Bijvoeglijke naamwoorden kunnen eindigen op -lijk, -ig, -isch, -baar, -loos en krijgen vaak geen uitgang -e in specifieke gevallen.
| Uitgang | Voorbeeld | |
|---|---|---|
| Krijgen een -e | -lijk → -lijke | gevaarlijk → de gevaarlijke wandeling |
| -ig → -ige | gelukkig → de gelukkige mensen | |
| -isch → -ische | hilarisch → de hilarische verhalen | |
| -baar → -bare | leesbaar → de leesbare geschriften | |
| -loos → -loze | zinloos → de zinloze handeling | |
| Nooit een -e | -en | gekregen → een gekregen boek |
| voltooid deelwoord (-en) | geschreven → een geschreven letter | |
| rechter / linker | rechter → aan de rechterkant van de weg | |
| zonder lidwoord | oud brood | |
| na een, elk, geen, etc. | elk nieuw boek |
Uitzonderingen!
- Als je iets in het algemeen bedoelt, gebruik je het zelfstandig naamwoord in het enkelvoud zonder lidwoord. Voor een het-woord krijgt het bijvoeglijk naamwoord dan geen -e.
- Rechter en linker krijgen geen -e, vaak zitten deze woorden vast aan het zelfstandig naamwoord.
Oefening 1: Meerkeuze
Instructie: Kies het juiste antwoord
1. In mijn vrije tijd kijk ik graag naar een ____ serie om me te ontspannen.
2. Ik heb elke vrijdag genoeg ____ met een rustig boek en een kop thee.
3. Op zaterdag doe ik vaak ____ brood in een bakje voor de eenden in het park.
4. De tenniscompetitie speelt meestal op de ____ baan, naast het clubhuis.
Oefening 2: Herschrijf de zinnen
Instructie: Herschrijf de zinnen en zet het bijvoeglijk naamwoord in de juiste vorm: voeg -e toe waar dat moet en laat -e weg waar dat niet mag (bijv. bij woorden op -en, bij rechter/linker, bij enkelvoud zonder lidwoord of na woorden als een/elk/geen/veel/weinig).
-
De hond is gevaarlijk. Het is een hond.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldHet is een gevaarlijke hond.
-
De film was hilarisch. We zagen de film gisteravond.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldWe zagen gisteravond de hilarische film.
-
Ik heb een boek gekregen. Ik lees het boek in één keer uit.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldIk lees het gekregen boek in één keer uit.
-
Hij rijdt rechts van de weg. Hij blijft aan de kant van de weg.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldHij blijft aan de rechterkant van de weg.
Oefening 3: Grammatica in actie
Instructie: Bespreek twee activiteiten en kies samen één geschikte optie.
- Welke hobby past het beste bij ons team en waarom?
- Welke activiteit is gezellig en welke is gevaarlijk voor onze groep? Leg uit.
- Ik geef de voorkeur aan een ontspannende hobby na een drukke week.
- Tijd doorbrengen met collega’s tijdens een sportieve competitie.
- Een hilarische activiteit is leuk, maar een gevaarlijke activiteit liever niet.
- bijvoeglijk naamwoord met -e bij de-woorden (bijvoorbeeld: de gezellige activiteit)
- geen -e bij het-woord zonder lidwoord in het algemeen (bijvoorbeeld: sporten is ontspannend)
- geen -e bij rechter/ linker (bijvoorbeeld: aan de rechterkant van het park)
