Uwaga praktyczna: nie próbuj zgadywać „na słuch” w 100%. Jeśli masz wątpliwość, sprawdź w słowniku formę imiesłowu (tak jak sprawdzasz rekcję).
Odmiana: imiesłów bierny zachowuje się jak przymiotnik
To jest klucz do poprawnych końcówek w zdaniu: imiesłów musi pasować do rzeczownika (rodzaj, liczba, przypadek).
Co opisujesz?
Przykład (mianownik)
rodzaj męski
kupiony komputer
rodzaj żeński
kupiona drukarka
rodzaj nijaki
kupione okno
liczba mnoga
kupione okna, wydrukowane zdjęcia
W innych przypadkach będzie jak przy przymiotniku: nie mam wydrukowanych dokumentów, o oznaczonym miejscu.
Strona bierna w zdaniu: szybki schemat
Weź zdanie czynne: Ktoś zrobił coś.
Przenieś „coś” na początek: Coś…
Dodaj być + imiesłów: Coś jest zrobione.
Jeśli chcesz dodać wykonawcę, użyj: przez + biernik: … przez szefa / przez kuriera / przez pracownika
Strona czynna
Strona bierna
Szef kupił nowy komputer.
Nowy komputer jest kupiony (przez szefa).
Kurier przyniósł paczkę do recepcji.
Paczka jest przyniesiona do recepcji (przez kuriera).
Ktoś przeczytał ten raport.
Ten raport jest przeczytany.
Najczęstsza pułapka: nie myl wykonawcy z narzędziem. Wykonawca = przez, a nie z / od.
Kontrola jakości: 4 pytania, zanim uznasz zdanie za poprawne
1) Co jest „zrobione”? (to ma być podmiot strony biernej)
2) Czy imiesłów pasuje jak przymiotnik? (rodzaj/liczba/przypadek)
3) Czy potrzebujesz wykonawcy? Jeśli tak: przez + biernik.
4) Czy zdanie brzmi naturalnie? W opisie (np. oferty mieszkania) często wystarczy sam imiesłów: mieszkanie wyremontowane, okna kupione, zdjęcia wydrukowane.
Mini-zestaw: popraw vs. niepopraw (typowe błędy)
Zgodność z rzeczownikiem: nowe, kupiony okna → nowe, kupione okna
Rodzaj nijaki: miejsce parkingowe, oznaczona na planie → miejsce parkingowe, oznaczone na planie
Liczba mnoga: zdjęcia są już wydrukowany → zdjęcia są już wydrukowane
Wykonawca czynności: Komputer jest kupiony od szefa. → Komputer jest kupiony przez szefa.
Imiesłów odmienia się jak przymiotnik.
-ny
-ony
-ty
przeczytać → przeczytany
zrobić → zrobiony
wypić → wypity
(gdy w odmianie jest -j: piję, myję → ty)
napisać → napisany
kupić → kupiony
umyć → umyty
kupować → kupiony
pożyczyć → pożyczony
ukryć → ukryty
widzieć → widziany
tańczyć → tańczony
wziąć→ wzięty
chcieć → chciany
nieść → niesiony
ściągnąć → ściągnięty
Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór
Instrukcja:
Wybierz poprawną odpowiedź
Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.
DarmowyPL
Przygotowywanie audio…
0:00
0:00
Transkrypcja audio
PL + PL
Przygotowywanie audio…
0:00
0:00
Transkrypcja audio
Fiszki
Widziałeś wszystkie karty.
1.Mieszkanie jest już wyremontowane i ma nowe, _____ okna.Mieszkanie jest już wyremontowane i ma nowe, kupione okna.
2.Interesuje mnie lokalizacja - czy w pobliżu jest miejsce parkingowe, _____ na planie?Interesuje mnie lokalizacja - czy w pobliżu jest miejsce parkingowe, oznaczone na planie?
3.To jest mieszkanie na sprzedaż w kamienicy, _____ w stylu nowoczesnym.To jest mieszkanie na sprzedaż w kamienicy, zrobione w stylu nowoczesnym.
4.Chciałbym zobaczyć plan domu i zdjęcia - są już _____.Chciałbym zobaczyć plan domu i zdjęcia - są już wydrukowane.
Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty
Instrukcja:
Przekształć zdania na stronę bierną, używając imiesłowu biernego (-ny/-na/-ne, -ty/-ta/-te, -ony/-ona/-one). Wzór: Ktoś robi coś → Coś jest zrobione (przez kogoś).
Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.
