Gebruik van bijvoeglijke naamwoorden

Gebruik van bijvoeglijke naamwoorden


Bijvoeglijke naamwoorden kunnen eindigen op -lijk, -ig, -isch, -baar, -loos en krijgen vaak geen uitgang -e in specifieke gevallen.

Wanneer krijgt een bijvoeglijk naamwoord een -e?

  • Meestal wél -e als er iets vóór het zelfstandig naamwoord staat: de, het, dit, die, mijn, zijn, enz.
  • Vaak géén -e in één specifieke situatie: een + het-woord (enkelvoud). Voorbeeld: een nieuw project.
Context Uitgang bijvoeglijk naamwoord Voorbeelden
de-woord (enkelvoud) met de/een/die/mijn... meestal -e de nieuwe hobbyclub / een nieuwe hobbyclub / mijn nieuwe hobbyclub
het-woord met het/dat/dit/mijn... -e het nieuwe abonnement / dit nieuwe abonnement
het-woord met een (enkelvoud) geen -e een nieuw abonnement / een gevaarlijk plan
meervoud (de/het maakt niet uit) -e nieuwe abonnementen / gevaarlijke situaties

Snelle beslisroute (zelfcheck)

  1. Stap 1: Is het woord meervoud? → altijd -e.

    de leesbare documenten

  2. Stap 2: Is het enkelvoud? Kijk dan naar het woord ervoor (lidwoord/aanwijzer/bezit).
    • Staat er de/het/die/dat/dit/mijn/jouw/elk/geen...? → -e.
    • Staat er een?
      • de-woord-e: een veilige route
      • het-woordgeen -e: een veilig plan

Valkuil: “zonder lidwoord” betekent vaak “algemeen”

  • Als je iets in het algemeen bedoelt, gebruik je vaak enkelvoud zonder lidwoord.

    Dan krijgt een bijvoeglijk naamwoord bij een het-woord meestal géén -e.

Bedoeling Voorbeeld Waarom?
algemeen oud brood geen lidwoord; je bedoelt brood in het algemeen (niet één specifiek brood)
specifiek het oude brood je wijst een bepaald brood aan

Vaste combinaties: rechter en linker

  • rechter en linker krijgen vaak geen -e omdat ze in vaste combinaties zitten.
  • Meestal schrijf je het ook als één woord met het zelfstandig naamwoord.

Correct: aan de rechterkant, op de linkerrijstrook
Niet: aan de rechte kant (hier gaat het om richting/plaats, niet om “recht” als in “niet krom”)

Spellinghint: sommige woorden “willen” bijna altijd een -e

  • Bijvoeglijke naamwoorden op -lijk, -ig, -isch, -baar, -loos krijgen in de praktijk vaak een -e, omdat ze vaak in contexten staan met de/het of meervoud.
  • Let op: de eindregel blijft: kijk naar het woord ervoor (de/het/een/geen...) en naar het- of de-woord.

de gevaarlijke wandelingde gelukkige mensenhet hilarische verhaalde leesbare documenteneen zinloze handeling

Mini-checklist vóór je antwoord

  • 1 Is het meervoud? → -e.
  • 2 Is het een + het-woord (enkelvoud)? → geen -e.
  • 3 Is het een vaste combinatie zoals rechterkant/linkerrijstrook? → meestal geen -e.
  • 4 Bedoel je iets algemeen zonder lidwoord? Denk extra na: vaak geen -e bij het-woorden.
 UitgangVoorbeeld
Krijgen een -e-lijk → -lijkegevaarlijk → de gevaarlijke wandeling
 
-ig → -igegelukkig → de gelukkige mensen
-isch → -ischehilarisch → de hilarische verhalen
-baar → -bareleesbaar → de leesbare geschriften
-loos → -lozezinloos → de zinloze handeling
Nooit een -e-engekregen → een gekregen boek
voltooid deelwoord (-en)geschreven → een geschreven letter
rechter / linkerrechter → aan de rechterkant van de weg
zonder lidwoordoud brood
na een, elk, geen, etc.elk nieuw boek 

Uitzonderingen!

  1. Als je iets in het algemeen bedoelt, gebruik je het zelfstandig naamwoord in het enkelvoud zonder lidwoord. Voor een het-woord krijgt het bijvoeglijk naamwoord dan geen -e.
  2. Rechter en linker krijgen geen -e, vaak zitten deze woorden vast aan het zelfstandig naamwoord.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Op zaterdag ga ik vaak wandelen, maar ik kies liever een veilige route dan een ____ wandeling.


2. Na de wedstrijd las ik een ____ blog over amateurvoetbal en ik moest hard lachen.


3. Ik heb elk ____ abonnement op een sportapp eerst een maand getest voordat ik ervoor betaal.


4. Ik wil dit weekend ____ brood aan de eenden geven, maar alleen op plekken waar het mag.


Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de woordgroepen: zet het bijvoeglijk naamwoord in de juiste vorm — met -e of zonder -e, volgens de regels (bij de/het: -e; bij een/elk/geen, zonder lidwoord of bij rechter/linker: geen -e).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Toon/verberg hints
  1. een wandeling die gevaarlijk is
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    een gevaarlijke wandeling
  2. de mensen die gelukkig zijn
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    de gelukkige mensen
  3. een verhaal dat hilarisch is
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    een hilarisch verhaal
  4. de documenten die leesbaar zijn
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    de leesbare documenten

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies per blok de correcte zin.

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1.
Fout: bij 'een' en een de-woord moet het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -e krijgen: 'een nieuwe hobbyclub'.
2.
Fout: 'rechter' en 'kant' vormen één woord in deze context, en 'rechter' krijgt geen -e; dus 'rechterkant' is correct.

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Yoni De Ketelaere

Bachelor in International Business Management

HOGENT

University_Logo

België


Laatst bijgewerkt:

zaterdag, 30/05/2026 21:23