Czasowniki modalne: moeten/ kunnen/ mogen + + strona bierna

Modale werkwoorden: moeten/ kunnen/ mogen + + passief

Gebruik moeten, kunnen, mogen + passief om verplichting, mogelijkheid of toestemming te tonen.

(Używaj moeten, kunnen, mogen + strony biernej, aby wyrazić obowiązek, możliwość lub pozwolenie.)

Wyjaśnienie nauczyciela

Kiedy używać: modalny + strona bierna

Ta konstrukcja jest bardzo częsta w opiece, urzędach i instrukcjach, bo skupia się na czynności, a nie na osobie, która ją wykonuje.

moeten + passief = obowiązek / konieczność
kunnen + passief = możliwość (da się, można)
mogen + passief = pozwolenie albo zakaz

Budowa zdania (wzór, który działa prawie zawsze)

Modaal werkwoord + voltooid deelwoord + worden

Znaczenie	Wzór NL	Szybki odpowiednik PL
obowiązek	moet / moeten + VD + worden	musi / muszą być + zrobione
możliwość	kan / kunnen + VD + worden	może być + zrobione / da się
pozwolenie / zakaz	mag / mogen + VD + worden	wolno / nie wolno, może być / nie może być

Krok po kroku: jak zrobić stronę bierną z modalnym

Znajdź dopełnienie (co? kogo?) i ustaw je jako podmiot.
Wybierz modalny: moeten (trzeba), kunnen (da się), mogen (wolno/nie wolno).
Zamień czasownik na voltooid deelwoord (imiesłów: np. gecontroleerd, geplaatst, behandeld).
Dodaj na koniec worden.

Szyk zdania: na co uważać (najczęstszy błąd)

W zdaniu głównym modalny stoi na 2. miejscu:
De oudere moet elke ochtend gewassen worden.
Voltooid deelwoord + worden idzie zwykle na koniec:

~~De oudere moet worden gewassen.~~ (gramatyczne, ale mniej naturalne w tym temacie)

De oudere moet elke ochtend gewassen worden.

„Door + osoba” (kto to robi?) – często pomijane

Jeśli wykonawca jest oczywisty albo nieważny, nie dodaje się „door …”.

Bez wykonawcy (najczęściej):
De medicijnen moeten elke ochtend gecontroleerd worden.
Z wykonawcą (gdy to istotne):
De medicijnen moeten door de thuiszorg gecontroleerd worden.

„Er” w stronie biernej (gdy nie ma „co/kogo”)

Gdy zdanie nie ma normalnego dopełnienia (np. mówisz ogólnie), bardzo często zaczynasz od er.

Er moet eerst met de familie gesproken worden.
Er mag hier niet gerookt worden.

Myśl po polsku: „Trzeba porozmawiać…”, „Nie wolno palić…” – bez konkretnego „co?”.

Szybka autokontrola (3 pytania)

Czy wybrałeś właściwy modalny? moeten (obowiązek) / kunnen (możliwość) / mogen (pozwolenie/zakaz)
Czy masz na końcu parę: voltooid deelwoord + worden?
Jeśli nie ma dopełnienia: czy naturalniej brzmi z er?

Mini-zestaw: poprawne przykłady (z życia zawodowego)

Sytuacja	Poprawne zdanie NL
procedura / wymóg	De aanvraag moet binnen twee weken behandeld worden.
możliwość techniczna	De badkamer kan veiliger gemaakt worden.
zakaz	In deze kamer mag geen medische apparatuur geplaatst worden.
ustalenia przed decyzją	Er moet eerst met de familie gesproken worden.

Forma: czasownik modalny + imiesłów czasu przeszłego + worden
moeten + passief = obowiązek
kunnen + passief = możliwość
mogen + passief = pozwolenie/zakaz

Modaal werkwoord (Czasownik modalny)	Voorbeeld (Przykład)
Moeten (Musieć)	De oudere moet dagelijks goed verzorgd worden. (Osoba starsza musi* być codziennie dobrze pielęgnowana.)*
Kunnen (Móc)	De woning kan eenvoudig aangepast worden voor zorg. (Mieszkanie może* zostać łatwo dostosowane do opieki.)*
Mogen (Móc (mieć pozwolenie))	Hier mag geen medische apparatuur geplaatst worden. (Tutaj nie wolno* umieszczać sprzętu medycznego.)*

Wyjątki!

door + persoon jest opcjonalne i często pomijane.
Często używa się er w stronie biernej, jeśli nie ma dopełnienia bliższego.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. De oudere ____ elke ochtend op tijd gewassen worden.

2. Met een kleine woningaanpassing ____ de badkamer veiliger gemaakt worden.

3. In deze kamer ____ geen medische apparatuur geplaatst worden.

4. Er ____ eerst met de familie gesproken worden voordat er een besluit komt.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdanie z czasownikiem modalnym + strona bierna (musieć/móc/mieć pozwolenie): czasownik modalny + imiesłów przeszły + zostać.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi

Wskazówka Wskazówka (moeten) De thuiszorg moet de medicijnen elke ochtend controleren.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
De medicijnen moeten elke ochtend gecontroleerd worden.
(Leki muszą być kontrolowane każdego ranka.)
Wskazówka Wskazówka (kunnen) De onderhoudsmonteur kan de lift vandaag repareren.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
De lift kan vandaag gerepareerd worden.
(Winda może być dziś naprawiona.)
Wskazówka Wskazówka (mogen) Je mag in deze ruimte geen medische apparatuur neerzetten.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
In deze ruimte mag geen medische apparatuur geplaatst worden.
(W tym pomieszczeniu nie wolno umieszczać sprzętu medycznego.)
Wskazówka Wskazówka (moeten) De gemeente moet de aanvraag binnen twee weken behandelen.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
De aanvraag moet binnen twee weken behandeld worden.
(Wniosek musi zostać rozpatrzony w ciągu dwóch tygodni.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz w każdym bloku poprawne zdanie.