Onpersoonlijke werkwoordsvormen: no comer, fue caminando...

Formas no personales del verbo: no comer, fue caminando...

Las formas no personales del verbo se usan para hablar de acciones sin decir quién las hace ni cuándo pasan.

(Onpersoonlijke werkwoordsvormen worden gebruikt om over handelingen te spreken zonder te zeggen wie ze uitvoert of wanneer ze gebeuren.)

Uitleg van de docent

Overzicht: wanneer infinitief, gerundio of participio?

Infinitief = de basisvorm: fumar, vivir, mudarse
Gerundio = “bezig zijn met”: fumando, viviendo, mudándose
Participio = resultaat / toestand: fumado, vivido, mudado

Je gebruikt ze niet door elkaar. Elke vorm heeft typische, vaste situaties.

Infinitief: drie veelgebruikte situaties

Onthoud deze drie kernvragen:

Is het een regel of bordje?
Staat het na een ander werkwoord?
Druk ik twijfel of een keuze uit?

1. Infinitief voor regels en instructies

Gebruik de infinitief op borden, in handleidingen, korte aanwijzingen.
In het Nederlands vertaal je dat vaak met: “Niet + werkwoord” of “Geen + zelfstandig naamwoord”.

Spaans	Nederlands
No fumar en el edificio.	Niet roken in het gebouw.
No tocar.	Niet aanraken.
Apagar el móvil.	Mobiel uitzetten.

Let op: geen onderwerp, geen persoonsvorm, gewoon de basisvorm.

2. Infinitief na een ander werkwoord

Vaak: werkwoord 1 (vervoegd) + werkwoord 2 (infinitief).

querer, poder, deber, necesitar, intentar enz. worden vervoegd.
Het tweede werkwoord blijft infinitief.

Spaans	Nederlands
Queremos visitar el piso.	We willen het appartement bezoeken.
Puedo pagar el alquiler.	Ik kan de huur betalen.
Necesitan encontrar otro piso.	Ze moeten / moeten dringend een andere woning vinden.

Veelgemaakte fout:

~~Él quiere que tú haces más deporte.~~

Goed: Él quiere hacer más deporte. (zelfde subject) of Él quiere que tú hagas más deporte. (met subjuntivo, ander onderwerp)

3. Infinitief om twijfel of keuze uit te drukken

Na uitdrukkingen als no sé si…, no está claro si….
Je noemt dan mogelijke opties, allebei in de infinitief.

No sé si mudarse ahora es buena idea.	Ik weet niet of nu verhuizen een goed idee is.
No sé si comprar o alquilar.	Ik weet niet of (ik) moet kopen of huren.

Tip: in het Nederlands gebruik je vaak “om te …” of een bijzin; in het Spaans blijft het gewoon infinitief.

Gerundio: wanneer je “bezig bent”

De gerundio beantwoordt drie vragen:

Wat is nu bezig?
Wat ben je nu aan het doen?
Hoe / op welke manier gebeurt iets?

1. Actie in progress: estar + gerundio

Structuur: estoy / estás / está / estamos / estáis / están + gerundio

Spaans	Nederlands
Está haciendo la mudanza.	Hij is aan het verhuizen.
Ahora mismo estoy preparando la presentación.	Ik ben nu de presentatie aan het voorbereiden.
Estamos buscando piso.	We zijn een appartement aan het zoeken.

Let op: gebruik de gerundio alleen als de actie echt nu bezig is of in een duidelijke periode rond nu.

2. Korte antwoorden met de gerundio

Als iemand vraagt: ¿Qué haces?, kun je kort antwoorden met alleen de gerundio.

—¿Qué haces? —Buscando piso.	—Wat ben je aan het doen? —Een appartement zoeken.
—¿Qué hacéis? —Comentando el contrato.	—Wat zijn jullie aan het doen? —Het contract bespreken.

In een volledige zin komt estar + gerundio:

Estoy buscando piso.

3. Gerundio om manier, plaats of tijd te geven

Hoe gebeurt iets?
Waar loopt iemand, terwijl hij/zij iets doet?

Fue caminando por la calle.	Hij ging lopend over straat.
Aprende comparando precios.	Hij leert door prijzen te vergelijken.
Entró gritando.	Hij kwam binnen terwijl hij schreeuwde.

Signaalwoorden in het Nederlands: “door … te”, “lopend”, “klaarstaand” enz.

Gerundio: vorming op een rij

Infinitief	Gerundio
hablar	hablando
comer	comiendo
vivir	viviendo

Onregelmatig (vaak gebruikt):

ir	yendo
leer	leyendo
dormir	durmiendo
pedir	pidiendo

Participio: resultaat en toestand

Met het participio zeg je vaak hoe iets is geworden of in welke toestand iets nu is.

Bijvoeglijk naamwoord: estar + participio.
Een werkwoordstijd: haber + participio (presente perfecto: he vivido).

In dit hoofdstuk ligt de focus op de toestand met estar.

Participio om een toestand te beschrijven (met estar)

Structuur: estar + participio = resultaat is zichtbaar.

Spaans	Nederlands
El piso está amueblado.	Het appartement is gemeubileerd.
La oficina está equipada.	Het kantoor is uitgerust.
La puerta está cerrada.	De deur is dicht.

Tip: als je “is + voltooid deelwoord” zegt in het Nederlands, is de kans groot dat je in het Spaans estar + participio nodig hebt.

Participio: vorming en veelvoorkomende vormen

Type werkwoord	Participio
-ar	raíz + ado → amueblado, cerrado
-er / -ir	raíz + ido → vivido, compartido

Onregelmatig (vaak gebruikt): hecho, puesto, dicho, visto, escrito, roto, vuelto.

In de context ‘wonen / huren’ kom je bijvoorbeeld tegen:

El contrato está firmado. – Het contract is getekend.
Las cajas están cerradas. – De dozen zijn dicht.

Typische fouten: infinitief vs. gerundio vs. participio

Fout	Goed	Waarom?
~~Estoy buscar piso.~~	Estoy buscando piso.	Na estar altijd gerundio.
~~No fumo en el edificio.~~ (op een bordje)	No fumar en el edificio.	Regel / bord → infinitief.
~~El piso es amueblado.~~	El piso está amueblado.	Toestand → meestal estar + participio.

Stap-voor-stap beslisboom: welke vorm kies ik?

Stel jezelf deze vragen:

Is het een algemeen bord, regel of instructie?
→ Ja → infinitief (No fumar, No aparcar).
Staat het na een ander werkwoord (querer, poder, deber, necesitar…)?
→ Ja → tweede werkwoord in infinitief.
Gaat het om iets wat nu bezig is?
→ Ja → estar + gerundio (Estoy trabajando).
Is het een kort antwoord op “¿Qué haces?”?
→ Ja → alleen gerundio (Leyendo, Buscando piso).
Beschrijf je een zichtbare toestand / resultaat?
→ Ja → estar + participio (La puerta está cerrada).

Korte zelfcheck

Kun je een regel in het gebouw formuleren met de infinitief? Bijvoorbeeld over lawaai of huisdieren.
Kun je 3 dingen beschrijven die je nu aan het doen bent met estar + gerundio?
Kun je 3 kenmerken van je woning opschrijven met estar + participio? (bijv. amueblado, equipado, reformado)

Als je deze drie punten kunt, heb je de basis van infinitivo, gerundio en participio onder controle voor gesprekken over wonen en verhuizen.

Infinitivo ⇒ wordt gebruikt om handelingen in het algemeen uit te drukken of na een ander werkwoord.
Gerundio ⇒ geeft een handeling in ontwikkeling aan of de manier waarop je iets doet.
Participio ⇒ beschrijft het resultaat of de toestand van een handeling.

Forma	Uso	Ejemplo
Infinitivo	Norma o aviso (Regel of waarschuwing)	No fumar en el edificio.
Infinitivo	Después de otro verbo (Na een ander werkwoord)	Queremos visitar el piso.
Infinitivo	Expresar duda (Twijfel uitdrukken)	No sé si mudarse ahora es buena idea.
Gerundio	Acción en progreso (Handeling in uitvoering)	Está haciendo la mudanza
Gerundio	Respuesta corta (Kort antwoord)	-¿Qué haces? -Buscando piso.
Gerundio	Indicar cómo o dónde (Aangeven hoe of waar)	Fue caminando por la calle.
Gerundio	Indicar la manera (De manier aangeven)	Aprende comparando precios.
Participio	Describir el estado (De toestand beschrijven)	El piso está amueblado.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Antes de firmar el contrato, es importante ___ bien todas las condiciones.

2. Estamos pensando en ___ a vivir a las afueras para pagar menos alquiler.

3. El piso está recién pintado y ___, pero la cocina sigue sin arreglar.

4. Ayer estuvimos hablando con la empresa de mudanzas, ___ el traslado del sábado.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen met gebruik van het infinitief, gerundium of participeer zoals aangegeven tussen haakjes (behoud dezelfde betekenis).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Hint Hint (infinitivo (norma/aviso)) En esta oficina la gente no fuma.

⇒ _______________________________________________ Example
No fumar en esta oficina.
(Niet roken in dit kantoor.)
Hint Hint (infinitivo (después de otro verbo)) Él quiere que tú haces más deporte.

⇒ _______________________________________________ Example
Él quiere hacer más deporte.
(Hij wil dat jij meer sport.)
Hint Hint (infinitivo (expresar duda)) No estoy seguro: mudamos ahora o esperamos al verano.

⇒ _______________________________________________ Example
No sé si mudarse ahora o esperar al verano.
(Ik weet niet of we nu verhuizen of tot de zomer wachten.)
Hint Hint (gerundio (acción en progreso)) Ahora mismo preparo la presentación para el cliente.

⇒ _______________________________________________ Example
Ahora mismo estoy preparando la presentación para el cliente.
(Op dit moment ben ik de presentatie voor de klant aan het voorbereiden.)

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Praat terwijl jullie de verhuizing plannen en beschrijf het appartement terwijl jullie het bezoeken.

Vertaling tonen/verbergen

Situatie

Dos amigos visitan un piso de segunda mano antes de decidir mudarse.

Bespreek

¿Qué preguntas le haríais al dueño antes de pagar el alquiler o la hipoteca? (Welke vragen zouden jullie aan de eigenaar stellen voordat jullie de huur of hypotheek betalen?)
Mirando el piso, ¿qué cambiaríais y qué dejaríais tal cual? ¿Por qué? (Als jullie naar het appartement kijken, wat zouden jullie veranderen en wat zouden jullie zo laten? Waarom?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen

No fumar en el edificio. (Niet roken in het gebouw.)
Queremos irnos a vivir a un piso más luminoso. (We willen naar een lichter appartement verhuizen.)
Estamos haciendo la mudanza con una empresa de mudanzas. (We regelen de verhuizing via een verhuisbedrijf.)

Gebruik in gesprek

infinitivo (infinitief)
gerundio (gerundio)
participio (participio)