Czasowniki modalne: moeten/ kunnen/ mogen + + strona bierna

Modale werkwoorden: moeten/ kunnen/ mogen + + passief

Gebruik moeten, kunnen, mogen + passief om verplichting, mogelijkheid of toestemming te tonen.

(Używaj moeten, kunnen, mogen + strony biernej, aby wyrazić obowiązek, możliwość lub pozwolenie.)

Wyjaśnienie nauczyciela

Kiedy używasz strony biernej z czasownikiem modalnym?

Ta konstrukcja jest bardzo częsta w języku formalnym (procedury, opieka, przepisy):

ktoś ma/musi coś zrobić,
coś można zrobić,
coś wolno / nie wolno zrobić,
a wykonawca czynności jest mniej ważny lub nieznany.

Szybki wzór (najważniejsze)

Modaal werkwoord + voltooid deelwoord + worden

Znaczenie	Wzór NL	Przykład (NL)
obowiązek	moeten + Vd + worden	De oudere moet goed verzorgd worden.
możliwość	kunnen + Vd + worden	De woning kan eenvoudig aangepast worden.
pozwolenie / zakaz	mogen + Vd + worden	Hier mag geen apparatuur geplaatst worden.

Jak to „zbudować” krok po kroku (z aktywnej na bierną)

Weź zdanie w stronie czynnej i znajdź dopełnienie (co? kogo?):

De thuiszorg controleert elke ochtend de medicatie. → dopełnienie: de medicatie
Dopełnienie przenieś na początek jako „temat” zdania.

De medicatie …
Wybierz czasownik modalny zgodnie ze znaczeniem:
- moeten = trzeba / obowiązek
- kunnen = można / da się
- mogen = wolno / nie wolno
Dodaj imiesłów czasu przeszłego (voltooid deelwoord) + worden na końcu.

De medicatie moet elke ochtend gecontroleerd worden.

Szyk zdania: gdzie stoją te elementy?

Modaal werkwoord stoi zwykle na 2. miejscu w zdaniu głównym.

Morgen moet de aanvraag beoordeeld worden.
Voltooid deelwoord i worden idą na koniec:

… beoordeeld worden
W zdaniu podrzędnym wszystko „zjeżdża” na koniec:

Ik denk dat de aanvraag morgen beoordeeld moet worden.

„Door + osoba” (kto wykonuje czynność) – kiedy dodawać?

door + wykonawca jest opcjonalne i często się je pomija.

De oudere moet goed verzorgd worden.
Dodaj door …, gdy to ważne (np. odpowiedzialność):

De oudere moet goed verzorgd worden door de thuiszorg.

Ważny szczegół: „er” w stronie biernej (gdy nie ma „tematu”)

Jeśli zdanie nie ma konkretnego dopełnienia, często wstawiasz er jako „wypełniacz”:

In deze wachtkamer mag er niet gerookt worden.
Binnen twee weken moet er een huisbezoek geregeld worden.

Najczęstsze błędy (i szybka korekta)

Błąd 1: brak worden

~~De aanvraag moet morgen beoordeeld.~~

Poprawnie: De aanvraag moet morgen beoordeeld worden.
Błąd 2: użycie „zijn” zamiast „worden” w tej konstrukcji

~~De aanvraag moet morgen beoordeeld zijn.~~

Poprawnie: De aanvraag moet morgen beoordeeld worden.
Błąd 3: po modalnym dajesz bezokolicznik zamiast imiesłowu

~~Hier mag geen extra zorg inkopen worden.~~

Poprawnie: Hier mag geen extra zorg ingekocht worden.

Samo-sprawdzenie: czy Twoje zdanie jest poprawne?

Czy wybrałeś właściwe znaczenie? moeten / kunnen / mogen
Czy masz formę: modal + imiesłów (Vd) + worden?
Czy Vd i worden stoją na końcu?
Czy door + osoba dodałeś tylko wtedy, gdy to istotne?
Jeśli nie ma „tematu” (np. zakazy typu „palić”), czy naturalnie brzmi z er?

Vorm: Modaal werkwoord + voltooid deelwoord + worden
moeten + passief = obowiązek
kunnen + passief = możliwość
mogen + passief = pozwolenie/zakaz

Modaal werkwoord (Czasownik modalny)	Voorbeeld (Przykład)
Moeten (musieć)	De oudere moet dagelijks goed verzorgd worden. (Osoba starsza musi* być codziennie dobrze pielęgnowana.*)
Kunnen (móc)	De woning kan eenvoudig aangepast worden voor zorg. (Mieszkanie może* zostać łatwo dostosowane do opieki.*)
Mogen (móc (mieć pozwolenie))	Hier mag geen medische apparatuur geplaatst worden. (Tutaj nie można* umieszczać sprzętu medycznego.*)

Wyjątki!

door + persoon jest opcjonalne i często jest pomijane.
Często używa się er w stronie biernej, gdy nie ma dopełnienia bliższego.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. De oudere ___ dagelijks goed verzorgd worden door de thuiszorg.

2. De woning ___ eenvoudig aangepast worden voor rolstoelgebruik.

3. In dit verzorgingshuis ___ geen medische apparatuur geplaatst worden zonder toestemming.

4. Bij valpreventie ___ goed gelet worden op losse kleedjes in huis.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć każde zdanie w konstrukcję bierną z odpowiednim czasownikiem modalnym (moeten = obowiązek, kunnen = możliwość, mogen = pozwolenie/zabronienie). Przykład: De monteur repareert de lift. → De lift moet gerepareerd worden.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi

Wskazówka Wskazówka (moeten) De thuiszorgmedewerker controleert elke ochtend de medicatie.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
De medicatie moet elke ochtend gecontroleerd worden.
(Leki muszą być kontrolowane każdego ranka.)
Wskazówka Wskazówka (kunnen) De installateur past de badkamer eenvoudig aan voor een rolstoel.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
De badkamer kan eenvoudig aangepast worden voor een rolstoel.
(Łazienkę można łatwo dostosować do wózka inwalidzkiego.)
Wskazówka Wskazówka (mogen) De verpleegkundige plaatst hier geen medische apparatuur.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
Hier mag geen medische apparatuur geplaatst worden.
(Nie wolno tutaj umieszczać żadnego sprzętu medycznego.)
Wskazówka Wskazówka (mogen) In deze wachtkamer rookt niemand.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Przykład
Er mag in deze wachtkamer niet gerookt worden.
(Nie wolno palić w tej poczekalni.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz w każdym bloku poprawne zdanie z moeten, kunnen lub mogen + strona bierna.