Przyimki lokalizacji i ruchu w języku polskim odpowiadają na pytania: "Dokąd?", "Skąd?".
- Biernik jest używany, gdy wskazany jest ruch w kierunku/do miejsca.
- Dopełniacz jest używany, gdy wskazane jest oddalenie się od/z miejsca.
| Przyimek | Przypadek rzeczownika po przyimku | Przykład w zdaniu |
|---|---|---|
| w | biernik | W ten piątek wyjeżdżamy w góry. |
| na | biernik | Idę na pocztę, bo muszę wysłać list |
| między | biernik | Kot schował się między krzesła. |
| poza | biernik | Chcę wyjechać poza miasto w weekend. |
| z(e) | dopełniacz | Właśnie wracam z pracy. |
| naprzeciw(ko) | dopełniacz | Możemy się spotkać naprzeciwko recepcji. |
| do | dopełniacz | Już późno, idę do domu. |
| obok | dopełniacz | Czekam na ciebie obok samochodu. |
Wyjątki!
- „Ze” pojawia się, aby łatwiej było wymówić wyraz, np. ze sklepu, ze spotkania.
Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź
1. Proszę przyjść ___ biura agencji o 10:00.
2. Po oglądaniu mieszkania wracam ___ pracy prosto do domu.
3. Dzień dobry, czekam na pana ___ recepcji.
4. Wieczorem idę ___ pocztę, a potem wracam do mieszkania.
Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty
Instrukcja: Przepisz zdania tak, aby odpowiedzieć na pytanie: użyj biernika przy ruchu w kierunku (Dokąd?) z przyimkami w/na/między/poza oraz dopełniacza przy ruchu od (Skąd?) z przyimkami z(e)/naprzeciwko/do/obok. Podpowiedź (np. Dokąd/Skąd/Gdzie) podano w nawiasie przed zdaniem.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładIdę na pocztę w sobotę.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładJedziemy w góry po pracy.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładChcę wyjechać poza miasto w weekend.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładWracam z pracy teraz.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładJestem ze spotkania.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładCzekam obok samochodu.
Ćwiczenie 3: Gramatyka w praktyce
Instrukcja: W parach: jedna osoba wynajmujący, druga najemca; ustalcie miejsce i czas.
- Gdzie dokładnie spotkamy się: obok czego lub naprzeciwko czego?
- Skąd przyjedzie najemca i dokąd pójdzie po oglądaniu?
- Chcę oglądać nowe mieszkanie w piątek.
- Spotkajmy się obok parku.
- Wracam z pracy, potem idę do domu.
- Idę do domu.
- Wracam z pracy.