Stomatologia 4 - Anatomia policzkowa
Buccale anatomie
1. Nauka przez zanurzenie w języku
Stomatologia 4.1 Aktywność
Nadwrażliwość zębów
3. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1: Pisanie korespondencji
Instrukcja: Napisz odpowiedź na następującą wiadomość odpowiednią do sytuacji
E-mail: Otrzymujesz e-mail od pacjenta po wizycie kontrolnej; odpowiedz jako dentysta i w prosty sposób wyjaśnij, co się dzieje i co pacjent może zrobić.
Onderwerp: Gevoelige kies linksboven na controle
Beste tandarts,
Ik was gisteren bij u voor een controle. U heeft ook tandsteen weggehaald bij mijn kies linksboven (ik denk nummer 26).
Sinds gisteren voel ik nu een pijn als ik iets kouds drink aan deze kies. Het is een korte, scherpe pijn. Als ik niets drink of eet, heb ik geen last.
U heeft tijdens de controle gezegd dat het glazuur nog in orde is, maar dat het tandvlees een beetje lager is. U zei dat dan een stukje van de wortel en het dentine vrij kan liggen en dat dit gevoeliger is. Ik maak me nu toch een beetje zorgen.
Mijn vragen zijn:
- Is deze gevoeligheid normaal na het weghalen van tandsteen?
- Moet ik terugkomen, of kan ik eerst iets thuis proberen?
- Is er risico voor de zenuw of de pulpa als ik deze pijn voel?
Ik hoor graag uw advies. Als het nodig is, kan ik volgende week langskomen.
Met vriendelijke groet,
Mevrouw A. de Vries
Temat: Nadwrażliwy ząb u góry po lewej po kontroli
Szanowny Panie Doktorze / Szanowna Pani Doktor,
Byłam wczoraj u Pana/Pani na kontroli. Usunął(a) Pan(i) też kamień nazębny przy moim zębie u góry po lewej (myślę, że numer 26).
Od wczoraj czuję ból gdy piję coś zimnego przy tym zębie. To krótki, ostry ból. Jeśli nic nie piję ani nie jem, nie mam dolegliwości.
Podczas kontroli powiedział(a) Pan(i), że szkliwo jest w porządku, ale że dziąsło jest trochę cofnięte. Powiedział(a) Pan(i), że wtedy kawałek korzenia i zębiny może być odsłonięty i że to jest bardziej wrażliwe. Teraz trochę się martwię.
Moje pytania to:
- Czy ta nadwrażliwość jest normalna po usunięciu kamienia nazębnego?
- Czy mam wrócić, czy najpierw mogę spróbować czegoś w domu?
- Czy istnieje ryzyko dla nerwu lub miazdgi, jeśli odczuwam ten ból?
Chętnie usłyszę Pana/Pani radę. Jeśli będzie to konieczne, mogę przyjść w przyszłym tygodniu.
Z poważaniem,
Pani A. de Vries
Zrozum tekst:
-
Waarom schrijft mevrouw De Vries een e-mail naar de tandarts?
(Dlaczego Pani De Vries pisze e-mail do dentysty?)
-
Wat wil mevrouw De Vries precies weten over de pijn en de mogelijke behandeling?
(Co dokładnie Pani De Vries chce wiedzieć o bólu i możliwym leczeniu?)
Przydatne zwroty:
-
Dank u voor uw e-mail over…
(Dziękuję za Pani e-mail w sprawie…)
-
De gevoeligheid komt waarschijnlijk door…
(Nadwrażliwość prawdopodobnie wynika z…)
-
U kunt het volgende doen:
(Może Pani zrobić następujące rzeczy:)
Dank u voor uw e-mail over de gevoelige kies linksboven.
De gevoeligheid die u nu voelt is waarschijnlijk <strong>normaal</strong> na het weghalen van tandsteen. Het <strong>tandvlees</strong> is een beetje teruggetrokken en een klein stukje van de <strong>wortel</strong> en het <strong>dentine</strong> ligt nu vrij. Deze laag is gevoeliger dan het <strong>glazuur</strong>. De korte, scherpe pijn bij koude past daarbij.
U kunt het volgende doen:
- Poets zacht in dit gebied met een zachte borstel.
- Gebruik een tandpasta tegen gevoelige tanden.
- Vermijd heel koude drankjes een paar dagen.
Op dit moment zie ik geen groot risico voor de <strong>pulpa</strong> en de <strong>zenuw</strong>, omdat u geen pijn heeft als u niets eet of drinkt. Als de pijn sterker wordt, langer blijft, of ook komt zonder koude prikkel, wilt u dan een afspraak maken? Dan controleer ik de <strong>kies 26</strong> nog een keer.
Als u wilt, kan ik u volgende week op dinsdag- of donderdagochtend inplannen.
Met vriendelijke groet,
dr. Jansen
Tandarts
Szanowna Pani De Vries,
Dziękuję za Pani e-mail dotyczący nadwrażliwego zęba u góry po lewej.
Nadwrażliwość, którą Pani odczuwa, jest prawdopodobnie <strong>normalna</strong> po usunięciu kamienia nazębnego. <strong>Dziąsło</strong> jest nieco cofnięte i niewielki fragment <strong>korzenia</strong> oraz <strong>zębiny</strong> jest teraz odsłonięty. Ta warstwa jest bardziej wrażliwa niż <strong>szkliwo</strong>. Krótki, ostry ból przy zimnie jest typowy w takim przypadku.
Może Pani zrobić następujące rzeczy:
- Szczotkować delikatnie to miejsce miękką szczoteczką.
- Używać pasty do zębów przeznaczonej dla zębów wrażliwych.
- Unikać bardzo zimnych napojów przez kilka dni.
W tej chwili nie widzę dużego ryzyka dla <strong>miazdgi</strong> i <strong>nerwu</strong>, ponieważ nie odczuwa Pani bólu, gdy nic nie je ani nie pije. Jeśli ból się nasili, będzie trwał dłużej lub pojawi się także bez bodźca zimna, proszę umówić wizytę. Wtedy sprawdzę jeszcze raz <strong>ząb 26</strong>.
Jeśli Pani chce, mogę Panią umówić na wtorkowy lub czwartkowy poranek w przyszłym tygodniu.
Z poważaniem,
dr Jansen
Dentysta
Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawne rozwiązanie
1. De tandarts vraagt: "Welke kies ______ u gisteren laten vullen?"
(Dentysta pyta: „Który ząb trzonowy ______ pan/pani wczoraj wyleczył(a)?")2. U ______ goed uitleggen waar de pulpakamer zich bevindt in de kies.
(Ty ______ musisz dokładnie wyjaśnić, gdzie znajduje się komora miazgi w zębie trzonowym.)3. Tijdens de les ______ we de namen van de verschillende tanden volgens het FDI-systeem.
(Podczas lekcji ______ się nazw różnych zębów według systemu FDI.)4. Als u niet zeker ______ waar de apex van de tand zit, vraag dan om hulp.
(Jeśli nie jesteś pewien, gdzie ______ się wierzchołek zęba, poproś o pomoc.)Ćwiczenie 3: Karty dialogowe
Instrukcja: Wybierz sytuację i przećwicz rozmowę z nauczycielem lub kolegami z klasy.
Overleg met collega-tandarts over kiesbehandeling
Tandarts Jansen: Pokaż Ik heb gisteren een röntgenfoto gemaakt van kies 36, en ik zie dat de wortel dicht bij het alveolaire bot ligt.
(Wczoraj zrobiłem zdjęcie rentgenowskie zęba 36 i widzę, że korzeń leży blisko kości wyrostka zębodołowego.)
Tandarts Meijer: Pokaż Ja, dat maakt de extractie lastiger. Heb je de positie van de apex van de tand goed in beeld?
(Tak, to utrudnia ekstrakcję. Czy masz dobrze uchwyconą pozycję wierzchołka (apex) zęba?)
Tandarts Jansen: Pokaż Ja, de apex is licht gebogen naar de tongzijde, en het glazuur rondom de kroon is nog intact.
(Tak, wierzchołek jest lekko zagięty w stronę języka, a szkliwo wokół korony jest nadal nienaruszone.)
Tandarts Meijer: Pokaż Dan moeten we goed op de pulpakamer letten tijdens de wortelkanaalbehandeling, vooral om de pulpaire zenuw niet te beschadigen.
(Musimy zwrócić szczególną uwagę na komorę miazgi podczas leczenia kanałowego, aby nie uszkodzić nerwu miazgowego.)
Tandarts Jansen: Pokaż Klopt, ook het parodontale ligament rondom de wortel ziet er gezond uit, dat is een positief teken.
(Zgadza się, więzadło przyzębne wokół korzenia wygląda zdrowo, co jest pozytywnym znakiem.)
Tandarts Meijer: Pokaż Laten we samen een plan maken voor de behandeling, zodat we de kans op complicaties zo klein mogelijk houden.
(Ułóżmy razem plan leczenia, żeby zminimalizować ryzyko powikłań.)
Otwarte pytania:
1. Welke delen van de kies bespreekt Tandarts Jansen?
Które części zęba omawia stomatolog Jansen?
2. Waarom is de positie van de apex van de tand belangrijk voor de behandeling?
Dlaczego pozycja wierzchołka korzenia zęba jest ważna dla leczenia?
3. Heb jij in je werk wel eens te maken met een lastige kies, en hoe ga je daarmee om?
Czy w swojej pracy spotkałeś się kiedyś z trudnym zębem trzonowym i jak sobie z nim radzisz?
Patiënt legt kiespijn uit aan tandarts
Patiënt de Vries: Pokaż Dokter, ik heb steeds pijn aan mijn rechterbovenkaak, vooral bij de kies.
(Doktorze, ciągle boli mnie prawa górna szczęka, zwłaszcza przy zębie trzonowym.)
Tandarts Visser: Pokaż Kun je precies aanwijzen waar de pijn zit? Voelt het meer aan de kroon, de wortel, of rondom de lippen?
(Czy możesz dokładnie wskazać miejsce bólu? Czy odczuwasz go bardziej w koronie, korzeniu, czy przy dziąsłach?)
Patiënt de Vries: Pokaż Ik denk dat het aan de kies is, net achter de hoektand. Het doet soms pijn bij het kauwen en er zijn wat groeven en spleten die gevoelig zijn.
(Myślę, że to ząb trzonowy, tuż za kłem. Czasem boli przy żuciu, a na powierzchni są szczeliny i rowki, które są wrażliwe.)
Tandarts Visser: Pokaż Dat kan betekenen dat het glazuur beschadigd is en misschien de dentine blootligt. We gaan dat bekijken en ook de pulpakamer controleren.
(To może oznaczać, że szkliwo jest uszkodzone, a dentyna odsłonięta. Sprawdzimy to i przeglądniemy też komorę miazgi.)
Patiënt de Vries: Pokaż Wat kan ik nu doen om de pijn te verminderen?
(Co mogę teraz zrobić, żeby złagodzić ból?)
Tandarts Visser: Pokaż Je kunt een pijnstiller nemen en proberen niet op die kant te kauwen. We plannen ook een afspraak voor een grondig onderzoek.
(Możesz wziąć środek przeciwbólowy i starać się nie żuć tą stroną. Umówimy też termin dokładnego badania.)
Otwarte pytania:
1. Welke delen van de tand noemt de patiënt bij het beschrijven van de pijn?
Jakie części zęba wymienia pacjent, opisując ból?
2. Wat raadt de tandarts aan om de kiespijn te verlichten?
Co stomatolog radzi, aby złagodzić ból zęba?
3. Heb jij weleens kiespijn gehad, en wat deed je toen om de pijn te verminderen?
Czy kiedykolwiek miałeś ból zęba trzonowego i co wtedy robiłeś, aby zmniejszyć ból?
Ćwiczenie 4: Zareaguj na sytuację
Instrukcja: Ćwiczenia w parach lub z nauczycielem.
1. Een patiënt vraagt wat de "apex van de tand" is. Leg dit eenvoudig uit en waarom het belangrijk is. (Gebruik: apex, wortel, zenuw)
(Pacjent pyta, co to jest „apex zęba”. Wyjaśnij to prosto i dlaczego jest to ważne. (Użyj: apex, korzeń, nerw))De apex is
(Apex to ...)Przykład:
De apex is het puntje van de wortel waar de zenuw doorheen gaat. Het is belangrijk omdat daar de zenuwen en bloedvaten in de tand zitten.
(Apex to wierzchołek korzenia, przez który przechodzi nerw. Jest ważny, ponieważ tam znajdują się nerwy i naczynia krwionośne w zębie.)2. Je bespreekt met een collega wat het alveolaire bot is en waarom het belangrijk is voor de tanden. Leg dit kort uit. (Gebruik: alveolaire bot, kies, ligament)
(Rozmawiasz z kolegą o kości wyrostka zębodołowego i dlaczego jest ważna dla zębów. Wyjaśnij to krótko. (Użyj: kość wyrostka zębodołowego, ząb trzonowy, więzadło))Het alveolaire bot
(Kość wyrostka zębodołowego ...)Przykład:
Het alveolaire bot is het bot rond de kies. Het zorgt ervoor dat de kies stevig vastzit met het parodontale ligament.
(Kość wyrostka zębodołowego to kość otaczająca ząb trzonowy. Zapewnia, że ząb trzonowy jest mocno osadzony dzięki więzadłu przyzębia.)3. Een patiënt wil weten wat het glazuur van een tand is en waarom het belangrijk is om het te beschermen. Leg dit uit. (Gebruik: glazuur, bescherming, eten)
(Pacjent chce wiedzieć, co to jest szkliwo zęba i dlaczego ważne jest jego chronienie. Wyjaśnij to. (Użyj: szkliwo, ochrona, jedzenie))Het glazuur is
(Szkliwo to ...)Przykład:
Het glazuur is de harde buitenlaag van de tand. Het beschermt de tand tegen schade door eten en drinken.
(Szkliwo to twarda, zewnętrzna warstwa zęba. Chroni ząb przed uszkodzeniami spowodowanymi przez jedzenie i picie.)4. Je legt aan een patiënt uit wat de functie is van de pulpakamer en de pulpaire zenuw. Geef een eenvoudige uitleg. (Gebruik: pulpakamer, zenuw, gevoeligheid)
(Wyjaśniasz pacjentowi, jaka jest funkcja komory miazgi i nerwu miazgowego. Podaj prostą definicję. (Użyj: komora miazgi, nerw, wrażliwość))De pulpakamer is
(Komora miazgi to ...)Przykład:
De pulpakamer is de ruimte in de tand waar de zenuw en bloedvaten zitten. Daardoor voelt de tand pijn en temperatuur.
(Komora miazgi to przestrzeń w zębie, gdzie znajdują się nerw i naczynia krwionośne. Dzięki temu ząb odczuwa ból i temperaturę.)5. Je helpt een patiënt zijn snijtand en hoektand te herkennen. Beschrijf kort het verschil in vorm. (Gebruik: snijtand, hoektand, vorm)
(Pomagasz pacjentowi rozpoznać siekacz i kieł. Opisz krótko różnicę w kształcie. (Użyj: siekacz, kieł, kształt))De snijtand is
(Siekacz to ...)Przykład:
De snijtand is recht en scherp om mee te snijden. De hoektand is puntiger en helpt bij het scheuren.
(Siekacz jest prosty i ostry, służy do cięcia. Kieł jest bardziej spiczasty i pomaga w rozrywaniu.)Ćwiczenie 5: Ćwiczenie pisemne
Instrukcja: Napisz 4 lub 5 zdań o tym, jak sprawdziłbyś ząb u pacjenta i co wyjaśniłbyś o budowie zęba.
Przydatne wyrażenia:
Eerst controleer ik … / Ik leg aan de patiënt uit dat … / Deze tand is gevoelig omdat … / Daarom wil ik verder onderzoek doen naar …
Oefening 6: Ćwiczenie z konwersacji
Instructie:
- Welke structuren kunnen beschadigd raken wanneer een tandbederf de tandzenuw bereikt? (Jakie struktury mogą zostać uszkodzone, gdy ubytek sięga nerwu zębowego?)
- Leg uit hoe de tanden in het alveolaire bot worden gefixeerd; welke weefsels zorgen voor deze verbinding? (Wyjaśnij, jak zęby są utrzymywane w kości zębodołowej; które tkanki umożliwiają to połączenie?)
- Geef aan welke delen van de tand zichtbaar zijn in de mond en welke bedekt zijn door het tandvlees. (Wskaż, które części zęba są widoczne w jamie ustnej, a które są pokryte dziąsłem.)
Wytyczne nauczania +/- 10 minut
Instrukcje dla nauczyciela
- Przeczytaj na głos przykładowe zwroty.
- Odpowiedz na pytania dotyczące obrazu.
- Studenci mogą również przygotować to ćwiczenie jako tekst pisemny na następną lekcję.
Przykładowe zwroty:
|
Wanneer een gaatje de zenuw bereikt, vernietigt het eerst het glazuur en dentine, en daarna kan het de pulpa gaan ontsteken. Gdy ubytek sięga nerwu, najpierw niszczy szkliwo i zębinę, a następnie może wywołać zapalenie miazgi zęba. |
|
Het parodontale ligament is het weefsel dat de wortel van de tand verbindt met het alveolaire bot. Wiązadło przyzębne to tkanka, która łączy korzeń zęba z kością wyrostka zębodołowego. |
|
De wortel is niet bedekt met glazuur, maar met wortelcement, waardoor deze gevoeliger wordt bij blootstelling. Korzeń nie jest pokryty szkliwem, lecz cementem, dlatego staje się bardziej wrażliwy, gdy jest odsłonięty. |
|
Het dento-alveolaire complex bestaat uit de wortel, wortelcement, het parodontale ligament en het alveolaire bot. Kompleks zębodołowo-zębny składa się z korzenia, cementu korzeniowego, więzadła przyzębia i kości zębodołowej. |
|
In de mond is alleen de kroon zichtbaar; de wortel zit in het bot en is bedekt door het tandvlees. W jamie ustnej widoczna jest tylko korona; korzeń znajduje się w kości i jest pokryty dziąsłem. |
|
Als het parodontale ligament of het alveolaire bot beschadigd is, kan de tand loskomen of zijn stabiliteit verliezen. Jeśli więzadło ozębnej lub kość wyrostka zębodołowego ulegnie uszkodzeniu, ząb może stać się luźny lub stracić stabilność. |
| ... |