Pretérito indefinido - onregelmatige vormen

Pretérito indefinido - formas irregulares

El pretérito indefinido expresa acciones pasadas terminadas.

(De pretérito indefinido drukt afgeronde handelingen in het verleden uit.)

Uitleg van de docent

Wat gebeurt er hier? Onregelmatige vormen in pretérito indefinido

In het pretérito indefinido (afgesloten verleden tijd) zijn veel werkwoorden regelmatig, maar een aantal werkwoorden krijgt een stam- of spellingverandering.

Let op: bij sommige werkwoorden gebeurt de verandering alleen in yo of alleen in 3e persoon (él/ella/usted, ellos/ellas/ustedes).
Je doel: de juiste plek van de verandering herkennen, niet “overal” veranderen.

1) Klinkerwisseling alleen in de 3e persoon (él/ellos)

Dit lijkt op stamverandering in de tegenwoordige tijd, maar in indefinido gebeurt het vaak alleen in:

él/ella/usted
ellos/ellas/ustedes

Werkwoord	Alleen 3e persoon	Voorbeeld
vestirse	e → i	yo me vestí / tú te vestiste / él se vistió / ellos se vistieron
dormir	o → u	yo dormí / tú dormiste / él durmió / ellos durmieron

Zelfcheck: zie je durmió of vistió? Dan zit je in de 3e persoon.

Correct: Yo dormí (niet: ~~yo durmí~~)
Correct: Nosotros dormimos (niet: ~~nosotros durmimos~~)

2) -er/-ir met i → y in de 3e persoon (leer, huir)

Bij sommige -er/-ir werkwoorden verandert in de 3e persoon een i in y. Dit voorkomt een “botsing” van klinkers.

Werkwoord	Patroon	Belangrijkste vormen
leer	yo leí / él leyó	leí, leíste, leyó, leímos, leísteis, leyeron
huir	yo huí / él huyó	huí, huiste, huyó, huimos, huisteis, huyeron

Schrijf-tip: leí en huí hebben een accent (í) omdat het twee lettergrepen zijn: le-í, hu-í.
Correct: él leyó (niet: ~~él leió~~ / ~~él leyo~~)
Correct: él huyó (niet: ~~él huió~~)

3) Spellingverandering alleen in “yo” (toqué, apagué)

Hier verandert niet de tijd, maar de spelling om de uitspraak hetzelfde te houden.

Infinitief	Yo-vorm	Waarom?
tocar	yo toqué	c → qu vóór e (anders klinkt het als “th/ss”)
apagar	yo apagué	g → gu vóór e (anders klinkt het als “ch”)

Alle andere personen zijn meestal “normaal”: tocaste, tocó, tocamos… / apagaste, apagó, apagamos…
Correct: yo toqué (niet: ~~yo tocé~~)
Correct: yo apagué (niet: ~~yo apagé~~)

4) Sterke indefinido: speciale stam (traje, dije, puse)

Sommige veelgebruikte werkwoorden hebben een eigen stam in indefinido. Dit leer je het best als “blok”.

Infinitief	Stam indefinido	Voorbeelden
traer	traj-	yo traje, tú trajiste, él trajo, ellos trajeron
decir	dij-	yo dije, tú dijiste, él dijo, ellos dijeron
poner	pus-	yo puse, tú pusiste, él puso, ellos pusieron

Belangrijke valkuil: deze vormen krijgen geen accent.

Correct: él dijo (niet: ~~él dijó~~)
Correct: yo puse (niet: ~~yo pusé~~)

5) Mini-stappenplan: zo kies je snel de juiste vorm

Welke persoon? yo / tú / él / nosotros / vosotros / ellos
Check: is dit een werkwoord met verandering alleen in 3e persoon? (vestirse, dormir, leer, huir)
Check: is het een yo-spelling? (toqué, apagué)
Check: is het een sterke indefinido? (traje, dije, puse)
Schrijf daarna pas de uitgang en eventuele accent/letter (y, qu, gu).

6) Extra aandacht: “lo supe” = het moment dat je het wist

Met sommige werkwoorden die normaal een toestand beschrijven (zoals saber), geeft indefinido een precies moment aan.

Lo supe = “op dat moment kwam ik het te weten / begreep ik het.”
Vergelijk: Lo sabía = “ik wist het (al), als achtergrond/doorlopend.”

Snelle zelftest (mentaal): kan je dit zonder spieken?

Ik (yo) + dormir → dormí
Hij (él) + dormir → durmió
Hij (él) + leer → leyó
Ik (yo) + tocar → toqué
Wij (nosotros) + decir → dijimos

Sommige werkwoorden veranderen klinkers (dormir ⇒ durmió).
Andere werkwoorden veranderen de uitspraak of de spelling (huir ⇒ huyó).
Sterke verleden tijden gebruiken een speciale vorm van het werkwoord (decir ⇒ dijo).

Verbo	Qué cambia	Conjugación
Vestirse (zich aankleden)	e ⇒ i (3.ª persona)	Yo me vestí, tú te vestiste, él se vistió, nosotros nos vestimos, vosotros os vestisteis, ellos se vistieron.
Dormir (slapen)	o ⇒ u ( 3.ª persona)	Yo dormí, tú dormiste, él durmió, nosotros dormimos, vosotros dormisteis, ellos durmieron.
Leer (lezen)	i ⇒ y (3.ª persona) + tilde ⇒ leí	Yo leí, tú leíste, él leyó, nosotros leímos, vosotros leísteis, ellos leyeron.
Tocar (aanraken)	c ⇒ qu (yo)	Yo toqué, tú tocaste, él tocó, nosotros tocamos, vosotros tocasteis, ellos tocaron.
Apagar (uitdoen)	g ⇒ gu (yo)	Yo apagué, tú apagaste, él apagó, nosotros apagamos, vosotros apagasteis, ellos apagaron.
Huir (vluchten)	i ⇒ y (3.ª persona)	Yo hui, tú huiste, él huyó, nosotros huimos, vosotros huisteis, ellos huyeron.
Traer (meebrengen)	Cambio de raíz ⇒ traj-	Yo traje, tú trajiste, él trajo, nosotros trajimos, vosotros trajisteis, ellos trajeron.
Decir (zeggen)	Cambio de raíz ⇒ dij-	Yo dije, tú dijiste, él dijo, nosotros dijimos, vosotros dijisteis, ellos dijeron.
Poner (zetten)	Cambio de raíz ⇒ pus-	Yo puse, tú pusiste, él puso, nosotros pusimos, vosotros pusisteis, ellos pusieron.

Uitzonderingen!

Bij niet-perfectieve werkwoorden markeert de pretérito indefinido het exacte moment (lo supe ⇒ ik begreep het / ik hoorde het op dat moment).

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. ¿Dónde te ______ antes de la entrevista, en casa o en la oficina de tu amigo?

2. Anoche dormí muy poco y esta mañana el despertador sonó, pero yo seguí en la cama y casi me ______ en el tren camino a la entrevista.

3. Ayer por la tarde ______ tu currículum y también leí las cartas de recomendación que trajiste.

4. El mes pasado ______ el anuncio de la vacante en tres portales de empleo diferentes y recibí más de cien solicitudes.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen in de onvoltooide verleden tijd (pretérito indefinido) en gebruik hierbij correct de aangegeven onregelmatige werkwoorden (vestirse, dormir, leer, tocar, apagar, huir, traer, decir, poner). Voorbeeld: Normalmente me visto rápido → Gisteren kleedde ik me snel aan.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Hint Hint (ayer) Normalmente me visto en cinco minutos antes de salir de casa.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Ayer me vestí en cinco minutos antes de salir de casa.
(Ayer me vestí en cinco minutos antes de salir de casa.)
Hint Hint (anoche) Siempre duermo muy bien en ese hotel.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Anoche dormí muy bien en ese hotel.
(Anoche dormí muy bien en ese hotel.)
Hint Hint (esta mañana) Cada día lees las noticias en el móvil en el tren.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Esta mañana leíste las noticias en el móvil en el tren.
(Esta mañana leíste las noticias en el móvil en el tren.)
Hint Hint (ayer por la noche) Muchos estudiantes tocan la guitarra en la residencia.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Ayer por la noche muchos estudiantes tocaron la guitarra en la residencia.
(Ayer por la noche muchos estudiantes tocaron la guitarra en la residencia.)

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Vertel in tweetallen en vergelijk hoe jullie laatste sollicitatiegesprek was.

Vertaling tonen/verbergen

Situatie

Después de una entrevista, comentáis juntos cómo fue el proceso de selección.

Bespreek

¿Qué puesto era y cómo encontraste la oferta o el anuncio? (Welke functie was het en hoe vond je de vacature of advertentie?)
¿Qué os preguntó exactamente el entrevistador y qué respondisteis? Contad acciones concretas. (Wat vroeg de interviewer precies en wat antwoordden jullie? Vertel concrete handelingen.)

Nuttige woorden en uitdrukkingen

El entrevistador me dijo… y yo le dije… (De interviewer zei tegen me… en ik zei tegen hem…)
Durante el periodo de prueba puse todo mi esfuerzo en… (Tijdens de proefperiode zette ik al mijn energie in…)
Le traje mi currículum y leí el contrato temporal en la entrevista. (Ik nam mijn cv mee en las het tijdelijke contract tijdens het gesprek.)

Gebruik in gesprek

yo traje / puse / dije (ik bracht / zette / zei)
él durmió / se vistió / leyó / huyó (hij sliep / kleedde zich / las / vluchtte)