Persoonsvoornaamwoorden in de accusatief: mnie, ciebie, jego...

Wanneer we in de lijdende vorm (passief) de uitvoerder van de handeling willen aangeven, gebruiken we persoonlijke voornaamwoorden in de accusatief.

Uitleg van de docent

Wanneer gebruik je przez + voornaamwoord?

In de lijdende vorm (strona bierna) is het vaak belangrijk wie de actie doet.

In het Pools geef je de uitvoerder aan met:

przez + biernik (accusatief)
Betekenis: door (iemand) / door (iets)

Focus: niet het onderwerp (mianownik), maar de vorm na przez.

Stap voor stap: zo bouw je de zin

Wie/Wat is het resultaat/het onderwerp van de passieve zin?
Voeg het passieve werkwoord toe (bijv. został/została + participium).
Wil je zeggen wie het deed? Voeg toe: przez + biernik.

Actief (wie doet het?)	Passief (wat gebeurt er?)
Firma zorganizowała skok.	Skok został zorganizowany przez firmę.
Ona opisała podróż.	Podróż została opisana przez nią.

Welke vorm komt na przez? (biernik)

Denk in het Nederlands: door mij/jou/hem... (niet: door ik/jij/hij).

In het Pools is dat precies hetzelfde idee: na przez gebruik je niet de basisvorm (mianownik), maar biernik.

Mianownik (basis)	Na przez (biernik)
ja	przeze mnie
ty	przez ciebie
on / ono	przez niego
ona	przez nią
my	przez nas
wy	przez was
oni	przez nich
one	przez nie

Waarom soms przez en soms przeze?

Meestal: przez + biernik
przeze gebruik je vooral voor mnie: przeze mnie

Praktische tip: op A2-niveau is przeze mnie de belangrijkste vaste combinatie om direct goed te automatiseren.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze checkt)

Fout: na przez de basisvorm gebruiken

~~przez ja~~ → przeze mnie

~~przez on~~ → przez niego
Fout: de verkeerde naamval kiezen

~~przez tobie~~ (datief) → przez ciebie (biernik)

Zelfcheck: kan je dit meteen goed?

Vraag jezelf: Is dit een passieve zin? Zo ja: przez kan.
Vervang mentaal door Nederlands: door mij/jou/hem...
Kies de Poolse vorm uit de tabel (biernik).

Mini-test: “Zostało to zrobione …” → automatisch: przeze mnie / przez ciebie / przez niego.

In de lijdende vorm speelt niet de uitvoerder van de handeling de hoofdrol – vaak noemen we die helemaal niet, en als we hem/haar wel noemen, doen we dat met het voorzetsel „przez”.

(Nominatief)(Accusatief)(ik)(jij)(hij)(zij)(het)(wij)(jullie)(zij (mannelijk persoonlijk))(zij (niet-mannelijk persoonlijk))

Mianownik	Biernik
ja	przeze mnie (door mij)
ty	przez ciebie (door jou)
on	przez niego (door hem)
ona	przez nią (door haar)
ono	przez niego (door hem)
my	przez nas (door ons)
wy	przez was (door jullie)
oni	przez nich (door hen)
one	przez nie (door hen)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Ten skok ze spadochronem został zorganizowany _____ . Ten skok ze spadochronem został zorganizowany przeze mnie.

2. Nasz maraton został zaplanowany _____ . Nasz maraton został zaplanowany przez ciebie.

3. Ta wyjątkowa podróż dookoła świata została opisana _____ . Ta wyjątkowa podróż dookoła świata została opisana przez niego.

4. Nasze cele życiowe zostały zapisane _____ . Nasze cele życiowe zostały zapisane przez nas.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Przekształć zdania na stronę bierną i podaj sprawcę czynności za pomocą przyimka „przez” (np. „Firma zatrudnia mnie” → „Jestem zatrudniony/a przez firmę”).

Vertaling tonen/verbergen

Szef prosi mnie o przygotowanie raportu.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Jestem proszony/proszona przez szefa o przygotowanie raportu.
(Ik word door de baas gevraagd om een rapport voor te bereiden.)
Recepcjonistka wita ciebie w hotelu.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Jesteś witany/witana przez recepcjonistkę w hotelu.
(Jij wordt door de receptioniste in het hotel begroet.)
(On) Lekarz bada jego w gabinecie.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
On jest badany przez lekarza w gabinecie.
(Hij wordt door de dokter in de spreekkamer onderzocht.)
(Ona) Kolega zaprasza ją na spotkanie zespołu.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Ona jest zapraszana przez kolegę na spotkanie zespołu.
(Zij wordt door de collega uitgenodigd voor de teamvergadering.)

Vorige Volgende

Duur	Per maand	Totaal
1 maand	€14.99	€14.99
3 maanden -47%	€8.00	€24.00
6 maanden -62%	€5.75	€34.50
12 maanden -75%	€3.79	€45.48
48 maanden -90%	€1.50	€72.00

Duur	Per maand	Totaal
1 maand	€14.99	€14.99
3 maanden -47%	€8.00	€24.00
6 maanden -62%	€5.75	€34.50
12 maanden -75%	€3.79	€45.48
48 maanden -90%	€1.50	€72.00