B1.39.1 - De aanvoegende wijs om over iets onbepaalds te spreken: no hay nadie que trabaje; alguien que sepa...

Wanneer gebruik je de subjuntivo na que?

In deze les gaat het om zinnen met:

• iemand / niemand die …
• een / geen + zelfstandig naamwoord + die …
• een hypothetische persoon / zaak in een voorwaardelijke zin

In het Spaans gebruik je dan vaak de subjuntivo in de bijzin met que.

Stap 1 – Herken het “niet-concrete antecedent”

Vraag jezelf altijd af: Over wie / wat gaat de bijzin? Dat is het antecedent.

• Concreet antecedent = je kent de persoon / zaak.
  • Esa persona conoce bien la ley.
    → Die persoon ken je al.
  • La secretaria habla inglés y francés.
    → Het gaat om een specifieke secretaresse.
• Niet‑concreet antecedent = je weet nog niet wie / wat, of misschien bestaat die persoon / zaak niet.
  • Buscamos a alguien que conozca bien la ley.
    → iemand, maar je weet nog niet wie.
  • No conozco ninguna empresa que ofrezca horario flexible.
    → je zegt dat zo’n bedrijf niet bestaat (voor jou).

Regel: Bij een niet-concreet antecedent + que → subjuntivo in de bijzin.

Stap 2 – De vijf typische situaties

In de tabel uit het boek zie je vijf veelvoorkomende patronen. Gebruik ze als “brillen” om je zin door te bekijken.

Stap 3 – Contrasten: indicativo of subjuntivo?

Let vooral op het verschil: specifiek & bestaand → indicativo, gezocht / ontkend / hypothetisch → subjuntivo.

• Bekend, bestaand → indicativo
  • Tengo un jefe que entiende el problema.
    (ik heb hem al, hij bestaat & is concreet)
  • Conozco una empresa que ofrece horario flexible.
    (die ene concrete onderneming)
• Gezocht / mogelijk / ontkend → subjuntivo
  • Busco un jefe que entienda el problema.
    (ik zoek een baas met die eigenschap)
  • No conozco ninguna empresa que ofrezca horario flexible.
    (ik ken er geen, misschien bestaan ze wel, maar voor mij niet)

Let op dat in het Spaans niet het werkwoord vóór que beslist (buscar, querer, conocer…), maar de betekenis van het antecedent (concreet of niet).

Stap 4 – Typische fouten vermijden

• 1. “Alguien / nadie / ningún” bijna altijd met subjuntivo
  • Na alguien, nadie, ningún, ninguna + que → in deze functie bijna altijd subjuntivo.
    • No hay nadie que pueda ayudarte.
    • ¿Hay alguien que sepa ruso?
• 2. “Un/una” → is het specifiek of niet?
  • Als het echt om “een of ander” gaat → subjuntivo.
    • Necesitan un proveedor que responda rápido.
  • Als “un/una” eigenlijk “een bepaalde” betekent (concreet) → indicativo.
    • Tengo un proveedor que responde rápido. (ik heb hem al)
• 3. Condicional + que
  • Hoofdzin in de condicional (zouden…) + bijzin met que → subjuntivo.
    • Contratarían a un candidato que esté disponible.
    • Compraríamos una oficina que tenga una sala silenciosa.

Stap 5 – Vorm van de subjuntivo (korte herhaling)

In deze zinnen gebruik je vooral de presente de subjuntivo (om eigenschappen of gewoontes te omschrijven).

Bij condicional-zinnen kun je soms ook de imperfecto de subjuntivo zien:

• Contratarían a un candidato que estuviera siempre disponible.

Beide zijn op B1 acceptabel; concentreer je vooral op het herkennen van de subjuntivo en het juiste moment om hem te gebruiken.

Stap 6 – Snelle beslis-check

Gebruik deze minitest zodra je een zin met que maakt:

1. Wat is het antecedent?
   • iemand, niemand, een X, geen enkele X, een X in een “zouden”-zin?
2. Is die persoon / zaak al concreet en bekend?
   • Ja, ik heb hem/haar/het al in mijn hoofd → indicativo.
   • Nee, ik zoek alleen een profiel / ik ontken dat het bestaat → subjuntivo.
3. Controleer de vorm
   • Tegenwoordige tijd? → meestal presente de subjuntivo (bv. conozca, ofrezca, hable).
   • Hypothetisch met contratarían, buscarían…? → je ziet ook vaak imperfecto de subjuntivo (bv. estuviera).

Stap 7 – Zelfcontrole: begrijp je het verschil?

Kijk naar elk paar en vraag: waarom subjuntivo / indicativo?

• Conozco a una persona que habla chino.
  → ik ken haar al, ze bestaat concreet → indicativo.
• Busco a una persona que hable chino.
  → ik zoek nog, geen concrete persoon → subjuntivo.

• Tenemos una oficina que tiene una sala silenciosa.
  → bestaande, concrete kantoorruimte → indicativo.
• Queremos una oficina que tenga una sala silenciosa.
  → gewenste, nog niet concrete ruimte → subjuntivo.

Als je bij nieuwe zinnen dit onderscheid zelf kunt maken, dan beheers je deze regel op B1-niveau.