Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela
Jak to działa?
A1.19 - Ceny i pieniądze

Przysłówki ilości: mało, dużo, trochę...

Przysłówki ilości: mało, dużo, trochę...

W polskim przysłówki ilości to "dużo", "mało", "wystarczająco".

Co oznaczają te przysłówki ilości?

  • dużo = duża ilość (więcej niż zwykle / dużo w mojej ocenie)
  • mało = mała ilość (mniej niż potrzebuję)
  • trochę = niewielka ilość, „odrobina” (neutralnie, grzecznie)
  • wystarczająco = tyle, ile trzeba (granica: „starczy / nie starczy”)
  • nic = zero
  • wszystko = całość

Najważniejsze: te słowa zwykle stoją przed rzeczownikiem i odpowiadają na pytanie: ile?

Szyk: gdzie to wstawić w zdaniu?

  • czasownik + przysłówek + rzeczownik: Mam mało czasu.
  • W pytaniu tak samo: Masz wystarczająco pieniędzy?
  • Z „nie” przy nic: Nic nie zapłaciłem. Nie nic zapłaciłem.

Z jakimi rzeczownikami? (policzalne i niepoliczalne)

Przysłówek Rzeczowniki niepoliczalne Rzeczowniki policzalne (mnoga)
dużo / mało ✅ dużo czasu, mało wody ✅ dużo maili, mało spotkań
trochę ✅ trochę mleka, trochę spokoju ✅ (potocznie) trochę ludzi, trochę pytań
wystarczająco ✅ wystarczająco energii ✅ wystarczająco dokumentów
nic / wszystko ✅ nic czasu, wszystko jedzenia ✅ nic zadań, wszystko faktury

Uwaga praktyczna: „trochę” z policzalnymi w liczbie mnogiej brzmi dość swobodnie. W sytuacjach formalnych częściej: kilka (np. kilka pytań).

Typowe połączenia: „dużo/mało + dopełniacz”

Po tych przysłówkach bardzo często używasz dopełniacza (kogo? czego?). To dlatego mówimy:

  • dużo pieniędzy, mało czasu, trochę wody
  • wystarczająco miejsca, nic nie zrobiłem, wszystko zapłaciła
Forma podstawowa Po „dużo/mało/trochę/wystarczająco”
czas czasu
woda wody
pieniądze pieniędzy

To jest wzór, który warto zapamiętać całymi „kawałkami”: dużo pieniędzy, mało czasu.

„Wystarczająco” = próg: starczy czy nie?

  • Masz wystarczająco pieniędzy = możesz zapłacić.
  • Nie masz wystarczająco pieniędzy = nie możesz zapłacić.
  • Często dodajemy cel: wystarczająco + (czego?) + żeby…
    • Masz wystarczająco czasu, żeby odpisać na maila?
    • Nie mam wystarczająco danych, żeby podjąć decyzję.

„Nic” i „wszystko” w praktyce (bez pułapek)

  • Nic nie… (podwójne przeczenie w polskim jest normalne):
    • Nic nie kupiłem.
    • Niczego nie kupiłem. (bardziej poprawnie/pełniej)
  • Wszystko często zamyka temat:
    • Zapłaciła za bilety, kawę i obiad. Zapłaciła za wszystko.

Szybka autokontrola: wybierz właściwe słowo

  1. Chcesz powiedzieć „duża ilość”? → dużo
  2. „Mała ilość / za mało”? → mało
  3. „Odrobina, grzecznie”? → trochę
  4. „Tyle, ile trzeba (próg)”? → wystarczająco
  5. „Zero”? → nic + nie…
  6. „Całość”? → wszystko

Jeśli po przysłówku stoi rzeczownik, w 90% przypadków wybierasz formę typu: pieniędzy, czasu, wody (dopełniacz).

  1. „Dużo” i „mało” używa się z rzeczownikami policzalnymi i niepoliczalnymi.
PrzysłówekPrzykład
dużoOn jest bogaty i ma dużo pieniędzy.
małoMam mało czasu na sen.
trochęChcesz trochę cukru?
wystarczającoMasz wystarczająco pieniędzy by zapłacić rachunki?
nicNic nie zapłaciłem.
wszystkoOna zapłaciła za wszystko.

Wyjątki!

  1. „Trochę” najczęściej używa się z rzeczownikami niepoliczalnymi, ale w języku potocznym może również występować z rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej, np. trochę wody, trochę ludzi.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

1. Przepraszam, mam ____ gotówki. Czy mogę zapłacić kartą?


2. Ta kawa jest tania: kosztuje tylko 10 złotych i 99 groszy, a ma ____ smaku.


3. Poproszę ____ wody i rachunek, proszę.


4. Masz ____ pieniędzy, żeby zapłacić za bilet?


Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania, wpisując brakujące przysłówki ilości: dużo, mało, trochę, wystarczająco, nic, wszystko.

Pobieranie Twoich poprawek... Proszę nie zamykać jeszcze tej strony.

Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Mam ____ czasu na sen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Mam mało czasu na sen.
  2. Czy masz ____ pieniędzy, żeby zapłacić rachunek?
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Czy masz wystarczająco pieniędzy, żeby zapłacić rachunek?
  3. Poproszę ____ wody, proszę.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Poproszę trochę wody, proszę.
  4. On jest bogaty i ma ____ pieniędzy.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    On jest bogaty i ma dużo pieniędzy.
  5. W tym miesiącu nie zapłaciłem. Zapłaciłem ____ .
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    W tym miesiącu nie zapłaciłem. Zapłaciłem nic.
  6. Ona zapłaciła za bilety, kawę i obiad. Zapłaciła za ____ .
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ona zapłaciła za bilety, kawę i obiad. Zapłaciła za wszystko.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

magister filologii hiszpańskiej

University of Lodz

University_Logo

Polska


Ostatnia aktualizacja:

czwartek, 12/03/2026 05:43