Lekcje

A2.30 - W bibliotece

Strona bierna

Stronę bierną w języku polskim tworzy się, łącząc „być” lub „zostać” z imiesłowem przymiotnikowym biernym.

Kiedy użyć strony biernej (i po co?)

Strona bierna jest przydatna, gdy ważniejszy jest rezultat albo obiekt, a nie wykonawca czynności.

  • W centrum zdania jest rzecz / osoba, na którą działa czynność: książka, film, raport, umowa.
  • Wykonawca może być:
    • podany: przez recenzentów / przez technika
    • pominięty, gdy jest oczywisty lub nieważny: Raport jest wysyłany co tydzień.

Dwie konstrukcje: „być” vs „zostać” (najważniejsza decyzja)

Co chcesz powiedzieć? Wybierz Typowe słowa
Stan / proces, czynność powtarzalna, ogólna, „dzieje się” być + imiesłów bierny często, zwykle, co tydzień, w tym miesiącu
Jednorazowy fakt, czynność zakończona, „stało się” zostać + imiesłów bierny wczoraj, w zeszłym tygodniu, o 10:00, nagle

Praktyczny skrót: jeśli możesz sensownie dodać „często / regularnie” → zwykle być. Jeśli pasuje „wczoraj / raz” → zwykle zostać.

Budowa zdania krok po kroku (A2, bez komplikacji)

  1. Weź dopełnienie ze zdania czynnego i zrób z niego podmiot.
    • Strona czynna: (Oni) podpisali umowę.
    • Strona bierna: Umowa …
  2. Dodaj być lub zostać w odpowiednim czasie.
  3. Dodaj imiesłów przymiotnikowy bierny (np. podpisana, wysłany, wypożyczona).
  4. Jeśli chcesz podać wykonawcę, dodaj: przez + biernik.
    • … przez technika / przez recenzentów / przez zespół.

Imiesłów bierny: końcówki i zgodność (na co patrzeć)

Imiesłów zachowuje się jak przymiotnik – musi pasować do podmiotu (rodzaj i liczba).

Podmiot Najczęściej Przykład
ten film (m.) -ny / -ty Film jest doceniany.
ta książka (ż.) -na / -ta Książka jest wypożyczana.
to zaświadczenie (n.) -ne / -te Zaświadczenie zostało wydane.
te faktury (lm.) -ne / -te Faktury są drukowane.

Uwaga: wiele form trzeba po prostu zapamiętać (np. naprawić → naprawiony, polecić → polecona).

Czas w stronie biernej: szybka ściąga

Znaczenie Forma Przykład
teraz / ogólnie jest / są + imiesłów Raport jest wysyłany w każdy poniedziałek.
przeszłość (fakt) został/a/o + imiesłów Umowa została podpisana wczoraj.
przyszłość będzie + imiesłów Komputer będzie naprawiany w przyszłym tygodniu.
przyszłość (jednorazowo, rezultat) zostanie + imiesłów Komputer zostanie naprawiony jutro.

„Przez + biernik” – najczęstszy błąd

Po przez używamy biernika (kogo? co?).

  • Poprawnie: Ta książka została polecona przez bibliotekarkę.
  • Niepoprawnie: przez bibliotekarka

Jeśli wykonawca jest nieznany lub nieważny, często brzmi naturalniej bez „przez”:

  • Raport jest wysyłany co tydzień. (kto? nie ma znaczenia)

Samo-sprawdzenie: wybieram „być” czy „zostać”?

  1. Czy zdanie mówi o rutynie / procesie?
    • Tak → być: Faktury są drukowane w sekretariacie.
  2. Czy zdanie mówi o jednym konkretnym wydarzeniu?
    • Tak → zostać: Faktura została wydrukowana wczoraj.
  3. Czy imiesłów pasuje do podmiotu?
    • raport → wysyłany, umowa → podpisana, zaświadczenie → wydane

Co warto zapamiętać (minimum, które daje maksimum)

  • być = stan / powtarzalność: jest/są + robiony
  • zostać = fakt / rezultat: został/a/o + zrobiony
  • imiesłów dopasuj do rodzaju i liczby podmiotu
  • Wykonawca czynności: przez + biernik (albo pomiń, jeśli niepotrzebny)
  1. Być + imiesłów przymiotnikowy bierny czasowników niedokonanych (czasami dokonanych) + przez + biernik.
  2. Zostać + imiesłów przymiotnikowy bierny czasowników dokonanych + przez + biernik.
 Strona czynnaStrona bierna
ByćWielokrotnie nagradzali ten film.Ten film był wielokrotnie nagradzany.
Bardzo często wypożyczają moją ulubioną książkę.Moja ulubiona książka jest bardzo często wypożyczana.
Teatr Narodowy wystawi „Lalkę”."Lalka" będzie wystawiana w Teatrze Narodowym.
ZostaćRecenzenci skrytykowali powieść.Powieść została skrytykowana przez recenzentów.
(Organizatorzy) wyróżnią nagrodą najaktywniejszego czytelnika.Najaktywniejszy czytelnik zostanie wyróżniony nagrodą.
(Jurorzy) docenili film na festiwalu.Film został doceniony na festiwalu.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Uzyskaj dostęp do kursu, aby zapisywać postępy i otrzymywać poprawki pisemne

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Darmowy PL

Przygotowywanie audio…

PL + PL

Przygotowywanie audio…

1. Ta powieść ___ często wypożyczana przez czytelników. Ta powieść jest często wypożyczana przez czytelników.


2. Ten kryminał ___ wypożyczony wczoraj przez mojego kolegę. Ten kryminał został wypożyczony wczoraj przez mojego kolegę.


3. Wiersz ___ czytany na spotkaniu w bibliotece. Wiersz będzie czytany na spotkaniu w bibliotece.


4. Ta książka została polecona ___ bibliotekarkę. Ta książka została polecona przez bibliotekarkę.


Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania ze strony czynnej na stronę bierną, używając konstrukcji "być + imiesłów" dla czynności powtarzalnych/ogólnych lub "zostać + imiesłów" dla czynności jednorazowych/zakończonych.

Uzyskaj dostęp do kursu, aby zapisywać postępy i otrzymywać poprawki pisemne

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

  1. W naszej firmie często drukują faktury w sekretariacie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Faktury są często drukowane w sekretariacie.
  2. W każdy poniedziałek wysyłają raport do szefa.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Raport jest wysyłany do szefa w każdy poniedziałek.
  3. Wczoraj pracownicy podpisali umowę z klientem.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Umowa została podpisana przez pracowników wczoraj.
  4. W urzędzie wydali mi nowe zaświadczenie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Nowe zaświadczenie zostało mi wydane w urzędzie.
Poprzedni Dalej

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O firmie coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

magister filologii hiszpańskiej

University of Lodz

University_Logo

Polska


Ostatnia aktualizacja:

środa, 23/09/2026 10:59