Combinatie van de beklemtoonde voornaamwoorden: se lo pide, nos lo dice, te las enseña...

Combinación de los pronombres átonos: se lo pide, nos lo dice, te las enseña...

Usamos dos pronombres átonos juntos cuando en la frase hay una persona y una cosa.

(We gebruiken twee onbeklemtoonde voornaamwoorden samen wanneer er in de zin een persoon en een ding zijn.)

Uitleg van de docent

Wat gebeurt er precies? (2 objecten → 2 voornaamwoorden)

Je vervangt in het Spaans vaak twee stukjes tegelijk door korte voornaamwoorden:

persoon = meewerkend voorwerp (¿a quién? / ¿para quién?)
ding = lijdend voorwerp (¿qué?)

Als je beide vervangt, krijg je een vaste volgorde:

persoon + ding

Stap-voor-stap: zo vind je de juiste vorm

Zoek het ding (wat wordt uitgelegd/gegeven/getoond?) → lo / la / los / las
- la dieta → la
- el plan → lo
- las llaves → las
Zoek de persoon (aan wie/voor wie?) → me / te / le / nos / os / les
- a mí → me
- a ti → te
- al paciente / a ella / a él → le
- a mis padres / a ellos → les
Zet ze in de vaste volgorde: persoon + ding
- Me + la → me la
- Te + los → te los

Plaats in de zin: vóór of vast aan het werkwoord

Werkwoord vervoegd

Voornaamwoorden vóór het werkwoord

El médico me la explica.

Infinitief (va a, quiere, puede…)

Voornaamwoorden vóór het eerste werkwoord of vast erachter

Me la va a explicar.

Va a explicármela.

Let op: als je ze achteraan plakt, komt er vaak een accent om de klemtoon te behouden: explicar → explicármela.

De klassieke valkuil: le/les + lo/la → se

Je zegt in het Spaans niet ~~le lo~~ / ~~le la~~ / ~~les lo~~ / ~~les las~~.

Als beide voornaamwoorden 3e persoon zijn (le/les + lo/la/los/las), dan verandert le/les in se:

Fout	~~El médico le la explica.~~
Goed	El médico se la explica.
Ook in meervoud	El recepcionista se las entrega.

Interpretatie: se = “aan hem/haar/hen” (context vertelt wie).

Snelle zelfcheck (voor je antwoordt)

Heb ik ding (lo/la/los/las) en persoon (me/te/le/nos/os/les) allebei gevonden?
Staat de volgorde persoon + ding?
Is het le/les + lo/la/los/las? Dan wordt het se.
Infinitief? Dan kan het achteraan vast (met accent indien nodig).

Mini-overzicht: combinaties die je het meest nodig hebt

Ik leg het uit aan jou (el plan)	Te lo explico.
Wij sturen het naar haar (el informe)	Se lo enviamos.
Ik ga ze voor je klaarmaken (las judías)	Voy a preparártelas.
Zeg het ons (el problema)	Nos lo dices.

Kleine uitzondering om te onthouden: según / entre / hasta

Na según, entre, hasta gebruik je een beklemtoond voornaamwoord:

según tú (niet ~~según ti~~)
entre nosotros (niet ~~entre nos~~)

De vaste volgorde is: persoon (meewerkend voorwerp) + ding (lijdend voorwerp).
Ding → antwoordt op ¿qué?; Persoon → antwoordt op ¿a quién? / ¿para quién?
Persoon ⭢ me, te, le, nos, os, les; Ding ⭢ lo, la, los, las

Situación	Frase original	Frase con pronombres
Persona + Cosa (Persoon + ding)	El médico explica la dieta a mí. (De arts legt mij het dieet uit.)	Me la explica. (Hij/zij legt het me uit.)
Con el infinitivo, pronombres al final del verbo (Met de infinitief staan de voornaamwoorden aan het einde van het werkwoord)	Va a explicar la dieta a mí. (Hij/zij gaat mij het dieet uitleggen.)	Va a explicármela. (Hij/zij gaat het me uitleggen.)
Con el verbo conjugado, pronombres antes del verbo (Met een vervoegd werkwoord staan de voornaamwoorden vóór het werkwoord)	Explica el régimen a ti. (Hij/zij legt jou het dieet uit.)	Te lo explica. (Hij/zij legt het je uit.)

Uitzonderingen!

Wanneer beide voornaamwoorden in de derde persoon staan, verandert het meewerkend voornaamwoord in se, zowel in het enkelvoud als in het meervoud ( explícalela ⭢ explícasela).
Met entre, hasta, según gebruik je beklemtoonde voornaamwoorden (según tú en niet según ti).

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. ___ enseño en la app para que veas cuántas calorías tienen las lentejas.

2. La dieta para diabéticos ya ___ he explicado al paciente dos veces.

3. No te preocupes: voy a ___ esta noche, las judías blancas.

4. Si no entiendes el plan, ___ dices y lo revisamos juntos.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen door het meewerkend voorwerp (aan mij/aan jou/aan hem/…) en het lijdend voorwerp (het dieet/het rapport/de sleutels, enz.) te vervangen door accentloze voornaamwoorden (me/je/hem/ons/jullie/hen + hem/haar/ze). Bij een infinitief plaats je ze aan het einde (bijv.: Ik ga het dieet aan mij uitleggen → Ik ga het aan mij uitleggen).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

El médico explica la dieta a mí.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Me la explica.
(Hij/zij legt het me uit.)
Tenemos que enviar el informe a la jefa.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Tenemos que enviárselo.
(We moeten het naar hem/haar sturen.)
¿Puedes dar las llaves a tu compañero?

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
¿Puedes dárselas?
(Kun je ze aan hem/haar geven?)
Voy a enseñar el piso a mis padres esta tarde.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Voy a enseñárselo esta tarde.
(Ik ga het vanmiddag aan hen laten zien.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin.