Podawanie pełnej daty

Jak budować datę po polsku (w mowie)

W codziennej komunikacji najczęściej używasz schematu:

• dzień = liczebnik porządkowy (odpowiada na pytanie: którego?)
• miesiąc = nazwa miesiąca w dopełniaczu (np. czerwca)
• rok = rok w formie „… roku” (najczęściej także z końcówką porządkową: czwartego)

Dzień miesiąca: „którego?” = dopełniacz

W pytaniu Który jest dzisiaj? i w większości odpowiedzi dzień zachowuje się jak odpowiedź na „którego?”.

• 5.03 → piątego (nie: piąty)
• 21.09 → dwudziestego pierwszego
• 2.02 → drugiego

Uwaga praktyczna: przy liczbach złożonych odmieniasz oba człony:

• 31.01 → trzydziestego pierwszego
• 22.10 → dwudziestego drugiego

Miesiące: używaj formy dopełniacza

Po dniu miesiąca nazwa miesiąca jest prawie zawsze w dopełniaczu (końcówka często: -a).

Najczęstszy błąd:

• dwunastego marzec → dwunastego marca
• drugiego luty → drugiego lutego

Rok: „w 2004 roku” vs „w dwa tysiące czwartym roku”

W polszczyźnie mówionej spotkasz dwa poprawne sposoby. W tym materiale ćwiczysz wariant z rokiem jako liczebnikiem porządkowym.

Wskazówka: jeśli słyszysz/masz w zdaniu roku, to rok zwykle ma końcówkę jak przymiotnik: -ego, -ym, -go (zależnie od pytania/przyimka).

Wyjątek: „dwutysięczny” tylko dla roku 2000

Słowo dwutysięczny dotyczy wyłącznie roku 2000.

• 2000 → w dwutysięcznym roku / od dwutysięcznego roku
• 2001 → w dwa tysiące pierwszym roku (nie: w dwutysięcznym pierwszym)
• 2004 → w dwa tysiące czwartym roku

Szybka autokontrola: 3 pytania przed mówieniem

1. Dzień: czy brzmi jak odpowiedź na „którego?” (np. piątego)?
2. Miesiąc: czy jest w dopełniaczu (np. marca, listopada)?
3. Rok: czy forma pasuje do przyimka/pytania (np. w … roku, od … roku)?

Mini-ściąga: poprawne vs niepoprawne

• Poprawnie: Urodziłem się drugiego lutego tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego roku.
• Nie: drugi luty tysiąc dziewięćset osiemdziesiąty

• Poprawnie: Terminal zainstalowaliśmy w maju dwa tysiące czwartego roku.
• Nie: w maju dwa tysiące cztery roku