Formy bezosobowe czasownika: jest, było, będzie...

W języku polskim bardzo często używamy form bezosobowych takich jak np. jest, nie ma, trzeba, można itd.

Wyjaśnienie nauczyciela

Kiedy używać form bezosobowych z „się”

Forma bezosobowa mówi o czynności, ale nie wskazuje wykonawcy.

Zdanie „z ludźmi”	Bezosobowo
W naszej firmie pracownicy robią raporty.	W naszej firmie robi się raporty.
W biurze pracownicy robili spotkania online.	W biurze robiło się spotkania online.

Czas	Wzór	Przykład
Teraz	robi + się	W open space pracuje się ciszej.
Dawniej	robiło + się	Kiedyś w recepcji piło się kawę przy okienku.
Za parę lat	będzie się + bezokolicznik	W nowym systemie będzie się składać wnioski online.

Uwaga: w czasie przyszłym najczęściej: będzie się + bezokolicznik (np. będzie się robić).

Tych form używasz, gdy mówisz, że coś jest / nie ma w danym miejscu albo czasie (a nie że „ktoś coś robi”).

Czas	Jest	Nie ma	Przykład
Dawniej	było	nie było	Dawniej było tu dużo błota.
Obecnie	jest	nie ma	Na tym szlaku nie ma dobrych znaków.
Za parę lat	będzie	nie będzie	Za rok nie będzie parkingu przy dworcu.

Nie mieszaj: „nie ma” (istnienie) ≠ „nie robi się” (czynność).

Najczęściej: czasownik + się: W firmie pracuje się hybrydowo.
Z „będzie”: będzie się + bezokolicznik: Jutro będzie się omawiać wyniki.
Krótko o negacji: nie + czasownik + się: U nas nie pracuje się w weekendy.

Typowy błąd: ~~trzeba się mieć~~ wygodne buty → poprawnie: trzeba mieć wygodne buty.

Chcesz powiedzieć, że coś istnieje / nie istnieje? → wybierz: było/jest/będzie albo nie było/nie ma/nie będzie.
Chcesz powiedzieć, że coś się robi / działo / będzie robić, ale bez osoby? → wybierz: czasownik w 3. osobie + się.
Możesz dodać w myślach „ludzie”? Jeśli tak, forma z się zwykle pasuje.

Dawniej	Obecnie	Za parę lat
było	jest	będzie
nie było	nie ma	nie będzie
robiło się	robi się	będzie się robić / będzie się robiło

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. W górach często jest mokro, więc ____ mieć wygodne buty trekkingowe. W górach często jest mokro, więc trzeba mieć wygodne buty trekkingowe.

2. Na tym szlaku turystycznym ____ dobrych znaków, więc łatwo się zgubić. Na tym szlaku turystycznym nie ma dobrych znaków, więc łatwo się zgubić.

3. Dawniej ____ tu dużo błota, ale teraz ścieżka jest sucha. Dawniej było tu dużo błota, ale teraz ścieżka jest sucha.

4. Jutro ____ robić długi marsz, więc weźmy wodę i coś do jedzenia. Jutro będzie się robić długi marsz, więc weźmy wodę i coś do jedzenia.

Instrukcja: Przekształć zdania na formę bezosobową z „się” (użyj, jeśli trzeba: było/jest/będzie, nie było/nie ma/nie będzie).

W tej firmie pracownicy robili spotkania online dwa lata temu.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
W tej firmie robiło się spotkania online dwa lata temu.
W naszym biurze pracownicy robią przerwę na kawę o 11:00.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
W naszym biurze robi się przerwę na kawę o 11:00.
W nowym projekcie pracownicy będą robić raporty co tydzień.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
W nowym projekcie będzie się robić raporty co tydzień.
W recepcji firmy był automat z kawą.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
W recepcji firmy było miejsce z automatem do kawy.