Las perífrasis verbales sirven para expresar cómo se desarrolla una acción: si es habitual, empieza, se repite, se interrumpe, es obligatoria o probable.
(Peryfrazy werbalne służą do wyrażania tego, jak przebiega czynność: czy jest nawykowa, zaczyna się, powtarza, zostaje przerwana, jest obowiązkowa lub prawdopodobna.)
- Czasownik odmieniony + bezokolicznik.
- Czasownik odmieniony wskazuje, jak przebiega czynność lub jaka jest intencja mówiącego, a bezokolicznik wyraża główną czynność.
| Verbo auxiliar | Ejemplo |
| Soler | Yo suelo controlar la presión antes de dormir. (Zwykle kontroluję ciśnienie przed snem.) |
| Volver a | Él volvió a tomar la temperatura después del ejercicio. (On ponownie zmierzył temperaturę po ćwiczeniach.) |
| Dejar de | Ella dejó de hacer ejercicio por dolor en la rodilla. (Przestała ćwiczyć z powodu bólu w kolanie.) |
| Ponerse a | El paciente se puso a cuidar los músculos. (Pacjent zaczął dbać o mięśnie.) |
| Estar a punto de | Estoy a punto de vacunarme contra la gripe. (Zaraz zaszczepię się przeciw grypie.) |
| Deber | Debes controlar el azúcar regularmente. (Powinieneś regularnie kontrolować poziom cukru.) |
| Deber de | Debe de tener fiebre porque no está aquí. (Pewnie ma gorączkę, bo go tu nie ma.) |
Wyjątki!
- Czas czasownika odmienionego zależy od kontekstu, a nie od peryfrazy.
Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź
1. Para cuidar tu corazón, ____ controlar la presión por la mañana o por la noche.
Aby dbać o serce, ____ kontrolujesz ciśnienie rano albo wieczorem.2. Desde que me lesioné la rodilla, he ____ hacer ejercicio de alto impacto.
Odkąd naderwałem/naderwałam kolano, ____ uprawiać ćwiczenia o dużym natężeniu.3. Vamos a ____ tomar la temperatura porque la piel sigue muy caliente.
Zmierzymy temperaturę ____ ponieważ skóra nadal jest bardzo gorąca.4. No veo a Juan en la sala de espera; ____ tener fiebre o dolor de garganta.
Nie widzę Juana w poczekalni; ____ mieć gorączkę albo ból gardła.Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty
Instrukcja: Przepisz zdania, używając podanej w nawiasie frazy werbalnej, aby wyrazić zwyczaj, powtarzalność, początek, przerwanie, nieuchronność, obowiązek lub przypuszczenie. Dostosuj odmieniony czasownik do kontekstu.
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładEn mi trabajo suelo controlar la tensión de los pacientes cada mañana.(W pracy zwykle kontroluję ciśnienie pacjentów każdego ranka.)
-
Wskazówka Wskazówka (volver a) Tomé la medicación después de comer y luego la tomé otra vez por la noche.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładTomé la medicación después de comer y volví a tomarla por la noche.(Wziąłem lekarstwo po posiłku, a potem znów je wziąłem wieczorem.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładHace dos meses dejé de hacer ejercicio porque tengo dolor de espalda.(Dwa miesiące temu przestałem ćwiczyć, ponieważ mam ból pleców.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładEl fisioterapeuta se puso a explicar los ejercicios para la espalda.(Fizjoterapeuta zaczął tłumaczyć ćwiczenia na plecy.)
Ćwiczenie 3: Gramatyka w praktyce
Instrukcja: W parach porównajcie rutyny i zdecydujcie, jakie nawyki zmienić lub utrzymać.
- ¿Qué parte del cuerpo sueles cuidar más y por qué? (Którą część ciała zwykle najbardziej pielęgnujesz i dlaczego?)
- ¿Qué deberías dejar de hacer para evitar problemas en el corazón o los pulmones? (Z czego powinieneś zrezygnować, aby uniknąć problemów z sercem lub płucami?)
- Suelo controlar la presión y tomar la temperatura por las mañanas. (Zwykle kontroluję ciśnienie i mierzę temperaturę rano.)
- Debe de ser útil vacunarse para proteger los pulmones. (Może być przydatne zaszczepienie się, aby chronić płuca.)
- Quiero dejar de evitar el ejercicio y mover más los músculos y articulaciones. (Chcę przestać unikać ćwiczeń i więcej ruszać mięśniami oraz stawami.)
- soler + infinitivo (soler + infinitivo)
- deber/deber de + infinitivo (deber/deber de + infinitivo)
- dejar de + infinitivo (dejar de + infinitivo)
