Stomatologia 10 - proteza stała: korona, most, onlay i licówka
vaste prothese: kroon, brug, onlay en fineer
1. Nauka przez zanurzenie w języku
Stomatologia 10.1 Aktywność
Wybór korony
3. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1: Pisanie korespondencji
Instrukcja: Napisz odpowiedź na następującą wiadomość odpowiednią do sytuacji
Email: Otrzymasz krótkiego e‑maila od swojego nadzorującego stomatologa dotyczącego planu leczenia pacjentki i musisz na niego odpowiedzieć, przedstawiając swoją propozycję korony/mostu oraz wybór materiału.
Beste collega,
Bij mevrouw Jansen is element 24 ontzenuwd en sterk verzwakt. Element 25 ontbreekt al langer. Ik denk aan een kroon op 24 en misschien een kleine brug tot 26.
Kun jij kort opschrijven:
- welk type kroon je kiest voor 24 (bijv. metaal-keramische kroon of volledig keramische kroon) en waarom;
- of je een brug adviseert, en welk materiaal (bijv. zirkoniumbrug).
Houd rekening met kauwkracht én esthetiek.
Met vriendelijke groet,
dr. De Boer
Drogi kolego,
U pani Jansen ząb 24 jest leczony endodontycznie i znacznie osłabiony. Ząb 25 brakował już od dłuższego czasu. Myślę o koronie na 24 i być może małym moście do 26.
Czy możesz krótko napisać:
- jaki typ korony wybierasz dla 24 (np. korona metalowo-ceramiczna lub całkowicie ceramiczna) i dlaczego;
- czy zalecasz most, i z jakiego materiału (np. most z cyrkonu).
Weź pod uwagę siłę żucia oraz estetykę.
Pozdrawiam,
dr De Boer
Zrozum tekst:
-
Wat is er precies aan de hand met de elementen 24 en 25 bij mevrouw Jansen?
(Co dokładnie dzieje się z zębami 24 i 25 u pani Jansen?)
-
Wat vraagt dr. De Boer jou precies te doen in zijn e-mail?
(O co dokładnie dr De Boer prosi cię w swoim e-mailu?)
Przydatne zwroty:
-
Ik stel voor om … omdat …
(Proponuję … ponieważ …)
-
Voor element 24 zou ik … kiezen.
(Dla zęba 24 wybrałbym …)
-
Voor mevrouw Jansen adviseer ik wel/geen brug, omdat …
(Dla pani Jansen zalecam most / nie zalecam mostu, ponieważ …)
Voor element 24 stel ik een metaal-keramische kroon voor, omdat de premolaar veel kauwkracht krijgt en dit type kroon sterk is. Aan de buccale zijde is de keramiek esthetisch genoeg.
Ik adviseer een brug tussen 24 en 26 om element 25 te vervangen. Vanwege de belasting kies ik voor een zirkoniumbrug. Zirkonium is zeer sterk en ziet er natuurlijk uit.
Met vriendelijke groet,
[Naam student]
Drogi dr De Boer,
Dla zęba 24 proponuję koronę metalowo-ceramiczną, ponieważ ząb przedtrzonowy jest narażony na duże siły żucia, a ten typ koron gwarantuje wytrzymałość. Od strony policzkowej ceramika zapewnia odpowiednią estetykę.
Zalecam wykonanie mostu między 24 a 26 w celu zastąpienia zęba 25. Ze względu na obciążenia proponuję most z cyrkonu. Cyrkon jest bardzo wytrzymały i wygląda naturalnie.
Pozdrawiam,
[Imię i nazwisko studenta]
Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawne rozwiązanie
1. Bij een grote oude vulling in een kies ___ de tandarts vaak een kroon aan in plaats van een nieuwe vulling.
(Przy dużym, starym wypełnieniu w zębie ___ dentysta często zaleca koronę zamiast nowego wypełnienia.)2. Als de belasting in de zijkiezen hoog ___, kiest de tandarts meestal voor een metaal-keramische kroon.
(Jeśli obciążenie w zębach trzonowych jest duże ___, dentysta zwykle wybiera koronę metalowo-ceramiczną.)3. Voor een zirkoniumbrug ___ de assistent eerst een digitale afdruk met de scanner.
(Do mostu z cyrkonu ___ asystent najpierw wykonuje cyfrowy wycisk skanerem.)4. Na de preparatie ___ de tandarts een tijdelijke kroon voordat hij de patiënt naar huis laat gaan.
(Po preparacji ___ dentysta zakłada koronę tymczasową, zanim pozwoli pacjentowi wrócić do domu.)Ćwiczenie 3: Karty dialogowe
Instrukcja: Wybierz sytuację i przećwicz rozmowę z nauczycielem lub kolegami z klasy.
Patiënt kiest tussen twee kronen
Tandarts: Pokaż We kunnen een metaal-keramische kroon of een volledig keramische kroon maken; beide zijn sterk.
(Możemy wykonać koronę metalowo-ceramiczną albo koronę w całości ceramiczną; obie są trwałe.)
Patiënt: Pokaż Wat is het belangrijkste verschil, ziet u dat aan de kleur?
(Jaka jest zasadnicza różnica — czy to widać po kolorze?)
Tandarts: Pokaż Een volledig keramische kroon lijkt natuurlijker aan de voorkant; metaal-keramisch is iets minder mooi maar vaak iets goedkoper.
(Korona w całości ceramiczna wygląda bardziej naturalnie z przodu; metalowo-ceramiczna jest nieco mniej estetyczna, ale często trochę tańsza.)
Patiënt: Pokaż Dan neem ik graag een volledig keramische kroon, het gaat om een voortand.
(W takim razie poproszę koronę w całości ceramiczną, chodzi o siekacz.)
Otwarte pytania:
1. Waarom kiest de patiënt voor een volledig keramische kroon?
Dlaczego pacjent wybiera koronę w całości ceramiczną?
2. Welke soort kroon zou jij zelf kiezen en waarom?
Jaką koronę sam byś wybrał i dlaczego?
Collega overlegt: brug en afdruk
Tandarts Anna: Pokaż Bij meneer De Vries denk ik aan een zirkoniumbrug, hij heeft veel kracht bij het kauwen.
(U pana De Vriesa myślę o moście z cyrkonu, ma dużą siłę żucia.)
Tandarts Mark: Pokaż Ja, dat is sterker dan volledig keramiek op die plek; hier gaat het vooral om functie.
(Tak, to jest mocniejsze niż pełna ceramika w tym miejscu; tu przede wszystkim chodzi o funkcję.)
Tandarts Anna: Pokaż Ik wil een digitale afdruk maken; dat is sneller en comfortabeler voor deze patiënt.
(Chcę wykonać wycisk cyfrowy; to szybciej i wygodniej dla tego pacjenta.)
Tandarts Mark: Pokaż Goed idee, dan kunnen we meteen tijdelijke kronen plaatsen en later de definitieve cementering doen.
(Dobry pomysł — wtedy możemy od razu założyć korony tymczasowe, a później wykonać ostateczne cementowanie.)
Otwarte pytania:
1. Waarom kiest Anna voor een zirkoniumbrug?
Dlaczego Anna wybiera most z cyrkonu?
2. Gebruik jij liever een siliconen afdruk of een digitale afdruk, en waarom?
Wolisz wycisk silikonowy czy cyfrowy i dlaczego?
Ćwiczenie 4: Zareaguj na sytuację
Instrukcja: Ćwiczenia w parach lub z nauczycielem.
1. Je hebt een intake met een nieuwe patiënt. De patiënt vraagt: “Waarom heb ik eigenlijk een kroon nodig en geen vulling?” Leg in eenvoudige woorden uit waarom je een kroon adviseert. (Gebruik: de kroon, breken, beschermen, ik adviseer u...)
(Masz wizytę wstępną z nowym pacjentem. Pacjent pyta: „Dlaczego właściwie potrzebuję korony, a nie wypełnienia?” Wyjaśnij prostymi słowami, dlaczego zalecasz koronę. (Użyj: de kroon, breken, beschermen, ik adviseer u...))Ik adviseer
(Ik adviseer ...)Przykład:
Ik adviseer een kroon omdat de tand anders kan breken. Met de kroon beschermen we de tand en heeft u minder kans op pijn.
(Ik adviseer een kroon omdat de tand anders kan breken. Met de kroon beschermen we de tand en heeft u minder kans op pijn.)2. Een patiënte is onzeker over haar voortanden. Ze wil graag weten wat een ‘facette’ is. Leg kort uit wat een keramische facette is en wat het voordeel is. (Gebruik: de keramische facette, mooi, kleur van de tand)
(Pacjentka jest niepewna swoich przednich zębów. Chce wiedzieć, czym jest „licówka”. Krótko wyjaśnij, czym jest ceramiczna licówka i jaka jest jej zaleta. (Użyj: de keramische facette, mooi, kleur van de tand))Een keramische facette
(Een keramische facette ...)Przykład:
Een keramische facette is een dun laagje dat we op de tand plakken. Het geeft een mooie vorm en past goed bij de kleur van de tand.
(Een keramische facette is een dun laagje dat we op de tand plakken. Het geeft een mooie vorm en past goed bij de kleur van de tand.)3. Je bespreekt met een patiënt welke soort kroon het beste is voor een kies achterin de mond. Leg uit waarom je misschien voor een metaal-keramische kroon kiest en niet voor volledig keramisch. (Gebruik: de metaal-keramische kroon, sterk, kauwkracht)
(Rozmawiasz z pacjentem o tym, która korona będzie najlepsza na trzonowiec z tyłu jamy ustnej. Wyjaśnij, dlaczego możesz wybrać koronę metalowo-ceramiczną, a nie całkowicie ceramiczną. (Użyj: de metaal-keramische kroon, sterk, kauwkracht))Voor die kies
(Voor die kies ...)Przykład:
Voor die kies raad ik een metaal-keramische kroon aan. Die kroon is sterk en kan de hoge kauwkracht achterin goed verdragen.
(Voor die kies raad ik een metaal-keramische kroon aan. Die kroon is sterk en kan de hoge kauwkracht achterin goed verdragen.)4. Je werkt samen met je assistent aan een kroonpreparatie. Leg kort uit welk type afdruk je vandaag wilt maken, zodat de assistent de spullen klaarmaakt. (Gebruik: de siliconen afdruk, de digitale afdruk, precies, labo)
(Pracujesz z asystentką przy preparacji pod koronę. Krótko wyjaśnij, jaki rodzaj wycisku chcesz dziś wykonać, aby asystentka przygotowała materiały. (Użyj: de siliconen afdruk, de digitale afdruk, precies, labo))Voor deze kroon
(Voor deze kroon ...)Przykład:
Voor deze kroon wil ik een siliconen afdruk maken. De siliconen afdruk is precies en het labo kan daarmee goed werken.
(Voor deze kroon wil ik een siliconen afdruk maken. De siliconen afdruk is precies en het labo kan daarmee goed werken.)Ćwiczenie 5: Ćwiczenie pisemne
Instrukcja: Napisz 4 lub 5 zdań prostym językiem, w których wyjaśnisz pacjentowi, które rozwiązanie byś polecił: koronę całkowicie ceramiczną, koronę z cyrkonu czy koronę metalowo‑ceramiczną, i dlaczego.
Przydatne wyrażenia:
Eerst maken we een afdruk. / Daarna plaatsen we een tijdelijke kroon. / Deze optie is sterk en/of esthetisch. / Op de volgende afspraak cementeren we definitief.
Oefening 6: Ćwiczenie z konwersacji
Instructie:
- De assistent wil weten wat ons protocol is voor het vervangen van een versleten kroon door een nieuwe porselein-gemetalliseerde kroon (PFM). Hoeveel afspraken heeft u nodig en hoe lang duren deze? (Asystent chce poznać nasz protokół wymiany zużytej korony na nową koronę porcelanową z podbudową metalową (PFM). Ile wizyt jest potrzebnych i jak długo one trwają?)
- Wat doet u bij elke afspraak? (Co będziesz robić podczas każdej wizyty?)
- Welke instrumenten en materialen gebruik je in elk ervan? (Jakich instrumentów i materiałów użyjesz w każdym z nich?)
Wytyczne nauczania +/- 10 minut
Instrukcje dla nauczyciela
- Przeczytaj na głos przykładowe zwroty.
- Odpowiedz na pytania dotyczące obrazu.
- Studenci mogą również przygotować to ćwiczenie jako tekst pisemny na następną lekcję.
Przykładowe zwroty:
|
Voordat ik de tand voorbereidt, maak ik een siliconenmal zodat ik de tijdelijke kroon kan vervaardigen met bis-acrylaat hars. Przed przygotowaniem zęba wykonam indeks silikonowy, aby móc wykonać koronę tymczasową z żywicy bis-akrylowej. |
|
We verwijderen de oude kroon door deze te sectiesnijden met een turbineboor, daarna gebruiken we een elevator en een kroonverwijderaar. Usuniemy starą koronę, przecinając ją za pomocą wiertła turbinowego, a następnie wykorzystując podważacz i narzędzie do zdejmowania koron. |
|
Ik neem nu de definitieve afdruk met heavy-body siliconen (putty) en light-body siliconen. Obecnie pobieram wycisk końcowy silikonem o wysokiej gęstości (masa plastyczna) oraz silikonem o niskiej gęstości. |
|
Tijdens de tweede sessie controleren we de pasvorm van het metalen framewerk en de occlusale ruimte die beschikbaar is voor het keramiek. Podczas drugiej sesji sprawdzamy dopasowanie metalowego szkieletu oraz przestrzeń okluzyjną dostępną dla ceramiki. |
|
Bij de derde sessie verwijderen we de tijdelijke kroon, controleren we de contactpunten, occlusie en de pasvorm bij de hals. Podczas trzeciej wizyty zdejmujemy koronę tymczasową, sprawdzamy punkty styczne, okluzję oraz dopasowanie szyjkowe. |
|
Als alles perfect is, cementeren we de kroon permanent met Ketac Cem. Jeśli wszystko jest idealne, cementujemy koronę na stałe za pomocą Ketac Cem. |
| ... |