czekam na autobus, myśleć o + miejscownik → myślę o wakacjach, bać się + dopełniacz → boję się ciemności.

(Werkwoordregering betekent dat sommige werkwoorden een specifiek voorzetsel en naamval vereisen, bv. czekać na + biernik → czekam na autobus, myśleć o + miejscownik → myślę o wakacjach, bać się + dopełniacz → boję się ciemności.)

Zajmować się, kierować, prowadzić: welk geval gebruik je?

In het Pools “trekt” elk werkwoord vaak een vast naamvalpatroon mee.

Hier gaat het om één kernvraag:

  • Gebruik ik de narzędnik (instrumentalis: “met / als middel”)?
  • Of de biernik (accusatief: “het directe object”)?

Snel overzicht (onthouden als 2 + 1)

Werkwoord Betekenis (NL) Naamval Typisch antwoord op…
zajmować się zich bezighouden met / zorgen voor + narzędnik Waarmee/waarmee bezig?
kierować besturen / leidinggeven aan + narzędnik Waarmee/waaraan geef je leiding?
prowadzić runnen / leiden / (een auto) rijden + biernik Wat doe je/run je?

Narzędnik in de praktijk: “zajmować się” + iets in instrumentalis

  • Ik zorg voor de kinderen → Zajmuję się dziećmi.
  • Zij houdt zich bezig met financiën → Ona zajmuje się finansami.
  • De arts zorgt voor patiënten → Lekarka zajmuje się pacjentami.

Let op: in het Pools zeg je niet “zajmować się + biernik”.

  • Zajmuję się dzieci.Zajmuję się dziećmi.
  • Ona zajmuje się dom.Ona zajmuje się domem.

Narzędnik in de praktijk: “kierować” + iets in instrumentalis

Kierować gebruik je voor “leidinggeven aan / sturen / regisseren”. Het object staat in de narzędnik.

  • Hij leidt het project → On kieruje projektem.
  • Zij leidt een team → Ona kieruje zespołem.
  • U regelt het wegverkeer → Kieruje pan ruchem ulicznym.

Typische fout: je kiest “het directe object” (biernik), maar bij kierować is dat niet zo.

  • Kieruję samochód.Kieruję samochodem.
  • Kieruje projekt.Kieruje projektem.

Biernik in de praktijk: “prowadzić” + wat je “doet/run(t)”

Prowadzić neemt meestal een biernik: het is “iets leiden/runnen/rijden” als direct object.

  • Mijn broer runt een bedrijf → Mój brat prowadzi firmę.
  • Ik leid een huis (in de zin van: huishouden) → Prowadzę dom.
  • In het weekend rijden we een auto naar Gdańsk → W weekend prowadzimy samochód do Gdańska.

Typische fout: instrumentalis gebruiken “omdat het op ‘met’ lijkt”.

  • Prowadzę samochodem.Prowadzę samochód.
  • Prowadzi firmą.Prowadzi firmę.

Mini-hack: denk in Nederlands, maar kies het Poolse patroon

Als je dit bedoelt… Kies dan meestal… Voorbeeld (PL)
“Ik ben bezig met / ik zorg voor …” zajmować się + narzędnik Zajmuję się dziećmi / domem.
“Ik geef leiding aan / ik stuur …” kierować + narzędnik Kieruję projektem / zespołem.
“Ik run/leid/rij … (direct object)” prowadzić + biernik Prowadzę firmę / samochód.

Zelfcheck (30 seconden)

  1. Kies het werkwoord op betekenis: zajmować się (zorgen/bezig zijn) / kierować (sturen/leidinggeven) / prowadzić (runnen/rijden).
  2. Vraag jezelf: hoort dit werkwoord bij narzędnik of biernik?
  3. Controleer de vorm van het zelfstandig naamwoord:
    • Instrumentalis vaak: -em (domem), (firmą), -ami (finansami, dziećmi, pacjentami).
    • Accusatief vaak “basisvorm” of -ę/-a afhankelijk van woord en geslacht: firmę, dom, samochód.
Zajmować się (zich bezighouden met)Kierować (besturen / leiden)Prowadzić (rijden (in) / leiden)
+ narzędnik (+ instrumentalis)+ narzędnik (+ instrumentalis)+ biernik (+ accusatief)
domem (met het huis)samochodem (met de auto)firmę (het bedrijf)
finansami (met de financiën)firmą (met het bedrijf)dom (het huis)
dziećmi (met de kinderen)projektem (met het project)samochód (de auto)
pacjentami (met de patiënten)ruchem ulicznym (met het verkeer)samochód (de auto)
projektem (met het project)zespołem (met het team)dziecko (het kind)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Proszę pamiętać, że na parkingu pod lotniskiem kieruje pan ______ tylko zgodnie ze znakami.

Vergeet niet dat u op de parkeerplaats onder de luchthaven ______ alleen volgens de borden regelt.

2. Jeśli będzie pan kierować ______, proszę zawsze zapiąć pasy.

Als u ______ gaat rijden, doe dan altijd de gordels om.

3. W naszej firmie pani Anna kieruje ______ i pilnuje terminów.

In ons bedrijf leidt mevrouw Anna ______ en bewaakt ze de deadlines.

4. W poprzedniej pracy kierowałem ______, więc znam zasady ubezpieczenia i kaucji.

In mijn vorige baan leidde ik ______, dus ik ken de regels van de verzekering en de borg.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Zet de zinnen om door de gegeven werkwoorden in de juiste vorm en met de juiste naamval in te vullen: „zajmować się” en „kierować” + instrumentalis, „prowadzić” + accusatief (voorbeeld: Ja (zajmować się) dzieci → Ja zajmuję się dziećmi).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (kierować) W pracy on (kierować) projekt.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    W pracy on kieruje projektem.
    (Op het werk leidt hij het project.)
  2. Hint Hint (zajmować się) Ona (zajmować się) dom i dzieci.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ona zajmuje się domem i dziećmi.
    (Zij zorgt voor het huis en de kinderen.)
  3. Hint Hint (prowadzić) Mój brat (prowadzić) firma w Krakowie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Mój brat prowadzi firmę w Krakowie.
    (Mijn broer runt een bedrijf in Krakau.)
  4. Hint Hint (kierować) Po mieście ja (kierować) samochód.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Po mieście ja kieruję samochodem.
    (In de stad rijd ik met de auto.)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

Master Spaanse filologie

University of Lodz

University_Logo

Polen


Laatst bijgewerkt:

zaterdag, 23/05/2026 22:37