Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela
Jak to działa?
A2.30 - W bibliotece

Strona bierna: jest czytana, została przeczytana

Strona bierna: jest czytana, została przeczytana

Stronę bierną w języku polskim stworzy się łącząc "być" lub "zostać" z imiesłowem przymiotnikowym biernym

Kiedy użyć strony biernej (i po co?)

Strona bierna pomaga, gdy ważniejszy jest rezultat lub obiekt, a nie osoba, która to zrobiła.

  • Akcent na obiekt: Umowa została podpisana.
  • Wykonawca jest nieznany / nieważny: Dokumenty zostały wysłane.
  • Styl formalny (raporty, komunikaty): Wniosek został rozpatrzony.

Dwa najczęstsze schematy: „być” vs „zostać”

Co chcesz powiedzieć? Jaką formę wybierasz? Typowy czasownik
Proces / czynność powtarzalna / „dzieje się” być + imiesłów bierny niedokonany
Jednorazowy efekt / „stało się i jest zrobione” zostać + imiesłów bierny dokonany
  • Być często opisuje stan lub regularność: Książka jest często wypożyczana.
  • Zostać podkreśla zakończenie czynności: Powieść została oddana.

Jak zbudować zdanie krok po kroku (szybka procedura)

  1. Weź dopełnienie ze strony czynnej i zrób z niego podmiot.
    • (Kto? co?) Film… / Umowa… / Dokumenty…
  2. Wybierz operator: jest/był/będzie albo został/zostanie (czas i sens).
  3. Dodaj imiesłów przymiotnikowy bierny (np. podpisany, wysłany, doceniony).
  4. Jeśli chcesz podać wykonawcę: dodaj przez + biernik.
    • … przez organizatorów / przez kierownika / przez czytelnika

Imiesłów bierny: zgoda rodzaju i liczby (to najczęstszy błąd)

Imiesłów zachowuje się jak przymiotnik: musi pasować do podmiotu.

Podmiot Poprawnie Niepoprawnie
ten film (m.) Film został doceniony. Film została doceniona.
ta powieść (ż.) Powieść została skrytykowana. Powieść został skrytykowany.
to pismo (n.) Pismo zostało wysłane. Pismo została wysłana.
te dokumenty (lm.) Dokumenty zostały podpisane. Dokumenty został podpisany.

„Przez” czy bez? Kiedy wykonawca brzmi naturalnie

  • Jeśli wykonawca jest ważny (np. w sporze, w raporcie): Dokumenty zostały podpisane przez kierownika.
  • Jeśli wykonawca jest oczywisty lub nieistotny, zwykle go pomijamy: Dokumenty zostały podpisane rano.
  • W praktyce „przez” często daje styl bardziej formalny; w mowie potocznej częściej wybiera się stronę czynną.

Jak odróżnić znaczenie na przykładach (ten sam temat, inny sens)

  • Proces / zwyczaj: Raport jest przygotowywany co tydzień.
  • Efekt jednorazowy: Raport został przygotowany wczoraj.
  • Przyszłość:
    • Raport będzie przygotowywany w każdy piątek. (regularnie)
    • Raport zostanie przygotowany do godziny 15:00. (jedna konkretna sytuacja)

Szybka autokontrola: wybierz „być” czy „zostać”

  1. Czy mówię o regularności / procesie (często, zwykle, codziennie, właśnie)? → być
  2. Czy mówię o konkretnym wydarzeniu (wczoraj, o 10:00, już, nagle)? → zostać
  3. Czy imiesłów pasuje do podmiotu (rodzaj/liczba)? → sprawdź końcówkę: -y/-a/-e/-i
  4. Czy wykonawca jest potrzebny? Jeśli tak: przez + biernik
  1. Być + imiesłów przymiotnikowy bierny czasowników niedokonanych (czasami dokonanych) + przez + biernik.
  2. Zostać + imiesłów przymiotnikowy bierny czasowników dokonanych + przez + biernik.
 Strona czynnaStrona bierna
ByćWielokrotnie nagradzali ten film.Ten film był wielokrotnie nagradzany.
Bardzo często wypożyczają moją ulubioną książkę.Moja ulubiona książka jest bardzo często wypożyczana.
Teatr Narodowy wystawi „Lalkę”."Lalka" będzie wystawiana w Teatrze Narodowym.
ZostaćRecenzenci skrytykowali powieść.Powieść została skrytykowana przez recenzentów.
(Organizatorzy) wyróżnią nagrodą najaktywniejszego czytelnika.Najaktywniejszy czytelnik zostanie wyróżniony nagrodą.
(Jurorzy) docenili film na festiwalu.Film został doceniony na festiwalu.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1. Ta książka ___ często wypożyczana w naszej bibliotece.


2. Wczoraj powieść ___ oddana do biblioteki przez czytelnika.


3. „Lalka” ___ wystawiana w Teatrze Narodowym.


4. Wiersz ___ przeczytany przez całą grupę na zajęciach.


Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania ze strony czynnej na stronę bierną, używając „być” lub „zostać” + imiesłów przymiotnikowy bierny; jeśli w zdaniu jest wykonawca, dodaj „przez”.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Biblioteka często wypożycza tę książkę.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ta książka jest często wypożyczana przez bibliotekę.
  2. Organizatorzy nagrodzili zwycięzcę konkursu.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Zwycięzca konkursu został nagrodzony przez organizatorów.
  3. Firma wyśle umowę jutro.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Umowa zostanie wysłana jutro.
  4. Ludzie chętnie oglądają ten film w weekendy.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ten film jest chętnie oglądany w weekendy.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

magister filologii hiszpańskiej

University of Lodz

University_Logo

Polska


Ostatnia aktualizacja:

środa, 20/05/2026 20:42