Werkwoorden met een vaste prepositie

Vaste combinaties: werkwoord + voorzetsel (met / voor / aan)

Sommige werkwoorden “vragen” altijd hetzelfde voorzetsel. Dat voorzetsel is geen vrije keuze: je leert het als vaste combinatie.

• akkoord gaan met een voorstel
• bang zijn voor fouten
• aandacht besteden aan details

Tip: Zie het als één woordgroep. Als je het werkwoord gebruikt, “plakt” het voorzetsel eraan vast.

Hoe maak je de zin: 3 vaste plekken

1. Werkwoord (vervoegd) staat op z’n normale plek.
2. Voorzetsel komt direct vóór het “ding” (zelfstandig naamwoord of voornaamwoord).
3. Daarna komt de rest van de woordgroep.

Betekenis in één oogopslag (handige associaties)

Deze associaties helpen bij het onthouden. Ze zijn niet altijd 100% “logisch”, maar vaak wel bruikbaar.

• met = samen / in combinatie met iets: bezig zijn met, ervaring hebben met, stoppen met
• voor = richting/risico/doel: bang zijn voor, waarschuwen voor, verantwoordelijk zijn voor
• aan = richten op / deelnemen aan / aanpassen aan: denken aan, deelnemen aan, gewend zijn aan

Wederkerende werkwoorden: ‘zich’ moet mee veranderen

Bij wederkerende werkwoorden hoort een wederkerend voornaamwoord. Dat verandert met de persoon.

Let op: het voorzetsel blijft hetzelfde. Alleen me/je/zich/ons verandert.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze direct herkent)

• 1) Verkeerd voorzetsel kiezen

  We hebben veel belangstelling in dit nieuwsartikel.
  We hebben veel belangstelling voor dit nieuwsartikel.

• 2) ‘zich’ vervangen door hem/haar

  De redacteur bemoeit hem met de kop.
  De redacteur bemoeit zich met de kop.

• 3) Het voorzetsel los “laten zweven”

  Ik heb me gisteren aangemeld een cursus.
  Ik heb me gisteren aangemeld voor een cursus.

Snelle zelfcheck (1 minuut)

1. Is het een vaste combinatie? (staat het in de lijst/tabel?)
2. Is het werkwoord wederkerend? Dan: me/je/zich/ons.
3. Staat het voorzetsel direct vóór de persoon/zaak waar het bij hoort?

Als je deze drie vragen kunt afvinken, zit je zin bijna altijd goed.