Relatieve en vragende voornaamwoorden: Que, Quien, Qué, Cuál

Relativos e interrogativos: Que, Quien, Qué, Cuál

Usamos que y quien para hablar de personas o cosas ya mencionadas y qué y cuál en preguntas directas o indirectas.

(We gebruiken que en quien om over personen of dingen te praten die al genoemd zijn, en qué en cuál in directe of indirecte vragen.)

Uitleg van de docent

Que vs. quien: relatieve zinnen (die/dat/wie)

que = verwijst naar zaken én personen (meest neutraal en het vaakst).
quien = verwijst alleen naar personen en klinkt formeler/duidelijker.

Je bedoelt…	Meestal	Let op
een ding/idee	que	~~quien~~ kan niet voor dingen
een persoon zonder voorzetsel	que	quien kan ook, maar minder nodig op B1
een persoon mét voorzetsel	a/con/de/para… + quien	~~a que~~ is hier fout

De 2 checks voor que/quien (snelle zelfcontrole)

Gaat het om een persoon?
- Nee → que.
- Ja → ga naar stap 2.
Staat er een voorzetsel vóór het woord? (a, de, con, en, para…)
- Ja → voorzetsel + quien: El compañero a quien llamamos…
- Nee → meestal que: La guía que conocimos…

Tip: In het Nederlands hoor je vaak “aan wie / met wie”. Als je in NL een voorzetsel hebt, denk in het Spaans sneller aan … + quien.

Waarom quien “bijna altijd” met voorzetsel of komma komt

Met voorzetsel is het het duidelijkst: La colega a quien llamaste…
Met komma gaat het vaak om extra info (bijzin als toevoeging): Mi jefe, quien viaja mucho, prefiere el tren.
Zonder voorzetsel en zonder komma is que meestal de veilige keuze op B1.

Qué vs. cuál: vragen en “keuze maken”

qué = je vraagt naar wat het is (identiteit/inhoud). Vaak: “welk(e) + zelfstandig naamwoord” in het Nederlands.
cuál = je vraagt naar welke van de opties (selectie uit een bekende set).

Situatie	Gebruik	Voorbeeld
Je vraagt “wat voor/ welke soort?”	qué + zn.	¿Qué* transporte usamos?*
Je kiest uit opties	cuál + de + meervoud	¿Cuál* de estos hoteles está más cerca?*
Indirecte vraag (ingebed)	qué blijft qué	No sé qué* hotel reservaron.*

Veelgemaakte fout: cuál vóór een zelfstandig naamwoord

Regel om te onthouden: cuál staat normaal niet direct vóór een zelfstandig naamwoord.

Correct: ¿Qué autobús sale antes?
Ook correct (als je kiest uit een lijst): ¿Cuál de los autobuses sale antes?
Fout: ~~¿Cuál autobús sale antes?~~

Qué met accent: wanneer wel en wanneer niet

qué (met accent) = vraag of uitroep.
- Direct: ¿Qué hotel reservamos?
- Indirect: No sé qué hotel reservamos.
- Uitroep: ¡Qué viaje tan largo!
que (zonder accent) = relatief/voegwoord: El viaje que organizamos…

Mini-overzicht: kies het juiste woord in 5 seconden

Relatief (die/dat) → bijna altijd que.
Relatief met voorzetsel + persoon (aan wie/met wie) → … + quien.
Vraag/uitroep “wat/hoe…!” → qué.
Keuze uit opties → cuál (de…).

Que verwijst naar dingen en personen, quien verwijst alleen naar personen.
Qué wordt gebruikt om te vragen of uit te roepen, op een directe of indirecte manier; cuál wordt gebruikt om te kiezen uit opties die al bekend zijn.

Forma	Ejemplo correcto	Ejemplo incorrecto
Que	El viaje de estudios que organizamos dura una semana. (De studiereis die we organiseren duurt een week.)	El viaje de estudios quien organizamos. (De studiereis wie we organiseren.)
Quien	El compañero a quien llamamos viaja en familia. (De klasgenoot die we bellen reist met zijn familie.)	El compañero a que llamamos. (De klasgenoot die we bellen.)
Qué (interrogativa directa)	¿Qué transporte usamos para el viaje largo? (Welk vervoermiddel gebruiken we voor de lange reis?)	¿Cuál transporte usamos? (Welk vervoermiddel gebruiken we?)
Qué (interrogativa indirecta)	No sé qué hotel reservamos al final. (Ik weet niet welk hotel we uiteindelijk reserveren.)	No sé cuál hotel reservamos al final. (Ik weet niet welk hotel we uiteindelijk reserveren.)
Qué (exclamativa)	¡Qué viaje tan largo hicimos! (Wat hebben we een lange reis gemaakt!)	¡Cuál viaje tan largo hicimos! (Wat hebben we een lange reis gemaakt!)
Cuál	¿Cuál de estos viajes organizados contratamos? (Welke van deze georganiseerde reizen boeken we?)	¿Qué de estos viajes contratamos? (Welke van deze reizen boeken we?)

Uitzonderingen!

Quien komt alleen voor met een voorzetsel of gescheiden door een komma.
Cuál heeft geen uitroepende (exclamatieve) functie; alleen qué wordt gebruikt voor uitroepen.
Cuál kan niet vóór een zelfstandig naamwoord gebruikt worden. Het wordt gebruikt met de + meervoud (cuál de los hoteles reservamos) of direct met het werkwoord (cuál reservamos).

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. El viaje organizado ____ contratamos incluye el tren y dos noches de hotel.

2. La compañera a ____ llamaste prefiere subirse al tren en vez de subir a un avión.

3. No sé ____ transporte usamos para el viaje de larga duración.

4. ¿____ de estos hoteles está más cerca de la montaña?

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf elke zin met het juiste voornaamwoord of vraagwoord (que, quien, qué of cuál); sommige zinnen zijn onjuist en je moet ze corrigeren.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

El compañero a que llamamos se perdió en el aeropuerto.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
El compañero a quien llamamos se perdió en el aeropuerto.
(De klasgenoot naar wie we belden raakte verdwaald op de luchthaven.)
El hotel quien reservamos está cerca del centro.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
El hotel que reservamos está cerca del centro.
(Het hotel dat we reserveerden ligt dicht bij het centrum.)
¿Cuál transporte vamos a usar para ir a Valencia?

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
¿Qué transporte vamos a usar para ir a Valencia?
(Welk vervoer gaan we gebruiken om naar Valencia te gaan?)
No sé cuál restaurante recomendó la agencia para la última noche.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
No sé qué restaurante recomendó la agencia para la última noche.
(Ik weet niet welk restaurant het agentschap voor de laatste nacht heeft aanbevolen.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies in elk geval de juiste zin.