Lekcje

Ucz się z profesjonalnym nauczycielem

Poproś o nauczyciela

—

—

A2.30 - W bibliotece

Strona bierna: jest czytana, została przeczytana

Stronę bierną w języku polskim stworzy się łącząc „być” lub „zostać” z imiesłowem przymiotnikowym biernym.

Kiedy użyć strony biernej (i po co?)

Strona bierna pomaga, gdy ważniejszy jest efekt lub obiekt, a nie osoba, która działa.

  • W centrum zdania jest rzecz/osoba, na którą działa czynność: umowa, film, książka, raport.
  • Sprawca jest mniej ważny albo oczywisty – wtedy często go pomijamy.
  • Jeśli chcesz dodać sprawcę, użyj: przez + biernik (np. przez recenzentów).

Dwie konstrukcje: „być” czy „zostać”?

Co chcesz podkreślić? Konstrukcja Typowe słowa w zdaniu
Proces / zwyczaj / powtarzalność (coś dzieje się regularnie lub „ogólnie”) być + imiesłów bierny często, zwykle, regularnie, co tydzień, w tym miesiącu
Jedno konkretne zdarzenie (czynność dokonana, zakończona) zostać + imiesłów bierny wczoraj, w zeszłym tygodniu, o 15:00, już, nagle

Budowa krok po kroku (szybki schemat)

  1. Wybierz obiekt z aktywnego zdania (to będzie podmiot w stronie biernej).
  2. Wybierz czas i zdecyduj: być (czynność ogólna) czy zostać (zdarzenie jednorazowe).
  3. Dodaj imiesłów przymiotnikowy bierny (np. podpisany, wysyłany, wydany, naprawiony).
  4. (Opcjonalnie) Dodaj sprawcę: przez + biernik.

Imiesłów bierny: jak dobrać końcówkę (ściąga)

Imiesłów zgadza się z „nowym podmiotem” (czyli z obiektem): rodzaj i liczba.

Podmiot w stronie biernej Przykład
męski (ten raport) Raport jest wysyłany.
żeński (ta umowa) Umowa została podpisana.
nijaki (to zaświadczenie) Zaświadczenie zostało wydane.
liczba mnoga (te faktury) Faktury są drukowane.

„Przez” i przypadek: najczęstszy błąd

Sprawca w stronie biernej to zwykle: przez + biernik.

  • Poprawnie: Umowa została podpisana przez pracowników.
  • Niepoprawnie: Umowa została podpisana przez pracownikom.

Uwaga: w praktyce sprawcę często pomija się, jeśli nie wnosi ważnej informacji.

„Być” w różnych czasach: jak to działa w zdaniu

W konstrukcji z być odmienia się głównie czasownik być, a imiesłów zostaje w tej samej formie (dopasowanej do podmiotu).

Czas Przykład
teraźniejszy Moja ulubiona książka jest często wypożyczana.
przeszły Ten film był wielokrotnie nagradzany.
przyszły „Lalka” będzie wystawiana w Teatrze Narodowym.

„Zostać” = zdarzenie zakończone (konkret w czasie)

  • Powieść została skrytykowana (wiemy, że krytyka już się wydarzyła).
  • Najaktywniejszy czytelnik zostanie wyróżniony (jednorazowe wydarzenie w przyszłości).

Jeśli w zdaniu czujesz odpowiedź na pytanie: „kiedy dokładnie?” – bardzo często pasuje zostać.

Samoocena: wybierz poprawną konstrukcję

  • Czy mówisz o regularnej procedurze? → zwykle być.
  • Czy mówisz o jednym zakończonym fakcie? → zwykle zostać.
  • Czy imiesłów pasuje do rodzaju i liczby podmiotu? (np. umowa podpisana, raport wysyłany).
  • Czy sprawca (jeśli jest) stoi po przez + biernik?
  1. Być + imiesłów przymiotnikowy bierny czasowników niedokonanych (czasami dokonanych) + przez + biernik.
  2. Zostać + imiesłów przymiotnikowy bierny czasowników dokonanych + przez + biernik.
 Strona czynnaStrona bierna
ByćWielokrotnie nagradzali ten film.Ten film był wielokrotnie nagradzany.
Bardzo często wypożyczają moją ulubioną książkę.Moja ulubiona książka jest bardzo często wypożyczana.
Teatr Narodowy wystawi „Lalkę”."Lalka" będzie wystawiana w Teatrze Narodowym.
ZostaćRecenzenci skrytykowali powieść.Powieść została skrytykowana przez recenzentów.
(Organizatorzy) wyróżnią nagrodą najaktywniejszego czytelnika.Najaktywniejszy czytelnik zostanie wyróżniony nagrodą.
(Jurorzy) docenili film na festiwalu.Film został doceniony na festiwalu.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Darmowy PL

Przygotowywanie audio…

PL + PL

Przygotowywanie audio…

1. Ta powieść ___ często wypożyczana przez czytelników. Ta powieść jest często wypożyczana przez czytelników.


2. Ten kryminał ___ wypożyczony wczoraj przez mojego kolegę. Ten kryminał został wypożyczony wczoraj przez mojego kolegę.


3. Wiersz ___ czytany na spotkaniu w bibliotece. Wiersz będzie czytany na spotkaniu w bibliotece.


4. Ta książka została polecona ___ bibliotekarkę. Ta książka została polecona przez bibliotekarkę.


Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania ze strony czynnej na stronę bierną, używając konstrukcji "być + imiesłów" dla czynności powtarzalnych/ogólnych lub "zostać + imiesłów" dla czynności jednorazowych/zakończonych.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

  1. W naszej firmie często drukują faktury w sekretariacie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Faktury są często drukowane w sekretariacie.
  2. W każdy poniedziałek wysyłają raport do szefa.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Raport jest wysyłany do szefa w każdy poniedziałek.
  3. Wczoraj pracownicy podpisali umowę z klientem.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Umowa została podpisana przez pracowników wczoraj.
  4. W urzędzie wydali mi nowe zaświadczenie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Nowe zaświadczenie zostało mi wydane w urzędzie.
Poprzedni Dalej

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O firmie coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

magister filologii hiszpańskiej

University of Lodz

University_Logo

Polska


Ostatnia aktualizacja:

środa, 22/07/2026 03:14