B1.36.1 - Strona bierna - powtórzenie: se firmó, se pagan, se entregará...

1. Po co używamy konstrukcji pasywnej z se?

• Chcemy mówić o czynności, a nie o osobie, która ją wykonuje.
• Osoba jest nieznana, nieistotna albo oczywista (bank, urząd, firma…).
• Zdanie brzmi bardziej neutralnie, urzędowo, jak tabliczka lub regulamin.

Porównaj:

• El banco verifica la transferencia. – bank coś robi (kto? bank).
• La transferencia se verifica. – ważne jest, co się dzieje z przelewem.

2. Podstawowy schemat: krok po kroku

W książce masz już główną regułę:

Voz activa: osoba + czasownik + rzecz
Voz pasiva con se: rzecz + se + czasownik w 3. os. (l.poj. lub mn.)

1. Znajdź „rzecz”, na której wykonuje się czynność.
   El banco revisará la hipoteca.
   → „La hipoteca” jest tą „rzeczą”.
2. Przenieś ją na początek zdania.
   La hipoteca …
3. Dodaj „se”.
   La hipoteca se …
4. Odmień czasownik w 3. osobie, w tym samym czasie, co w zdaniu aktywnym.
   – futuro: revisará → 3. os. l.poj. → se revisará
   → La hipoteca se revisará.

Samokontrola: Czy:

• zachowałeś czas (presente / indefinido / imperfecto / futuro simple)?
• czasownik jest w 3. osobie (on/ona/ono / oni/one)?
• „rzecz” stoi na początku, a osoby wykonujące czynność – jeśli w ogóle – na końcu?

3. Zgoda w liczbie: l.poj. i l.mn.

Czasownik musi zgadzać się z „rzeczą” (podmiotem) w liczbie.

Typowe błędy:

• *Los contratos se revisa cada mes. ❌
  Los contratos se revisan cada mes. ✅ (l.mn. → revisan)
• *La hipoteca se revisarán. ❌
  La hipoteca se revisará. ✅ (l.poj. → revisará)

4. Różne czasy – forma się nie zmienia, zmienia się odmiana

„Se” jest zawsze takie samo. Zmieniasz tylko formę czasownika.

Samokontrola: spójrz na czas w zdaniu aktywnym i powiedz sobie na głos ten sam czas w formie pasywnej.

5. Czy mogę dodać wykonawcę? (por + osoba)

W tej jednostce skupiasz się na zdaniach bez wykonawcy. Czasem jednak chcesz go dodać:

• El préstamo se aprobó por el comité.
  → „komitet” jest dopisany, ale nie jest najważniejszy.

W praktyce w języku codziennym i urzędowym często całkowicie go pomijamy:

• El préstamo se aprobó. (i to wystarcza)

6. Pasywne se a bezosobowe se – krótkie rozróżnienie

W obu konstrukcjach pojawia się „se”, ale:

• Pasywne se – po „se” stoi rzeczownik (rzecz), a czasownik zgadza się z nim w liczbie.
  Las facturas se pagarán mañana. (co? faktury)
• Bezosobowe se – nie ma konkretnej „rzeczy” jako podmiotu, często można przetłumaczyć na polski: „ludzie, ogólnie, zwykle”.
  En esta oficina se trabaja mucho. (ogólnie „się pracuje”)

W tej lekcji ćwiczysz głównie pasywne se: rzeczownik jest wyraźny i stoi zaraz po „se”.

7. Typowe pułapki i jak ich unikać

• 1. Zły szyk wyrazów
  *Se verifica el banco la transferencia. ❌
  La transferencia se verifica en el banco. ✅
  → Najpierw rzecz, na której wykonywana jest czynność.
• 2. Mieszanie z „ser + participio”
  El préstamo fue aprobado. – też strona bierna, ale inna konstrukcja.
  Tutaj ćwiczysz tylko: se + czasownik.
• 3. Tłumaczenie słowo w słowo z polskiego
  Polskie „opodatki opłaca się…” bardzo dobrze pasuje do hiszpańskiego se pagan los impuestos – korzystaj z tego podobieństwa, ale pamiętaj o odmianie czasownika.

8. Krótkie podsumowanie – czy rozumiesz?

Zaznacz w myślach „tak / nie”:

1. Wiem, jak zbudować schemat: rzecz + se + czasownik w 3. os.
2. Umiem dobrać liczbę (l.poj. / l.mn.) czasownika do rzeczownika.
3. Potrafię przepisać zdanie aktywne na pasywne, zachowując ten sam czas.
4. Rozumiem, że wykonawca czynności jest w tej konstrukcji drugoplanowy i zwykle go pomijam.

Jeśli na któreś pytanie odpowiedziałeś „nie” – wróć do odpowiedniej sekcji i przeanalizuj 2–3 przykłady własne, np. z pracy lub życia codziennego (umowy, faktury, przelewy, podatki).