Czasowniki modalne w języku polskim to między innymi: umieć, móc, potrafić, mieć powinność, musieć, chcieć, woleć.
| Czasownik modalny | Przykład |
|---|---|
| umieć | Umiem organizować przyjęcia. |
| móc | Mogę w czymś pomóc? |
| potrafić | Potrafię rozłożyć sztućce. |
| mieć powinność | Powinienem posprzątać po kolacji. |
| musieć | Muszę nakryć do stołu. |
| chcieć | Chcę dzisiaj zjeść w domu. |
| woleć | Wolę gotować niż zmywać |
Wyjątki!
- „Umieć” oznacza ogólną umiejętność, a „potrafić” zdolność wykonania konkretnej czynności.
- Forma czasownika mieć powinność dostosowuje się do rodzaju: (ja) powinienem – mężczyzna, (ja) powinnam – kobieta.
Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź
1. Czy ____ podać mi nóż?
2. ____ nakryć stół przed kolacją.
3. ____ położyć obrus na stole.
4. ____ szklankę niż filiżankę.
Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty
Instrukcja: Przepisz zdania, używając wskazanego czasownika modalnego w odpowiedniej formie (zmień zdanie tak, aby sens odpowiadał nowemu czasownikowi).
Ćwiczenie 3: Gramatyka w praktyce
Instrukcja: W parach ustalcie, co trzeba zrobić i kto za co odpowiada.
- Co musimy przygotować na stół: talerze, sztućce, szklanki czy filiżanki?
- Kto może nakrywać, a kto powinien podawać lub zmywać? Dlaczego?","Czego chcesz użyć: misek czy talerzy, dzbanka czy szklanek?","Co umiesz lub potrafisz zrobić w kuchni przy tej kolacji?
- Nakrywam stół: obrus, serwetka, talerze.
- Możesz podać talerze i sztućce?
- Chcę przygotować garnek; potem mogę zmywać naczynia.
- muszę / musimy
- mogę / możesz
- chcę / wolę