Aanwijzende voornaamwoorden: hetzelfde / dezelfde

Aanwijzende voornaamwoorden: hetzelfde / dezelfde


Hetzelfde en dezelfde geven een overeenkomst aan met iets bekends.

Kies snel: gaat het om een zelfstandig naamwoord of om “gelijk/onveranderd”?

  • dezelfde = je bedoelt dezelfde persoon/zaak (bij de-woorden en meervoud).
  • hetzelfde = je bedoelt hetzelfde ding (bij het-woorden) óf je bedoelt “gelijk / ongewijzigd” (bijwoordelijk).

Tip: Vraag jezelf: “Kan ik er het of de voor zetten?” Dan weet je vaak direct welke vorm past.

Stap-voor-stap beslisroute (werkt bijna altijd)

  1. Staat er een zelfstandig naamwoord achter?

    • Ja → kijk naar het woord: de-woord / het-woord / meervoud.
    • Nee → je bedoelt meestal “gelijk/onveranderd” → hetzelfde.
  2. Welk lidwoord hoort erbij?

    • de afspraak / de plek / de verloskundige → dezelfde
    • het nummer / het tijdstip / het beleid → hetzelfde
    • meervoud: vitamines / afspraken / teams → dezelfde

Overzicht in één tabel

Context Juiste keuze Voorbeeld
de-woord dezelfde Ik wil dezelfde verloskundige als vorige keer.
het-woord hetzelfde Het is nog hetzelfde nummer.
meervoud dezelfde Neem dezelfde vitamines mee.
“gelijk / ongewijzigd” (zonder zelfstandig naamwoord) hetzelfde De werkwijze is in beide gevallen hetzelfde.

Veelgemaakte fout: los schrijven

  • Altijd aan elkaar: dezelfde, hetzelfde.
  • Niet: de zelfde / het zelfde.

Lastige gevallen (waarom kan het soms allebei?)

Soms hangt het af van wat je bedoelt:

  • Dezelfde = precies dezelfde (identiek, dezelfde persoon/zaak).

    Voorbeeld: Dezelfde gynaecoloog als vorige keer (dus niet iemand anders).

  • Hetzelfde = gelijk in resultaat/aanpak (het blijft onveranderd).

    Voorbeeld: De aanpak blijft hetzelfde (rustig en duidelijk).

Snelle zelfcheck (2 vragen)

  1. Volgt er een zelfstandig naamwoord?

    Ja → dezelfde (de-woord/meervoud) of hetzelfde (het-woord).

  2. Bedoel ik “onveranderd / gelijk”?

    Ja → meestal hetzelfde.

  1. Gebruik hetzelfde voor het-woorden en als bijwoord met de betekenis gelijk, ongewijzigd of eerder.
  2. Gebruik dezelfde voor de-woorden en meervoudsvormen.
WoordenVoorbeeldzinnen
HetzelfdeDe vroedvrouw is hetzelfde gebleven.
DezelfdeLieve gynaecoloog! Ik heb dezelfde als jij.

Uitzonderingen!

  1. In sommige gevallen kunnen zowel dezelfde als hetzelfde worden gebruikt, afhankelijk van de betekenis: gebruik dezelfde voor de-woorden of meervoudsvormen, en hetzelfde voor gelijkheid of ongewijzigdheid.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Ik werk in twee praktijken, maar de werkwijze is in beide gevallen _____.


2. Bij de intake wil ik graag _____ verloskundige als bij mijn eerste zwangerschap.


3. Neem _____ vitamines mee naar het gesprek, dan kan ik meteen zien wat je gebruikt.


4. Na de bevalling bleef de pijn op _____ plek, dus ze belde de huisartsenpost.


Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zin met hetzelfde of dezelfde (kies de juiste vorm voor het-woorden, de-woorden of meervoud).

Toon/verberg hints
  1. Ik heb een nieuwe afspraak bij de huisarts. Ik wil graag weer dokter Van Dijk.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ik wil graag dezelfde huisarts.
  2. Mijn telefoonnummer is niet veranderd. Het is nog nummer.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Het is nog hetzelfde nummer.
  3. Vorige maand hadden we een vergadering om 9.00 uur. Morgen is de vergadering ook om 9.00 uur.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Morgen is de vergadering op hetzelfde tijdstip.
  4. Ik heb een nieuw paspoort. Ik wil daar ook een foto in zetten die ik eerder gebruikte.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ik wil dezelfde foto gebruiken.

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Voer een gesprek en vergelijk zorgkeuzes met een eerdere bevalling.

Situatie
Je werkt bij de kraamzorg en plant een intake na een positieve zwangerschapstest.

Bespreek
  • Welke kraamzorg wil je en waarom kies je precies die?
  • Wil je dezelfde vroedvrouw of dezelfde gynaecoloog als vorige keer? Leg uit waarom wel of niet. 

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Ik wil dezelfde vroedvrouw als bij mijn vorige bevalling.
  • We kiezen dezelfde gynaecoloog, dat voelt vertrouwd.
  • Tijdens de kraamzorg moet de aanpak hetzelfde blijven: rustig en duidelijk uitleggen.

Gebruik in gesprek
  • hetzelfde (bij het-woorden/als bijwoord)
  • dezelfde + de-woord
  • dezelfde + meervoud

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Yoni De Ketelaere

Bachelor in International Business Management

HOGENT

University_Logo

België


Laatst bijgewerkt:

donderdag, 23/04/2026 13:04