Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Formy bezosobowe czasownika: jest, było, będzie...

Formy bezosobowe czasownika: jest, było, będzie...


W języku polskim bardzo często używamy form bezosobowych takich jak np. jest, nie ma, trzeba, można itd.

Co oznacza forma bezosobowa z „się”?

Forma bezosobowa mówi o czynności ogólnie: nie interesuje nas, kto ją wykonuje.

  • często oznacza: „ludzie”, „ktoś”, „wszyscy”, „w tym miejscu / w tej sytuacji”
  • brzmi neutralnie i naturalnie w instrukcjach, opisach zasad i zwyczajów
Zdanie osobowe Znaczenie Zdanie bezosobowe
Ludzie tu pracują. kto? ludzie Tu pracuje się.
W tym biurze piją kawę. kto? (nie mówimy) W tym biurze pije się kawę.

Jak to zbudować (krok po kroku)?

  1. Weź czasownik w 3. osobie liczby pojedynczej (on/ona/ono).
  2. Dodaj się po czasowniku (najczęściej).
  3. Jeśli chcesz, dodaj okolicznik miejsca/czasu na początek zdania.

Wzór: (tu/dzisiaj/w firmie) + czasownik (3. os. l.poj.) + się + reszta

  • Tu pracuje się od 9:00.
  • W górach chodzi się wolniej.
  • W tym urzędzie czeka się w kolejce.

Czas: dawniej – obecnie – w przyszłości

W formie bezosobowej odmienia się czas, a nie „osobę”.

Dawniej Obecnie Za parę lat
robiło się robi się będzie się robić / będzie się robiło
  • Wczoraj na tym szlaku szło się trudno (było ślisko).
  • Dziś idzie się spokojnie.
  • Jutro będzie się szło szybciej (lepsza pogoda).

„Jest / było / będzie” oraz „ma / nie ma” – o co chodzi?

To częste miejsca, gdzie łatwo o błąd.

Do czego? Poprawnie Uwaga
opis stanu / pogody jest mokro / było wietrznie / będzie zimno zwykle bez podmiotu
mówimy o istnieniu / dostępności jest czas / było miejsce / będzie problem często: „jest + rzecz”
posiadanie / dostępność (konstrukcja „mieć”) (nie) ma wolnych miejsc / (nie) było prądu negacja: nie ma (a nie: nie jest)

Porównaj:

  • W schronisku nie ma wolnych miejsc. (brak miejsc)
  • W schronisku jest tłoczno. (stan)

Szyk: gdzie postawić „się”?

Najbezpieczniej:

  • czasownik + się: idzie się, robi się, czeka się

Inne ustawienia są możliwe, ale na A2 trzymaj się prostego wzoru.

  • Poprawnie: Na tym szlaku idzie się powoli.
  • Na tym szlaku idziemy się (błąd: forma osobowa)
  • Na tym szlaku idą się (błąd: forma osobowa)

Szybki test: czy Twoje zdanie jest poprawne?

  1. Czy w zdaniu nie ma osoby (ja/ty/my/oni)? Jeśli jest, to nie jest bezosobowe.
  2. Czy czasownik jest w 3. osobie l.poj.? (np. pije, czeka, pracuje)
  3. Czy się stoi obok czasownika? (najczęściej po nim)
  4. Czy znaczenie jest ogólne: „tak się tu robi”? Jeśli tak, wszystko gra.

Najczęstsze pułapki (i jak ich uniknąć)

  • Nie używaj liczby mnogiej: mówimy płaci się, a nie płacą się.
  • Nie dodawaj „my/oni” w czasowniku: czeka się, a nie czekamy się.
  • W przyszłości naturalne są dwie wersje: będzie się robić (częstsze) / będzie się robiło.
  • Jeśli w zdaniu jest „brak”, zwykle wybierasz nie ma: Nie ma miejsc, nie ma czasu.
  1. Tworzymy je dodając do czasowników regularnych w trzeciej osobie zaimek się.
DawniejObecnieZa parę lat
byłojestbędzie
nie byłonie manie będzie
robiło sięrobi siębędzie się robić / będzie się robiło

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1. Na szlaku turystycznym ___ dziś bardzo mokro, więc trzeba założyć wygodne buty trekkingowe.


2. W schronisku ___ już wolnych miejsc, więc szukamy noclegu w pobliskiej wsi.


3. Wczoraj na punkcie widokowym ___ bardzo wietrznie, ale widoki były piękne.


4. Na tym szlaku ___ powoli, bo jest dużo wspinaczki i trzeba pokonywać kamienie.


Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania, zamieniając formy osobowe na formy bezosobowe z „się” (np. „Ludzie tu pracują” → „Tu pracuje się”).

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. W tej firmie pracownicy rozmawiają po polsku i po angielsku.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    W tej firmie rozmawia się po polsku i po angielsku.
  2. W naszym biurze ludzie piją kawę tylko w kuchni.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    W naszym biurze pije się kawę tylko w kuchni.
  3. W tym urzędzie klienci czekają w kolejce.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    W tym urzędzie czeka się w kolejce.
  4. W Polsce ludzie płacą kartą w większości sklepów.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
    W Polsce płaci się kartą w większości sklepów.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

magister filologii hiszpańskiej

University of Lodz

University_Logo

Polska


Ostatnia aktualizacja:

poniedziałek, 18/05/2026 10:38