Lessen

De lijdende vorm

Haal je boek

De lijdende vorm in het Pools maak je door „być” of „zostać” te combineren met het passieve bijvoeglijk deelwoord.

Wanneer gebruik je het passief in het Pools?

Je gebruikt de strona bierna (lijdende vorm) als je het resultaat of het object belangrijker vindt dan wie het doet.

  • Focus op het object: Ta książka… / Ten film…
  • De dader is onbekend of onbelangrijk: “(iemand) heeft het gedaan”.
  • Formeler/zakelijker (bv. bedrijf, administratie, media).

Twee passieven: być vs. zostać

Constructie Betekenis Typische signalen
być + imiesłów bierny toestand / gewoonte / herhaling często, zwykle, zawsze, wielokrotnie
zostać + imiesłów bierny eenmalige, afgeronde actie (resultaat) wczoraj, w 2024 roku, nagle, już

Vuistregel: als je in het Nederlands spontaan “wordt/werd” voelt → vaak zostać. Als het meer “is (meestal/vaak)” is → vaak być.

Stap-voor-stap: van actief naar passief

  1. Zet het lijdend voorwerp vooraan (dat wordt het onderwerp).

    (Actief) Czytelnicy wypożyczają książkę. → (Passief) Książka…

  2. Kies het hulpwerkwoord: być (gewoon/vaak) of zostać (afgerond/eenmalig).
  3. Voeg het participium toe (imiesłów przymiotnikowy bierny) en laat het meeveranderen met geslacht en getal.
  4. Optioneel: voeg de uitvoerder toe met przez + biernik (door + accusatief).

    … przez recenzentów / przez bibliotekarkę

Waar moet je op letten bij het participium (imiesłów bierny)?

Het participium gedraagt zich als een bijvoeglijk naamwoord: het past zich aan aan het onderwerp.

Onderwerp Voorbeeld (passief) Let op
ten film (m.) Ten film był nagradzany. -y/-any (m.)
ta powieść (v.) Powieść została skrytykowana. -a/-ana (v.)
to dzieło (onz.) Dzieło jest doceniane. -e/-ane/-iane (onz.)
te książki (mv.) Książki są wypożyczane. -e/-ane/-iane (mv.)

Praktisch: als je był/była/było/były of jest/są ziet, check dan meteen of het participium dezelfde “vorm” heeft.

Aspect: waarom być vaak met onvoltooid en zostać met voltooid?

  • być + participium past goed bij onvoltooide werkwoorden: het gaat om een proces/regelmaat.

    Moja ulubiona książka jest często wypożyczana. (gebeurt vaak)

  • zostać + participium past typisch bij voltooide werkwoorden: het is afgerond.

    Powieść została skrytykowana. (kritiek is gegeven: klaar)

Tip bij twijfel: staat er een duidelijk tijdpunt (bv. wczoraj) of een resultaat (“af”) → kies sneller zostać.

przez of niet? (de ‘door’-groep)

  • Laat przez + biernik weg als het niet belangrijk is wie het doet.

    Umowa została podpisana wczoraj.

  • Gebruik przez als je de uitvoerder wél wil noemen (vaak in nieuws/rapporten).

    Umowa została podpisana przez pracowników.

  • Valkuil: od pracowników in deze betekenis. Voor “door” in het passief gebruik je hier przez.

Snelle zelfcheck (2 vragen)

  1. Is het herhaalbaar/algemeen? (vaak, meestal, altijd) → być
  2. Is het één keer en afgerond? (gisteren, al, ineens, op datum) → zostać

Mini-check: onderwerp + hulpwerkwoord + participium moeten bij elkaar passen (geslacht/getal).

Wat leer je hier precies?

  • Je herkent en vormt het Poolse passief met być en zostać.
  • Je kiest bewust tussen gewoonte/toestand en afgeronde actie.
  • Je gebruikt przez + biernik correct wanneer je “door …” wil zeggen.
  1. Być + passief bijvoeglijk deelwoord van onvoltooide werkwoorden (soms voltooide) + przez + accusatief.
  2. Zostać + passief bijvoeglijk deelwoord van voltooide werkwoorden + przez + accusatief.
 Strona czynna (Actieve vorm)Strona bierna (Lijdende vorm)
Być (Być)Wielokrotnie nagradzali ten film. (Ze bekroonden deze film meerdere keren.)Ten film był wielokrotnie nagradzany. (Deze film werd meerdere keren bekroond.)
Bardzo często wypożyczają moją ulubioną książkę. (Ze lenen mijn lievelingsboek heel vaak.)Moja ulubiona książka jest bardzo często wypożyczana. (Mijn lievelingsboek wordt heel vaak uitgeleend.)
Teatr Narodowy wystawi „Lalkę”. (Het Nationaal Theater zal „Lalka” opvoeren.)"Lalka" będzie wystawiana w Teatrze Narodowym. („Lalka” zal in het Nationaal Theater opgevoerd worden.)
Zostać (Zostać)Recenzenci skrytykowali powieść. (Recensenten bekritiseerden de roman.)Powieść została skrytykowana przez recenzentów. (De roman werd bekritiseerd door recensenten.)
(Organizatorzy) wyróżnią nagrodą najaktywniejszego czytelnika. ((De organisatoren) zullen de actiefste lezer met een prijs onderscheiden.)Najaktywniejszy czytelnik zostanie wyróżniony nagrodą. (De actiefste lezer zal met een prijs onderscheiden worden.)
(Jurorzy) docenili film na festiwalu. ((De juryleden) waardeerden de film op het festival.)Film został doceniony na festiwalu. (De film werd gewaardeerd op het festival.)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Gratis PL

Audio voorbereiden…

PL + NL

Audio voorbereiden…

1. Ta powieść ___ często wypożyczana przez czytelników. Ta powieść jest często wypożyczana przez czytelników.

Deze roman ___ wordt vaak door lezers geleend.

2. Ten kryminał ___ wypożyczony wczoraj przez mojego kolegę. Ten kryminał został wypożyczony wczoraj przez mojego kolegę.

Deze detective ___ gisteren door mijn collega geleend.

3. Wiersz ___ czytany na spotkaniu w bibliotece. Wiersz będzie czytany na spotkaniu w bibliotece.

Het gedicht ___ tijdens de bijeenkomst in de bibliotheek worden voorgelezen.

4. Ta książka została polecona ___ bibliotekarkę. Ta książka została polecona przez bibliotekarkę.

Dit boek werd aanbevolen ___ de bibliothecaresse.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Zet de zinnen om van de bedrijvende naar de lijdende vorm, gebruikmakend van de constructie "zijn + voltooid deelwoord" voor herhaalde/algemene handelingen of "worden + voltooid deelwoord" voor eenmalige/afgeronde handelingen.

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen
  1. W naszej firmie często drukują faktury w sekretariacie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Faktury są często drukowane w sekretariacie.
    (Facturen worden vaak afgedrukt op het secretariaat.)
  2. W każdy poniedziałek wysyłają raport do szefa.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Raport jest wysyłany do szefa w każdy poniedziałek.
    (Het rapport wordt elke maandag naar de baas gestuurd.)
  3. Wczoraj pracownicy podpisali umowę z klientem.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Umowa została podpisana przez pracowników wczoraj.
    (Het contract werd gisteren door de medewerkers ondertekend.)
  4. W urzędzie wydali mi nowe zaświadczenie.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Nowe zaświadczenie zostało mi wydane w urzędzie.
    (Het nieuwe attest werd mij op het kantoor afgegeven.)

Pools leren A2 basis. Een stap voor stap cursus inclusief audio

ISBN 979-13-88475-06-1

Deze app ondersteunt dit boek.

Amazon.nl

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

Master Spaanse filologie

University of Lodz

University_Logo

Polen


Laatst bijgewerkt:

maandag, 21/09/2026 14:38