Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Łączniki: po pierwsze, co więcej, podsumowując…

Łączniki: po pierwsze, co więcej, podsumowując…


W dyskusji używamy różnych zwrotów, które pomagają w porządkowaniu wypowiedzi, przedstawianiu argumentów, uzasadnianiu swojego zdania, pytaniu o opinię innych oraz formułowaniu wniosków.

Po co są te zwroty?

To krótkie „drogowskazy” w wypowiedzi. Pomagają słuchaczowi zrozumieć:

  • że zaczynasz argumenty (porządkujesz myśli),
  • że dodajesz kolejne informacje,
  • że wyciągasz wniosek lub kończysz wypowiedź.

Dzięki nim brzmisz bardziej profesjonalnie i logicznie (np. w pracy, na spotkaniu, w mailu).

Gdzie je wstawić w zdaniu (szybka zasada)

  • Najczęściej na początku zdania + przecinek:

Po pierwsze, potrzebuję prostego biznesplanu.

Co więcej, mam już pierwszych klientów.

Podsumowując, warto zacząć teraz.

  • Możesz też wstawić je w środku, gdy dopowiadasz:

To rozwiązanie jest tanie i co więcej, szybkie do wdrożenia.

Trzy funkcje: argumenty → rozwinięcie → wniosek

Co robisz? Typowe zwroty Efekt
Porządkujesz argumenty Po pierwsze…, Po drugie…, Po trzecie… Słuchacz wie, „który to punkt”
Dodajesz informację Co więcej…, Ponadto…, Dodatkowo…, Następnie… Wypowiedź jest pełniejsza
Zamykasz i wyciągasz wniosek Podsumowując…, Na koniec…, Ostatecznie…, W rezultacie…, W związku z tym… Jasne zakończenie

Różnice, które najczęściej sprawiają trudność

  • „Na początku / Na początek”:
    • Na początku = o czasie lub kolejności: Na początku spotkania omówmy cele.
    • Na początek = jako pierwsza rzecz/propozycja: Na początek kawa, a potem szczegóły.
  • „Co więcej / Ponadto / Dodatkowo” (prawie synonimy):
    • Co więcej często podkreśla, że to informacja „mocniejsza” lub zaskakująco dobra.
    • Ponadto brzmi bardziej formalnie (np. w prezentacji, raporcie).
    • Dodatkowo jest neutralne i bardzo częste w mowie.
  • „W związku z tym” vs „W rezultacie”:
    • W związku z tym = „dlatego”, logiczny krok: Nie mamy danych, w związku z tym przesuwamy decyzję.
    • W rezultacie = skutek, efekt sytuacji: Zmieniły się przepisy. W rezultacie wzrosły koszty.

„Z jednej strony…, z drugiej strony…” – jak używać poprawnie

  • Używaj, gdy pokazujesz dwa różne aspekty (często plus i minus).
  • Najczęstszy układ: Z jednej strony + informacja, z drugiej strony + kontrast.

Z jednej strony praca zdalna oszczędza czas, z drugiej strony utrudnia komunikację w zespole.

Z jednej strony (i koniec) — jeśli nie ma „drugiej strony”, lepiej użyj: Po pierwsze / Dodatkowo.

Interpunkcja i „mini-schematy” zdań

  • Po tych zwrotach zwykle stawiamy przecinek:

Po drugie, musimy ustalić budżet.

Ostatecznie, wybieramy tańszą opcję.

  • Gdy zwrot jest w środku zdania, też często oddzielamy go przecinkami:

Projekt jest pilny i, co więcej, zależy od niego start sprzedaży.

  • Typowe połączenia (bardzo A2 i praktyczne):
Cel Wzór Przykład
Argument → skutek Zwrot + zdanie, więc + zdanie Po pierwsze, mamy mało czasu, więc skracamy spotkanie.
Fakt → decyzja W związku z tym + zdanie W związku z tym przesyłam poprawioną wersję umowy.
Podsumowanie Podsumowując, + najważniejszy wniosek Podsumowując, potrzebujemy dodatkowego tygodnia.

Autokontrola: czy używam zwrotu dobrze?

  1. Czy wiem, co robię: argument / dodatek / wniosek?
  2. Czy zwrot pasuje do sensu? (np. „W rezultacie” = skutek, nie plan)
  3. Czy dałem/dam przecinek, gdy zwrot jest na początku?
  4. Czy nie mieszam form?
    • Na pierwszePo pierwsze
    • Po nadto / Ponad toPonadto

Co już umiesz po tej lekcji?

  • Ułożyć wypowiedź w 3 krokach: argumenty → rozwinięcie → wniosek.
  • Brzmieć jasno i profesjonalnie, szczególnie w tematach zawodowych.
  • Świadomie wybrać: „Ponadto” (bardziej formalnie) vs „Dodatkowo” (neutralnie) oraz „W związku z tym” (decyzja) vs „W rezultacie” (skutek).
Wprowadzanie argumentówDodawanie argumentówWnioski
Po pierwsze…Co więcej…Podsumowując…
Po drugie…Ponadto…Na koniec…
Po trzecie…DodatkowoOstatecznie…
Na początek… / Na początku…Następnie…W rezultacie…
Przede wszystkim…Z jednej strony…, Z drugiej strony…W związku z tym…

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1. ____, potrzebuję prostego biznesplanu i listy kosztów na start.


2. ____, mam już pierwszych klientów i podpisuję z nimi umowy.


3. ____ musisz co miesiąc opłacać składki ZUS i pilnować terminów.


4. ____, jeśli zarejestrujesz firmę i będziesz wystawiać faktury na czas, masz szansę odnieść sukces.


Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Połącz zdania w jedno, zaczynając od podanego zwrotu (np. „Po pierwsze…”, „Co więcej…”, „W związku z tym…”), aby uporządkować argumenty lub wnioski.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Wskazówka Wskazówka (Po pierwsze…) Chcę pracować w Polsce. Muszę dobrze mówić po polsku.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Po pierwsze, chcę pracować w Polsce, więc muszę dobrze mówić po polsku.
  2. Wskazówka Wskazówka (Po drugie…) Kurs jest blisko mojego domu. To dla mnie wygodne.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Po drugie, kurs jest blisko mojego domu, więc to dla mnie wygodne.
  3. Wskazówka Wskazówka (Co więcej…) W pracy często rozmawiam z klientami. Potrzebuję słownictwa z obsługi klienta.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Co więcej, w pracy często rozmawiam z klientami, więc potrzebuję słownictwa z obsługi klienta.
  4. Wskazówka Wskazówka (Z jednej strony…, Z drugiej strony…) Mam mało czasu po pracy. Mogę uczyć się tylko 30 minut dziennie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Z jednej strony mam mało czasu po pracy, z drugiej strony mogę uczyć się tylko 30 minut dziennie.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

magister filologii hiszpańskiej

University of Lodz

University_Logo

Polska


Ostatnia aktualizacja:

piątek, 22/05/2026 04:16