Modale werkwoorden: moeten/ kunnen/ mogen + + passief

Wanneer gebruik je een modaal werkwoord + passief?

Je gebruikt deze combinatie als je niet wilt benadrukken wie iets doet, maar wat er (moet/kan/mag) gebeuren.

• moeten + passief = verplichting / noodzaak
• kunnen + passief = mogelijkheid / haalbaarheid
• mogen + passief = toestemming of verbod

De vaste bouwsteen (woordvolgorde)

Onthoud dit als één blok:

modaal werkwoord + voltooid deelwoord + worden

2 snelle controles: klopt het passief?

1. Stap 1: Zoek het ‘gebeuren’

   Wat gebeurt er met het onderwerp? Dat werkwoord staat als voltooid deelwoord.

   Bijv. verzorgen → verzorgd

2. Stap 2: Zet er ‘worden’ achter

   Zonder worden is je passief vaak incompleet.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

• Fout 1: het hele werkwoord gebruiken i.p.v. het voltooid deelwoord

  Hier mag geen extra zorg inkopen worden.

  Hier mag geen extra zorg ingekocht worden.

• Fout 2: ‘zijn’ gebruiken waar ‘worden’ nodig is

  De aanvraag moet morgen door de gemeente beoordeeld zijn.

  De aanvraag moet morgen door de gemeente beoordeeld worden.

  Let op: beoordeeld zijn klinkt als: het resultaat is al bereikt. In deze les gaat het om de actie/procedure: beoordeeld worden.

‘Door + persoon’: wanneer wel, wanneer niet?

Door + uitvoerder is vaak niet nodig.

• Zonder uitvoerder (meest neutraal):

  De oudere moet dagelijks goed verzorgd worden.

• Met uitvoerder (als het relevant is):

  De oudere moet dagelijks goed verzorgd worden door de thuiszorg.

Waarom staat er vaak ‘er’ in dit soort zinnen?

Als je een passieve zin maakt zonder duidelijk ‘ding/persoon’ als onderwerp, gebruik je vaak er als opvulling.

Tip: Als je zin begint met een bijwoordelijke bepaling (Bij valpreventie…, In deze wachtkamer…), komt er meestal direct na het modale werkwoord: moet er, kan er, mag er.

Zelfcheck (30 seconden)

1. Staat het modale werkwoord op positie 2? (moet/kan/mag)

2. Staat het voltooid deelwoord vóór worden aan het einde? (… geplaatst worden)

3. Is door + persoon echt nodig, of kan het weg?

4. Geen duidelijk onderwerp? Gebruik dan vaak er.