Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Czasowniki z stałą przyimkową

Werkwoorden met een vaste prepositie


Een werkwoord en een voorzetsel die als een vast paar bij elkaar horen om een specifieke betekenis te vormen.

(Czasownik i przyimek, które tworzą stałą parę i razem nadają konkretne znaczenie.)

O co chodzi z „werkwoord + vast voorzetsel”?

W języku niderlandzkim wiele czasowników (i wyrażeń) łączy się z jednym stałym przyimkiem. To nie jest „logiczne” jak w polskim — trzeba to traktować jak gotową parę i zapamiętać razem.

  • akkoord gaan met = zgadzać się z czymś
  • bang zijn voor = bać się czegoś
  • gewend zijn aan = być przyzwyczajonym do czegoś

Wskazówka: ucz się tego jak jednego hasła (np. „stoppen met”), a nie jak osobnych słów.

Szybka mapa znaczeń: met / voor / aan

Przyimek Najczęstsza „idea” Typowe pary z tabeli
met „z / wobec / w sprawie” (często: opinia, kontakt, doświadczenie) het eens zijn met, ervaring hebben met, rekening houden met, stoppen met
voor „przed / o / dla” (często: ostrzeżenie, strach, odpowiedzialność, zainteresowanie) waarschuwen voor, bang zijn voor, verantwoordelijk zijn voor, belangstelling hebben voor
aan „do / ku / na” (często: kierunek, cel, przyzwyczajenie, udział) zich aanpassen aan, deelnemen aan, gewend zijn aan, denken aan

Uwaga: to tylko orientacja. W praktyce liczy się to, że połączenie jest stałe.

Krok po kroku: jak zbudować zdanie

  1. Wybierz stałą parę: np. zich aanmelden voor.
  2. Odmień czasownik: Ik meld me aan, Hij meldt zich aan.
  3. Dodaj stały przyimek + rzeczownik: voor een cursus.

Przykłady poprawne:

  • Ik meld me aan voor een cursus.
  • We zijn het niet eens met de conclusie.
  • Na een paar weken ben ik gewend aan de directe stijl.

Pozycja przyimka: gdzie ma stać „met/voor/aan”?

W zdaniu podstawowym przyimek stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem (lub grupą rzeczownikową), do której należy.

  • De redacteur waarschuwt voor nepnieuws.
  • Ik heb ervaring met online vergaderen.
  • Zij besteden aandacht aan de veiligheid.

Typowy błąd: oddzielanie przyimka od jego „rzeczy”.

  • De redacteur waarschuwt nepnieuws voor. (źle)

Czasowniki zwrotne: „zich” zmienia się z osobą

Część wyrażeń jest zwrotna (zich). Wtedy zaimek dopasowuje się do osoby:

Osoba Forma Przykład: zich interesseren voor
ik me Ik interesseer me voor media.
jij/je je Je interesseert je voor media.
hij/zij zich Hij interesseert zich voor media.
wij ons Wij interesseren ons voor media.
jullie je Jullie interesseren je voor media.
zij (l.mn.) zich Zij interesseren zich voor media.

Uwaga: w standardowym niderlandzkim nie mówimy: zij interesseren hun.

Dwa częste „haczyki” (B1)

  • Stoppen met + rzeczownik lub bezokolicznik:

    • Ik stop met roken.
    • We stoppen met dit project.
  • Rekening houden met = „uwzględniać” (typowe w pracy):

    • We houden rekening met de planning en het budget.

Samo-sprawdzenie: czy używam tego dobrze?

  • Czy pamiętam parę jako całość: werkwoord + voorzetsel?
  • Czy przyimek stoi tuż przed rzeczownikiem?
  • Czy przy czasowniku zwrotnym użyłem poprawnej formy: me/je/zich/ons?
  • Czy nie tłumaczę dosłownie z polskiego (np. „interesować się w”)?

Jeśli zdanie „brzmi” po polsku, zatrzymaj się i sprawdź, czy przyimek jest na pewno właściwy dla danego czasownika.

  1. W czasownikach zwrotnych zich zmienia się razem z osobą (ik-me, jij-je, wij-ons, zij-hun).
  2. Przyimek w zdaniu podstawowym stoi zawsze bezpośrednio przed rzeczownikiem, do którego należy. (vb. De journalist luistert naar de radio.)
Werkwoorden + met (Czasowniki + met)Werkwoorden + voor (Czasowniki + voor)Werkwoorden + aan (Czasowniki + aan)
Akkoord gaan met (zgadzać się z)Bang zijn voor (bać się)Aandacht besteden aan (poświęcać uwagę)
Zich bemoeien met (wtrącać się do)Belangstelling hebben voor (interesować się)Zich aanpassen aan (dostosowywać się do)
Bezig zijn met (zajmować się)Verantwoordelijk zijn voor (być odpowiedzialnym za)Beginnen aan (zaczynać)
Blij zijn met (cieszyć się z)Waarschuwen voor (ostrzegać przed)Behoefte hebben aan (potrzebować)
Het eens zijn met (zgadzać się z)Vluchten voor (uciekać przed)Deelnemen aan (brać udział w)
Ervaring hebben met (mieć doświadczenie z)Zich schamen voor (wstydzić się)Denken aan (myśleć o)
Feliciteren met (gratulować)Zich aanmelden voor (zapisać się na)Gewend zijn aan (być przyzwyczajonym do)
Rekening houden met (brać pod uwagę)Zich interesseren voor (interesować się)Toevoegen aan (dodawać do)
Stoppen met (przestać)Zorgen voor (dbać o)Twijfelen aan (wątpić w)

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1. De redacteur waarschuwde in het journaal ___ nepnieuws dat via sociale media snel rondgaat.

Redaktor ostrzegł w dzienniku ___ fake newsami, które szybko rozchodzą się przez media społecznościowe.

2. Tijdens het debat over de nieuwssite waren niet alle collega’s het eens ___ de conclusie van het artikel.

Podczas debaty o portalu informacyjnym nie wszyscy koledzy zgadzali się ___ wnioskiem z artykułu.

3. Na een paar weken in Nederland ben ik gewend ___ de directe stijl van sommige talkshows.

Po kilku tygodniach w Holandii przywykłem ___ bezpośredniego stylu niektórych talk-show.

4. Ik heb me gisteren aangemeld ___ een cursus over media en nepnieuws bij de bibliotheek.

Wczoraj zapisałem się ___ kurs o mediach i fake newsach w bibliotece.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdanie tak, aby użyto odpowiedniego stałego czasownika z przyimkiem (met / voor / aan), jak w przykładzie: Ik ben bang dat ik te laat ben. → Ik ben bang voor vertraging.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Ik ben blij dat ik een vaste baan heb.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ik ben blij met mijn vaste baan.
    (Cieszę się z mojej stałej pracy.)
  2. De manager waarschuwt ons: er is een phishingmail rondgestuurd.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    De manager waarschuwt ons voor een phishingmail.
    (Kierownik ostrzega nas przed phishingowym mailem.)
  3. Ik heb niet veel ervaring: online vergaderen met grote groepen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ik heb niet veel ervaring met online vergaderen in grote groepen.
    (Nie mam dużego doświadczenia w spotkaniach online z dużymi grupami.)
  4. Het is belangrijk dat je je verandert als je in een nieuw team begint.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Het is belangrijk dat je je aanpast aan een nieuw team.
    (Ważne jest, żebyś dostosował się do nowego zespołu.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz dla każdego pytania zdanie z poprawnym czasownikiem z utartym przyimkiem.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1.
Niepoprawnie: właściwym przyimkiem przy „belangstelling hebben” jest „voor”, a nie „in”.
2.
Niepoprawnie: przy czasowniku zwrotnym „zich bemoeien” należy użyć „zich” (lub odpowiedniej odmienionej formy), a nie „hem”.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Mutiara Nugroho Tri Satio

Organizacja i zarządzanie - Zarządzanie i języki

Artevelde University of Applied Sciences

University_Logo

Belgia


Ostatnia aktualizacja:

czwartek, 04/06/2026 23:51