Zaimki osobowe w bierniku: mnie, ciebie, jego...

Kiedy używamy „przez” w stronie biernej?

W stronie biernej najważniejsze jest co się stało (obiekt), a nie kto to zrobił.

• Gdy chcesz jednak podać wykonawcę czynności (sprawcę), używasz: przez + biernik.
• Jeśli wykonawca nie jest ważny lub nieznany – często go pomijamy.

Szybki schemat (jak to zbudować)

1. Obiekt ze zdania czynnego staje się podmiotem: „umowa”, „raport”, „projekt”.
2. Dodaj czasownik w stronie biernej: jest / został(a) / będzie + imiesłów: podpisana, zrobiony, zaplanowane.
3. Jeśli podajesz wykonawcę: przez + biernik.

Najważniejsze: po „przez” zawsze biernik

Po przez nie używasz mianownika („ja”, „ty”, „on”…), tylko formy biernika.

Typowe pułapki (na co uważać)

• Nie myl „przez” z „jego/jej”:
  • Poprawnie: Projekt został przygotowany przez niego.
  • Nie: przez jego (to forma dzierżawcza, jak „jego raport”).
• Nie używaj narzędnika po „przez”:
  • Poprawnie: Raport został napisany przez nią.
  • Nie: przez nią̨ (błędna forma) / przez nią w narzędniku tu nie występuje; narzędnik to np. „z nią”, „nią”.
• Kolejność w zdaniu jest elastyczna, ale „przez + biernik” brzmi naturalnie na końcu:
  • Naturalnie: Wniosek został zaakceptowany przez kierownika.
  • Też poprawnie (bardziej formalnie): Przez kierownika wniosek został zaakceptowany.

Samokontrola: 3 pytania przed wysłaniem zdania

1. Czy to na pewno strona bierna (jest/został/będzie + imiesłów)?
2. Czy po „przez” mam biernik (mnie, ciebie, niego, nią, nas…)?
3. Czy nie wstawiłem omyłkowo formy typu jego/jej zamiast niego/niej?

Mini-ściąga: najczęstsze formy po „przez”