Gebruik van de voltooid verleden tijd met de onvoltooid verleden tijd

Gebruik van de voltooid verleden tijd met de onvoltooid verleden tijd


De voltooid verleden tijd wordt gecombineerd met de onvoltooid verleden tijd om twee acties in het verleden te beschrijven, waarbij de ene handeling al voltooid was voordat de andere begon.

Wanneer gebruik je deze combinatie?

Je gebruikt onvoltooid verleden tijd (OVT) + voltooid verleden tijd (VVT) als je in het verleden twee momenten vergelijkt:

  • OVT = de gebeurtenis die je vertelt (het referentie-moment).
  • VVT = wat al eerder klaar was vóór dat moment.

Denk: “Toen X gebeurde, was Y al gebeurd.”

Het tijdschema (zo onthoud je het snel)

  • Eerst: VVT → had/was + voltooid deelwoord
  • Daarna: OVT → ging, kwam aan, begon, ontmoette…
Volgorde in de tijd Werkwoordsvorm Voorbeeld
1) eerder VVT (had/was + v.d.) Ik had mijn cv bijgewerkt.
2) later OVT Daarna ging ik naar het uitzendbureau.

De bouw: waar zet je ‘had/was’ en het voltooid deelwoord?

In een zin met voordat / toen / nadat krijg je vaak twee delen (twee werkwoorden).

  • had/was staat meestal vroeg in de bijzin of hoofdzin.
  • Het voltooid deelwoord staat vaak achteraan in dat zinsdeel.
Constructie Voorbeeld
Voordat + OVT, VVT Voordat hij ging solliciteren, had hij zijn cv bijgewerkt.
Toen + OVT, VVT Toen ik hem ontmoette, had ik mijn stage afgerond.
Nadat + VVT, OVT Nadat ik mijn stage had afgerond, schreef ik mijn eerste cv in het Nederlands.

Had of was? (de snelle keuze)

  • Kies meestal had bij de meeste werkwoorden: had geprint, had besproken, had aangepast.
  • Kies vaak was bij werkwoorden van beweging of verandering van toestand: was vertrokken, was aangekomen, was begonnen.

Let op: sommige werkwoorden kunnen in de praktijk met hebben voorkomen waar je ook zijn verwacht (verschil in betekenis/benadrukking). Als je twijfelt: kies de vorm die je in het Nederlands het vaakst hoort/lezend tegenkomt.

Correct Ook goed (ander accent)
Toen ik aankwam, was de vergadering al begonnen. Toen ik aankwam, had de vergadering al begonnen. (komt ook voor)

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze vermijdt)

  • Fout 1: geen VVT gebruiken terwijl er “al eerder” is

    Toen ik aankwam, printte ik de motivatiebrief al.

    Goed: Toen ik aankwam, had ik de motivatiebrief al geprint.

  • Fout 2: verkeerde tijd na “voordat”

    Voordat hij solliciteerde, heeft hij zijn cv bijgewerkt.

    Goed: Voordat hij solliciteerde, had hij zijn cv bijgewerkt.

  • Fout 3: voltooid deelwoord niet achteraan

    Toen ik hem ontmoette, had ik afgerond mijn stage.

    Goed: Toen ik hem ontmoette, had ik mijn stage afgerond.

Zelfcheck: klopt jouw zin?

  1. Zijn er twee acties in het verleden?
  2. Welke actie was eerder? → die zet je in VVT (had/was + v.d.).
  3. Welke actie is het referentie-moment? → die zet je in OVT.
  4. Staat het voltooid deelwoord achteraan in dat zinsdeel?
  5. Gebruik je een signaalwoord zoals voordat, toen, nadat om de volgorde duidelijk te maken?
  1. Gebruik vaak met tijdsbepalingen zoals 'voordat', 'nadat', of 'terwijl'.
  2. De combinatie van de twee tijden helpt de context en tijdsverhouding tussen twee handelingen duidelijk te maken.
Onvoltooid verleden tijdVoltooid verleden tijdVoorbeeld
gaan → ging zijn + geüpdatetVoordat hij ging solliciteren, had hij zijn cv geüpdatet.
ontmoeten → ontmoettehad + afgerondToen ik hem ontmoette, had ik mijn stage afgerond.
hebben → hadhad + geschrevenVoordat ze het sollicitatiegesprek had, had zij de referentiebrief geschreven.
beginnen → begonhad + voltooidVoordat ze haar baan begon, had ze de technische opleiding voltooid.
aankomen → aankwamhad + afgemaaktToen ze bij de werkplek aankwam, had zij haar motivatiebrief afgemaakt.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Voordat ik naar het uitzendbureau ging, ____ ik mijn cv bijgewerkt.


2. Toen ik bij het sollicitatiegesprek aankwam, ____ ik de motivatiebrief al geprint.


3. Nadat ik mijn stage ____, schreef ik mijn eerste cv in het Nederlands.


4. Voordat mijn oude baas mij aanbeval, ____ hij mijn prestaties met HR besproken.


Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf steeds twee korte zinnen tot één zin met 'voordat' of 'toen'. Gebruik onvoltooid verleden tijd + voltooid verleden tijd (had/was + voltooid deelwoord).

Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (Voordat) Hij ging solliciteren. Eerst had hij zijn cv geüpdatet.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Voordat hij ging solliciteren, had hij zijn cv geüpdatet.
  2. Hint Hint (Toen) Ik ontmoette mijn nieuwe collega. Eerst had ik mijn stage afgerond.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Toen ik mijn nieuwe collega ontmoette, had ik mijn stage afgerond.
  3. Hint Hint (Voordat) Ze had het sollicitatiegesprek. Eerst had ze de referentiebrief geschreven.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Voordat ze het sollicitatiegesprek had, had ze de referentiebrief geschreven.
  4. Hint Hint (Voordat) Ze begon met haar baan. Eerst had ze de technische opleiding voltooid.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Voordat ze met haar baan begon, had ze de technische opleiding voltooid.

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Voer een rollenspel en beschrijf wat al klaar was vóór elke gebeurtenis.

Situatie
Je oefent met een recruiter over je cv en sollicitatiegeschiedenis.

Bespreek
  • Welke opleiding en specialisatie had je al afgerond voordat je solliciteerde?
  • Wat had je aan je cv en motivatiebrief aangepast voordat je het verstuurde? (vaardigheden, werkervaring)

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Voordat ik ging solliciteren, had ik mijn cv bijgewerkt.
  • Toen ik het sollicitatiegesprek had, had ik mijn motivatiebrief al afgemaakt.
  • Nadat ik mijn stage had afgerond, had ik al werkervaring opgebouwd.

Gebruik in gesprek
  • Voordat + OVT, had + voltooid deelwoord
  • Toen + OVT, had + voltooid deelwoord

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Yoni De Ketelaere

Bachelor in International Business Management

HOGENT

University_Logo

België


Laatst bijgewerkt:

donderdag, 23/04/2026 13:32